Uzasadnienie
S. [...] sp. z o.o. w O., reprezentowana przez radcę prawnego K. S., pismem z dnia 28 września 2020 r. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Ol 338/20. Wyrokiem tym oddalono skargę Spółki na decyzję Dyrektora izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 10 lutego 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2014 r., przy wartości przedmiotu zaskarżenia określonej na kwotę 317.628 zł. W skardze kasacyjnej zawarty został wniosek o rozpoznanie tej skargi na rozprawie.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej z dnia 7 stycznia 2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.; dalej: ustawa COVID-19), wyznaczono posiedzenie niejawne w dniu 26 lutego 2021 r. w składzie trzech sędziów, o czym zarządzono poinformować strony (poprzez ich pełnomocników).
Spółka S. [...], działając za pośrednictwem pełnomocnika radcy prawnego K. S., pismem z dnia 22 stycznia 2021 r., sporządzonym w związku z powyższym zawiadomieniem, dotyczącym rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym, wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Strona zwróciła uwagę na złożony charakter sprawy, który – jej zdaniem –przemawia za rozpoznaniem sprawy w trybie zwykłym. Podniosła, że jest to niezbędne dla zagwarantowania pełni praw skarżącej, która tak jak dotychczas, zamierza wziąć osobisty udział w rozprawie. Zwróciła uwagę, że jej wniosek jest dodatkowo motywowany brakiem zakończenia postępowania sądowego dotyczącego sprawy ze skargi kasacyjnej innego odbiorcy towaru od bezpośredniego dostawcy spółki, która ma znaczenie dla sprawy objętej niniejszym wnioskiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 90 § 1 P.p.s.a. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawę na rozprawie. Do takich przepisów szczególnych można zaliczyć art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, który przewiduje, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku; na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Nawet jednak w takim przypadku ostateczna decyzja, czy sprawa - tu ze skargi kasacyjnej - faktycznie zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, czy jednak będzie oczekiwać na przeprowadzenie rozprawy na posiedzeniu jawnym w terminie późniejszym, należy finalnie do sądu, który ocenia ten aspekt przystępując do załatwiania tak wyznaczonej sprawy w dniu posiedzenia niejawnego. W myśl bowiem art. 90 § 2 P.p.s.a., stosowanego odpowiednio w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym mocą art. 193 P.p.s.a., sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważając zasadność rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, w kontekście wniosku Spółki z dnia 22 stycznia 2021 r. oponującemu takiemu trybowi procedowania, uznał, że w świetle stwierdzonego stanu sprawy oraz problematyki dla niej prawnie doniosłej, oczekiwania Spółki są w tej mierze usprawiedliwione.
Właściwszym było zatem skierowanie skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu jawnym, na którym będzie można przeprowadzić rozprawę z udziałem stron, w tym zwłaszcza Spółki w sposób dostatecznie przekonujący wykazującej na taką potrzebę z uwagi na zawiły charakter sprawy oraz zamiar osobistego przedstawienia argumentacji.
Co równie istotne Spółka od samego początku optowała za rozprawą w sprawie inicjowanej skargą kasacyjną, mimo że mogła złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, które pozwala - przy braku sprzeciwu drugiej strony - zdecydowanie szybciej uzyskać końcowe rozstrzygnięcie. Potencjalny jednak termin załatwienia tej sprawy w ramach posiedzenia jawnego z rozprawą, z uwagi na wpływ skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 21 stycznia 2021 r., nie jest jeszcze na tyle odległy, aby nie mogła ona poczekać na możliwość jej rozpoznania w trybie postulowanym przez pełnomocnika Spółki.
Z kolei konkretny termin rozprawy Sąd pozostawił do wyznaczenia z urzędu, a to z powodu trudności w określeniu - na moment orzekania - kiedy warunki epidemiczne lub organizacyjne Sądu na tyle ulegną korzystnej zmianie, że bez szkody dla stron oraz wymiaru sprawiedliwości będzie możliwe zakończenie niniejszej sprawy.
W opisanych okolicznościach faktycznych i uwarunkowaniach prawnych Naczelny Sąd Administracyjny skorzystał zatem z regulacji zawartej w art. 90 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. i na tej podstawie orzekł jak w sentencji postanowienia.