Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 1076/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargi Syndyka Masy Upadłości "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w S. (dalej: Syndyk) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 8 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od września 2010 r. do października 2013 r.
W skardze kasacyjnej Syndyk zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także orzeczenie o kosztach postępowania w obu instancjach, w tym kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 1 marca 2019 r. pełnomocnik Syndyka poinformował, że postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r. (które uprawomocniło się w dniu 30 czerwca 2018 r.) Sąd Rejonowy w S. stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej, a spółka ta na mocy postanowienia z dnia 23 października 2018 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2019 r., II OSK 2728/17). Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Z chwilą stwierdzenia zakończenia postępowania upadłościowego następuje wygaśnięcie funkcji syndyka masy upadłości. Z tego względu należy stwierdzić, że w okolicznościach sprawy Syndyk utracił legitymację procesową i przestał być stroną postępowania po wniesieniu skargi kasacyjnej. Z uwagi na wykreślenie "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z KRS również ten podmiot nie może być stroną niniejszego postępowania sądowego.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie eliminacji uległ jeden z podstawowych warunków prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, a mianowicie przestała istnieć strona tego postępowania w trakcie jego trwania, na etapie instancyjnej kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji, wobec czego postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, obligujących Sąd do umorzenia postępowania w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - umorzył postępowanie kasacyjne.
Nie orzeczono zwrotu kosztów postępowania na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie w związku z tym, że umorzenie postępowania z podanych względów nie znajduje się w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 209 p.p.s.a.
Sylwester Marciniak
Sędzia NSA
- - ---------------------- 2