Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2006 r., I SA/Łd 1092/06, mocą którego odrzucono skargę Piotra W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie interpretacji prawa podatkowego.
W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie strona reprezentowana była przez radcę prawnego, który nie uiścił, pomimo ciążącego na nim obowiązku, wpisu stałego należnego od skargi w tej sprawie. Skarżący złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jednakże został on oddalony mocą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lipca 2006 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powoławszy się na art. 220 par. 1 i art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwana dalej p.p.s.a. - stwierdził, że z uwagi na powyższe fakty skarga musiała zostać odrzucona.
W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia strona reprezentowana przez adwokata zarzuciła naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej, a także ważnego interesu publicznego i wniosła o jego uchylenie oraz rozpatrzenie jej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania przed organami podatkowymi oraz przed Sądem pierwszej instancji. Wskazano, że pracownik Izby Skarbowej nie poinformował skarżącego o konieczności wniesienia w terminie opłaty sądowej, również pełnomocnik skarżącego o tym obowiązku nie wiedział. W sprawie zaistniał zbieg niekorzystnych dla strony okoliczności, co uzasadnia uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji. W dalszej części uzasadnienia autor skargi kasacyjnej odniósł się do meritum sprawy, tj. interpretacji przepisów o podatku VAT w odniesieniu do biegłych sądowych. Z uwagi na fakt, że problem, który wystąpił w tej sprawie, dotyczy całej grupy zawodowej, zasada sprawiedliwości społecznej uzasadnia uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Przechodząc do skargi kasacyjnej Piotra W. należy podkreślić, że art. 176 p.p.s.a. przewiduje dwojakiego rodzaju wymagania, które powinien spełniać ten środek zaskarżenia. Po pierwsze, musi on czynić zadość wymaganiom formalnym przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienionym w art. 46 oraz 47 p.p.s.a. Po drugie, skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne, materialne, właściwe tylko dla niej, a mianowicie powinna zawierać:
1/ oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, 2/ wskazanie czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, 3/ przytoczenie podstaw kasacyjnych, 4/ uzasadnienie podstaw kasacyjnych, 5/ wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Art. 174 p.p.s.a. wskazuje natomiast, że skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/ lub na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie zarzutu. W przypadku zarzucenia uchybień przepisom procesowym niezbędne jest również wykazanie, że podniesione uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej może on wziąć pod uwagę tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów.
O ile niespełnienie wymagań wymienionych w art. 176 p.p.s.a. w pierwszej kolejności, przepisanych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji, co skutkuje odrzuceniem wadliwej skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej nie sformułował żadnej podstawy kasacyjnej, która mieściłaby się w granicach wyznaczonych przez art. 174 p.p.s.a. Nie wskazał bowiem żadnego przepisu prawa, który został w jego ocenie przez Sąd pierwszej instancji naruszony. Co więcej, z uzasadnienia skargi kasacyjnej również nie wynika, by takiego naruszenia w zaskarżonym postanowieniu się dopatrzył. W jego ocenie bowiem to interes publiczny i sprawiedliwość społeczna przemawiają za uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i za rozpoznaniem skargi. Z jego wywodu wynika natomiast, że nie ma on żadnych zarzutów do zaskarżonego orzeczenia. Tymczasem ustawa p.p.s.a. nie przewiduje takiej podstawy kasacyjnej, co jest oczywistą konsekwencją zasady, zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych z punktu widzenia kryterium legalności, czyli zgodności z prawem.
Należy podkreślić, że wskazanie podstaw i wniosków zaskarżenia to bez wątpienia najważniejsze elementy skargi kasacyjnej. W związku z tym z powodu dopuszczenia się poważnych uchybień w formułowaniu tzw. elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej przez jej autora skarga taka staje się niedopuszczalna, uniemożliwiając Sądowi drugiej instancji rozpoznanie sprawy.
Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Z uwagi na powyższe, by uniknąć błędów przy jej sporządzaniu, w procedurze sądowoadministracyjnej przewidziano tzw. przymus adwokacko-radcowski /w sprawach obowiązków podatkowych uprawnienie to posiadają także doradcy podatkowi, a w sprawach z zakresu własności przemysłowej rzecznicy patentowi/ - art. 175 p.p.s.a. Wymóg ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego należy bowiem oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym. Powyższe prowadzi do wniosku, że pełnomocnik strony nie wywiązał się z ciążących na nim w postępowaniu kasacyjnym obowiązków.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną i na podstawie art. 180 w związku z art. 178 p.p.s.a. postanowił o jej odrzuceniu.