Uzasadnienie
Skarga o wznowienie postępowania P. S. dotyczy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt I FSK 636/11, w którym Sąd ten, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", oddalił skargę kasacyjną P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2003 r.
Przedstawiając stan sprawy Sąd odwoławczy wskazał, że organy podatkowe zakwestionowały skarżącemu prawo do odliczenia z faktur dotyczących zakupu węgla i oleju napędowego, wystawionych przez B. C. Organy przyjęły bowiem, że faktury te nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Nie godząc się z powyższym skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której podniósł w pierwszej kolejności zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za czerwiec 2003 r., wskazując przy tym, że decyzja dotycząca podatku od towarów i usług za ten okres rozliczeniowy została mu doręczona w kwietniu 2010 r., a więc po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia. Ponadto skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 229 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Op" wskutek wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przez organy art. 19 ust. 1-3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U., Nr 11, poz. 50 ze zm.) przez bezpodstawne pozbawienie go prawa do pomniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wykazany w spornych fakturach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że decyzja organu odwoławczego, wbrew zarzutom skargi, odpowiada prawu. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że wystawione przez B. C. faktury stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane przez ich wystawcę.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego Sąd podzielił stanowisko organów, że wobec zabezpieczenia zastawem skarbowym zobowiązania podatkowego za czerwiec 2003 r., na podstawie art. 70 § 8 Op, nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia możliwości dokonywania przez organy weryfikacji deklarowanych przez stronę skarżącą rozliczeń w przedmiotowym zakresie.
W złożonej skardze kasacyjnej P. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie:
- 1. prawa materialnego, tj.:
- - art. 41 § 1 w zw. z art. 68 § 3 Op w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa przez niewłaściwe zastosowanie skutkiem przyjęcia, że ustanowienie zastawu skarbowego po upływie 5-letniego okresu przedawnienia skutkuje przerwaniem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego,
- 2. prawa procesowego, tj.:
- - art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa wskutek niezawieszenia postępowania, w sytuacji gdy przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne, którego wynik może mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym, skarzący wniósł o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w całości oraz poprzedzającej go decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wskazując na motywy oddalenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut naruszenia art. 41 § 1 w związku z art. 68 § 3 Op w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa był całkowicie nieadekwatny do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy oraz nie odpowiadał jego uzasadnieniu.
Sąd podkreślił, że nie można wykazywać, iż nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia z tego powodu, że zastaw skarbowy ustanowiono po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia, podnosząc naruszenie wyżej wskazanych przepisów. Sąd wskazał, że przerwanie biegu przedawnienia następuje w skutek zdarzeń określonych w art. 70 § 3 i § 4 Op. Natomiast ustanowienie zastawu skarbowego powoduje, zgodnie z art. 70 § 8 Op to, że zobowiązanie podatkowe w ten sposób zabezpieczone nie ulega przedawnieniu, ale może być jedynie egzekwowane z przedmiotu zastawu. Ponadto Sąd dodał, że moment powstania zastawu skarbowego reguluje art. 42 § 1 Op natomiast kwestie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ustawodawca uregulował w art. 70 § 1 Op.
Za chybiony Sąd odwoławczy uznał również drugi z postawionych zarzutów, gdyż Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa wskutek nie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne.
Sąd drugiej instancji podniósł, że inne są cele postępowania sądowoadministracyjnego a inne postępowania karnego. W ramach pierwszego z tych postępowań Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu podatkowego, wydanej w toku postępowaniu podatkowego. Odpowiedzialność podatnika jest zaś odpowiedzialnością zobiektywizowaną, niezależną od winy. Natomiast w postępowaniu karnym celem jest udowodnienie oskarżonemu, że dopuścił się przestępstwa. Odpowiedzialność karna jest z kolei oparta na zasadzie winy. Sąd podkreślił, że postępowanie podatkowe jest postępowaniem autonomicznym, a to oznacza, że wynik postępowania karnego nie przesądza o braku odpowiedzialności (np. w przypadku umorzenia, uniewinnienia oskarżonego) na gruncie prawa podatkowego.
Sąd wskazał ponadto, że stosownie do treści art. 11 Ppsa zawieszenie postępowania jest uzasadnione wtedy, jeżeli ustalenie czynu (przestępstwa) w drodze karnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy karnej musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu odwoławczego, powyższa sytuacja nie zachodziła.
W złożonej skardze o wznowienie postępowania skarżący, działający za pośrednictwem pełnomocnika – adwokata, wniósł o zmianę powyższego orzeczenia powołując się na podstawę z art. 273 § 2 Ppsa.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia 22 marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., wydaną względem jego kontrahentów tj. J. i Z. J. W decyzji tej organ odwoławczy uznał wydatek poniesiony na zakup towaru, którym m. in. handlował skarżący, co w ocenie skarżącego, miało potwierdzać autentyczność zakwestionowanych transakcji w sprawie rozpoznawanej.
Skarżący dodał, że o wydaniu decyzji względem kontrahenta dowiedział się w dniu 20 października 2012 r., a zatem dochował terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 277 Ppsa.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak oparcia na ustawowej podatnie wznowieniowej oraz wniesienie po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej, ewentualnie o jej oddalenie jako niezasadnej.
W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2014 r. organ odwoławczy poinformował, że w innych sprawach skarżącego, zawisłych przed tut. Sądem skargi o wznowienie postępowania zostały odrzucone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 281 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga na rozprawie o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem jeżeli powodem jej wniesienia nie była żadna z przesłanek określonych w art. 271 - 274 Ppsa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku rozpoznawanej skargi o wznowienie postępowania brak jest podstaw do stwierdzenia, że została ona wniesiona w terminie przewidzianym do dokonania tej czynności procesowej z art. 277 Ppsa. Podkreślić należy, że decyzja która ma być podstawą wznowienia została wydana w dniu 22 marca 2010 r., natomiast skarżący podnosi, iż dowiedział się o niej w dniu 22 października 2012 r., jednakże w żaden sposób tej okoliczności nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił.
Ponadto w rozpatrywanej sprawie brak jest ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego.
Jako podstawa skargi o wznowienie został wskazany art. 273 § 2 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może być potraktowana jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy w rozumieniu art. 273 § 2 Ppsa, decyzja z dnia 22 marca 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. wydana wobec J. i Z. J., która zdaniem skarżącego potwierdza autentyczność niektórych transakcji udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami.
Dyspozycja przepisu art. 273 § Ppsa wskazuje, że podstawę wznowienia postępowania będzie stanowiła taka okoliczność lub środek dowodowy, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Powołując zatem nowe okoliczności lub nowe dowody, należy równocześnie podać, w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania, wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia (por. postanowienie SN z dnia 24 maja 1982 r., sygn. akt II CO 1/82, OSPiKA 1984, nr 2, poz. 27 z glosą W. Stojanowskiej oraz postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt I GSK 68/12 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w przedmiocie wniesionej skargi kasacyjnej był związany granicami wymienionego środka odwoławczego na podstawie art. 183 § 1 Ppsa i w związku z tym badał sprawę jedynie w zakresie przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz zasadności odmowy zawieszenia postępowania przez Sąd pierwszej instancji. Ustalenia faktyczne, dokonane na okoliczność zakwestionowanych transakcji, z woli autora skargi kasacyjnej, który nie podniósł w tym zakresie żadnych zarzutów, nie stanowiły zatem przedmiotu rozpoznania oraz orzekania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Żądając wznowienia tego postępowania skarżący nie może więc wskazywać okoliczności, które z powyższych przyczyn pozostają bez wpływu na wyrażoną przez Sąd odwoławczy ocenę postawionych wcześniej zarzutów kasacyjnych. Wynik sprawy sądowoadministracyjnej w drugiej instancji określały bowiem podstawy skargi kasacyjnej. W ramach tych podstaw skarżący nie kwestionował natomiast ustaleń stanu faktycznego.
Istota postępowania wznowieniowego, opartego na podstawie z art. 273 § 2 Ppsa polega na tym, że sąd, który wydał prawomocne orzeczenie, ma możliwość ponownego zbadania sprawy, tym razem w oparciu o nieznane mu okoliczności faktyczne lub dowody, które mogłyby skutkować wydaniem innego orzeczenia niż pierwotne. Granice sprawy, w przypadku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyznaczają jednak postawione wcześniej zarzuty kasacyjne. Z tego też względu wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 273 § 2 Ppsa, mogą mieć jedynie te okoliczności oraz dowody, których badanie mieściłoby się w tychże granicach.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 281 § 1 i art. 276 Ppsa, skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu.