Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Kr 21/13, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.,) dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżone przez M.D. 4 decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 października 2012 roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
1. Postępowanie przed organami podatkowymi Decyzjami z dnia 30 grudnia 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe I. sp. z o.o. w S. (dalej jako "Spółka") z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2006 roku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi. Powyższe rozstrzygnięcia były wynikiem przeprowadzonych postępowań, wszczętych w związku z nieuregulowaniem przez wymienioną Spółkę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, określonych decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 28 maja 2010 r.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji podniósł, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie od dnia 21 kwietnia 2006 r., do dnia 7 sierpnia 2006 r., w związku z czym ocenił przypisanie mu przez organ I instancji odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe Spółki za okres objęty zaskarżonymi decyzjami jako prawidłowe. Organ ten wskazał też, że wobec Spółki wszczęto postępowanie egzekucyjne, które jednak nie dało rezultatu z powodu niemożności ustalenia miejsca znajdowania się ruchomości mogących podlegać egzekucji. Stąd zarzut zawarty w odwołaniu, dotyczący nieprawidłowego przyjęcia w zaskarżonej decyzji bezskuteczności egzekucji uznano za niezasadny.
W ocenie organu w dacie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, zaistniały przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości, a niezłożenie tego wniosku nastąpiło z winy Skarżącego. Pierwsza zaległość Spółki ujawniona i udokumentowana w aktach sprawy to zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2005 roku z terminem płatności 25 lutego 2005 roku, która wyniosła 710.786,00 zł. Spółka złożyła wniosek z dnia 28 stycznia 2008 roku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika w Sądzie Rejonowym dopiero w dniu 29 stycznia 2008 roku. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2008 roku Sąd Rejonowy orzekł o zabezpieczeniu majątku dłużnika poprzez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego w osobie R.C., a postanowieniem z dnia 04 kwietnia 2008 roku, Sąd ogłosił upadłość I. sp. z o.o. obejmującą likwidację majątku, wyznaczając na Syndyka masy upadłości R.C.
Ostatecznie jednak postanowieniem z dnia 21 września 2010 roku, Sąd Rejonowy umorzył postępowanie upadłościowe ww. Spółki, z uwagi na fakt, iż majątek masy nie wystarczył na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Organ odwoławczy stwierdził też, iż Skarżący pełniąc funkcję w zarządzie opisanej wyżej Spółki od dnia 21 kwietnia 2006 roku do dnia 7 sierpnia 2006 roku nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Złożony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z dnia 28 stycznia 2008 r. nie został uznany przez organy jako przesłanka z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 roku, poz. 749 ze zm.,) uwalniająca Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości tej Spółki, bowiem został złożony ponad 2 lata za późno.
Organ II instancji stwierdził, że akta sprawy i treść zaskarżonych decyzji potwierdzają, iż w sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne, umożliwiające wydanie decyzji o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej, za zaległości podatkowe spółki z o.o. z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług, za miesiące od marca do czerwca 2006 roku, natomiast nie wystąpiła żadna przesłanka negatywna, mogąca uwolnić go od orzeczonej odpowiedzialności.
2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli objętych skargą decyzji uznał, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podniósł, że organy podatkowe naruszyły art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 122 tej ustawy.
Sąd ocenił, że spór w sprawie toczy się o ustalenie, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, polegająca na braku winy członka zarządu w zbyt późnym złożeniu wniosku o upadłość Spółki, w rozumieniu w art. 116 Ordynacji podatkowej. Sąd zauważył, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), której art. 8 stanowi, że do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 112, 114a i art. 115 § 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Sąd uznał też za zasadne zarzuty dotyczące braku wykazania przez organy, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie tj. zarzut naruszenia art. 116 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z art. 122 ustawy. W ocenie Sądu organy dokonały błędnej wykładni art. 116 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przyjmując a priori założenie, że zobowiązania podatkowe określone w decyzjach wymiarowych wydanych w 2010 r., doręczonych syndykowi, w czasie gdy Skarżący bezspornie nie pełnił funkcji członka zarządu uprawnionego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, miały wpływ na sytuację finansową Spółki istniejącą faktycznie w 2006 r., znaną Skarżącemu w tym czasie.
Sąd dodał też, że nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy Skarżącemu znane były lub co najmniej powinny być znane, okoliczności mogące mieć wpływ na późniejsze wydanie decyzji określających wymiar podatków za okres skutkujący koniecznością złożenia, w okresie kiedy pełnił funkcję członka zarządu, wniosku o ogłoszenie upadłości lub wniosku o wszczęcie postępowania układowego zapobiegającego upadłości. Sąd zarzucił organom podatkowym w dalszej kolejności, że te nie badały istnienia przesłanek dla zgłoszenia upadłości w okresie, w którym Skarżący był członkiem zarządu Spółki. Twierdzenie o istnieniu tych przesłanek, wywodziły z tego, że jak ustalono w toku postępowań podatkowych toczących się po ustąpieniu Skarżącego z funkcji członka zarządu, Spółka posiadała zaległości podatkowe już za rok 2005. Organy zdaniem Sądu błędnie przyjęły też, że skoro zaległości te istniały już w 2005 r. i nie zostały zaspokojone także do czasu, kiedy członkostwo w zarządzie objął Skarżący (21 kwietnia 2006 r.), to przesłanki do ogłoszenia upadłości utrzymywały się także i w tym czasie.
Tymczasem wedle oceny Sądu organy powinny ustalić, czy w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie Spółki istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz czy niezgłoszenie tego wniosku nastąpiło bez winy Skarżącego, a więc czy wiedział on lub powinien wiedzieć o zaległościach lub okolicznościach mających wpływ na powstanie zaległości istniejących w czasie, gdy pełnił funkcję członka zarządu. Sąd dodał następnie, że organy powinny ustalić, kiedy upływał termin na zgłoszenie wniosków o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) oraz wziąć pod uwagę wysokość zobowiązań podatkowych, określonych w późniejszych decyzjach, nawet jeśli zostały one wydane w okresie kiedy członek zarządu nie pełnił już swojej funkcji. Powinny wykazać również, że członek zarządu wiedział lub powinien był wiedzieć, że tego typu i w takich rozmiarach, wierzytelności podatkowe obciążą Spółkę za okres, w którym skarżący był członkiem jej zarządu.
4. Skarga kasacyjna Dyrektor Izby Skarbowej w K. w skardze kasacyjnej zaskarżył wskazany powyżej wyrok w całości. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a.: - art. 3 § 2 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. polegające na uchyleniu decyzji mimo nienaruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a nie oddaleniu skarg, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że organy nie wykazały, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, w sytuacji gdy akta sprawy dowodzą prawidłowo przeprowadzonego postępowania i jednoznacznego wskazania okoliczności, o których mowa w powołanych przepisach Ordynacji podatkowej. W przypadku nienaruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z powołanymi przepisami Ordynacji podatkowej. Sąd musiałby skargi oddalić, stosując art. 151 p.p.s.a., - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 116 § 1 pkt 1, art. 122, art. 187 § 1 i § 3, art. 191 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że organy podatkowe przyjęły a priori założenie, że zobowiązania podatkowe określone w decyzjach wymiarowych wydanych dnia 28 maja 2010 r. miały wpływ na znaną Skarżącemu sytuację Spółki istniejącą w czasie piastowania przez niego funkcji prezesa zarządu, a w konsekwencji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w tym zakresie podczas gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że kwestie te były przedmiotem badania i oceny postępowania dowodowego w wyniku którego prawidłowo ustalono, że Skarżący powinien zdawać sobie sprawę z rzeczywistej roli Spółki w firmowaniu działalności J.K., a także mógł spodziewać się niekorzystnych dla Spółki skutków podatkowych z tym związanych. W przypadku nienaruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z powołanymi przepisami Ordynacji podatkowej, Sąd musiałby skargi oddalić, stosując art. 151 p.p.s.a., - art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez sporządzenie niepełnego i wadliwego uzasadnienia w części zawierającej wskazanie co do dalszego postępowania, polegającej na wskazaniu przez Sąd, aby organy podatkowe rozpatrując sprawę ponownie zbadały, czy w okresie, w którym skarżący był prezesem zarządu Spółki istniały przesłanki dla zgłoszenia wniosku o upadłość spółki oraz zbadanie, czy skarżącemu znane były lub powinny być znane, okoliczności mające wpływ na późniejsze wydanie decyzji określających wymiar podatków skutkujące koniecznością złożenia, w okresie kiedy pełnił funkcję członka zarządu, wniosku o ogłoszenie upadłości lub wniosku o wszczęcie postępowania układowego, mimo, że wcześniej Sąd odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia terminu z art. 118 Ordynacji podatkowej zauważył, że zgodnie z tym przepisem możliwość wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o odpowiedzialności podatkowej istnieje w czasie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa. W przypadku gdyby Sąd nie naruszył przepisu art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. uzasadnienie orzeczenia byłoby prawidłowe a zalecenia co do ponownego rozpoznania sprawy byłyby zbędne. W konsekwencji skargi podlegałyby oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Następnie wskazano na naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez wytknięcie przez Sąd organom podatkowym błędnej wykładni powołanego przepisu i jego nieprawidłowego zastosowania mimo, że organy podatkowe dokonały poprawnej wykładni normy zakodowanej w tym przepisie i w odpowiedni sposób zastosowały go do stanu faktycznego sprawy. W szczególności skoro organy podatkowe w oparciu o fakty znane z urzędu ustaliły, że Skarżący miał świadomość, że zarządzana przez niego spółka firmuje działalność J.K. to mógł i powinien się spodziewać, jako pełniący funkcję prezesa zarządu spółki, niekorzystnych dla spółki skutków podatkowych a więc ponosi, jako osoba trzecia, odpowiedzialność za zobowiązania Spółki. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
5. Odpowiedź na skargę kasacyjną M.D. w odpowiedzi na skargę kasacyjną domagał się jej oddalenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Podniósł, że wskazane w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok nie narusza prawa.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. 6.1 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). 6.2. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej przede wszystkim stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w uchwale z 10 sierpnia 2009r. II FPS 3/09 (vide ONSAiWSA z 2009 nr 6 poz. 103), że przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji. Zważywszy, że zobowiązania z tytułu podatku VAT za przedmiotowe okresy rozliczeniowe powstały w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu, powinny być w tym czasie uwzględnione po stronie pasywów Spółki. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, a tak jest w także przypadku podatku od towarów i usług zobowiązanie powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego (vide art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 roku, Nr 54, poz. 535 ze zm.,). Pogląd ten został też podzielony przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Sąd ten bowiem stwierdził, że badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego istnienie obiektywnej przesłanki - właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił tej funkcji. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, kierowana przez Skarżącego Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej przewidzianej przepisami prawa wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa. 6.3 W uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że w przypadku wskazywania przez osobę trzecią na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów jako przyczynę niezgłoszenie wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (vide str. 12 uzasadnienia wskazanej wyżej uchwały). Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela. W uchwale tej wskazano więc na obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy i podejmującej się funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. Znalazło to również wyraz w zaskarżonych decyzjach dotyczących przedmiotowych okresów rozliczeniowych. Także na stronie 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji podzielając wskazany wyżej pogląd stwierdził, że "członowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów. (...) członek zarządu podejmując się pełnienia tej funkcji zobowiązany jest posiadać wiedzę i umiejętności pozwalające mu na zarządzanie nie tylko w interesie spółki, jej wspólników, czy też zatrudnionych pracowników, ale również ochronę interesów wierzycieli. Mimo takiej oceny Sąd pierwszej instancji na stronie 17-18 uzasadnienia stwierdza jednocześnie: "Uwzględnienie wysokości zobowiązania podatkowego wynikającego z wydanych później decyzji wskazuje na potrzebę badania, czy wielkości te mogły być przewidywane przez członka zarządu w normalnym toku zarządzania spółką. (...) Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące braku wykazania przez organy, że wniosek o upadłość nie został zgłoszony we właściwym czasie tj. naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z art. 122 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organy dokonały błędnej wykładni powołanego przepisu (art. 116 § 1 pkt 1) przyjmując a priori założenie, że zobowiązania podatkowe określone w decyzjach wymiarowych w 2010 r., (...) miały wpływ na sytuację finansową Spółki istniejącą faktycznie w 2006 r., znaną Skarżącemu w tym czasie. W konsekwencji w ogóle nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy Skarżącemu znane były lub co najmniej powinny być znane, okoliczności mogące mieć wpływ na późniejsze wydanie decyzji określających wymiar podatków (...)."(vide str. 17 uzasadniania wyroku WSA). Dalej Sąd ten na s. 19 uzasadnienia wyroku stwierdził, że "Z akt postępowania nie wynika, aby spółka do sierpnia 2006 r. nie regulowała na bieżąco swoich zobowiązań podatkowych w wysokości ówcześnie deklarowanej" (vide str. 18 uzasadnienia). Stwierdzenia Sądu pierwszej instancji we wskazanym wyżej zakresie są niekonsekwentne i sprzeczne ze sobą, a zatem naruszają art. 141 § 4 p.p.s.a. Z jednej strony bowiem Sąd pierwszej instancji przyjmuje, że przy badaniu właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości należy uwzględniać wysokość zobowiązania określonego w decyzji organu podatkowego, z drugiej strony przyjmuje, że błędnie organy przyjęły, że zobowiązania podatkowe określone w decyzjach wydanych w 2010 r. miały wpływ na sytuację finansową Spółki istniejącą faktycznie w 2006 r., znaną Skarżącemu w tym czasie. Skoro przy badaniu właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości należy uwzględniać wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z wydanych w późniejszym czasie decyzji, odnoszących się do okresu sprawowania funkcji członka zarządu przez Skarżącego, to nie ma żadnego uzasadnienia stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, by błędnie organy przyjęły, że zobowiązania podatkowe określone w decyzjach wydanych w 2010 r. miały wpływ na sytuację Spółki istniejącą w 2006 r. Tym samym za uzasadnione należało uznać podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd art. 116 § 1 pkt 1 w związku z art. 122, art. 187 § 1 i § 3, art. 191 Ordynacji podatkowej 6.4 Nie znajduje uzasadnienia w treści art. 116 § 1 lit. b. i § 2 Ordynacji podatkowej stanowisko WSA w Krakowie, że organ powinien zbadać, czy wielkości wynikające z wydanych później decyzji mogły być przewidywane przez członka zarządu w toku normalnego zarządzania Spółką (s. 17 uzasadnienia). Stanowisko to pozostaje też w sprzeczności ze stwierdzeniami WSA, że członek zarządu nie może powoływać się na nieznajomość finansów zarządzanej przez siebie Spółki, zobowiązany jest posiadać wiedzę i umiejętności pozwalające mu na zarządzanie nie tylko w interesie spółki, jej wspólników czy też zatrudnianych pracowników. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym składzie, członek zarządu ze względu na charakter pełnionej funkcji powinien znać też sposób funkcjonowania spółki i charakter zawieranych transakcji. Przesłankami pozytywnymi odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. wynikającymi z art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej jest istnienie zaległości, pełnienie obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności tych zobowiązań oraz bezskuteczność w całości lub w części egzekucji. W sprawie Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował stanowiska organów, że przesłanki te zostały przez organ wykazane. Sąd pierwszej instancji uznał bowiem jedynie, że organy nie wykazały (nie zbadały) przesłanek negatywnych określonych w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nie wykazały zdaniem Sądu pierwszej instancji, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, nie badały bowiem istnienia przesłanek dla zgłoszenia upadłości w czasie, w którym Skarżący był członkiem zarządu. Sąd pierwszej instancji nie zauważył przy tym, że organy dokonały analizy sytuacji Spółki pod kątem właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość. Wskazały bowiem na zaległości Spółki wynikające z wydanych decyzji za okres od czerwca 2005 r. do listopada 2006 r. stwierdzając przy tym, że te kwoty należy uwzględniać przy ocenie sytuacji Spółki i powinności zgłoszenia wniosku o upadłość. Organ odwoławczy w konsekwencji uznał, że należy przyjąć za właściwy do zgłoszenia wniosku o upadłość termin wcześniejszy, niż to przyjął organ pierwszej instancji. Przedstawiając stan sprawy WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził również, że organ odwoławczy wskazał na umorzenie postępowania upadłościowego wywołanego wnioskiem z 28 stycznia 2008 r. ze względu na brak środków nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Uwzględniając powyższe zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że nie ma uzasadnienia uznanie przez WSA, że organy nie wykazały, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie. 6.5 Z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej wynika, że członek zarządu może zwolnić się z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, jeżeli niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że dla oceny braku winy Skarżącego w zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu istotne znaczenie ma ustalenie, czy Skarżący w okresie sprawowania funkcji prezesa w Spółce znał lub powinien znać okoliczności mające wpływ na późniejsze wydanie decyzji określających do zapłaty podatek VAT dla Spółki, to jest czy miał lub powinien mieć świadomość, że Spółka wystawiając sporne faktury w istocie firmowała rzeczywistą działalność innej osoby. Stwierdzenia Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie mają uzasadnienia w treści powołanego wyżej przepisu, pozostają także w sprzeczności ze stwierdzeniami WSA, że członek zarządu spółki kapitałowej ponosi on odpowiedzialność za powstałe z mocy prawa zobowiązania, które mogą zostać ujawnione w później wydanych decyzjach, nie uwzględniają też tego, że członkowi zarządu spółki kapitałowej powinien być znany nie tylko stan finansów spółki, ale także charakter zawieranych przez spółkę transakcji. W zaskarżonych decyzjach powołując się na przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie, stwierdzono, że to J. K., nie będąc ani członkiem zarządu spółki ani jej wspólnikiem, podejmował w spółce wszystkie decyzje, jednoznacznie przyjmując, że Skarżący świadomość taką miał. Sąd I instancji do tych ustaleń organu w istocie się nie odniósł, nie zarzucił im, że są wadliwe, nakazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonanie ich ustalenia, czym także naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Rację ma więc skarżący organ, że błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, stosownie do którego organ nie wyjaśnił wskazanych wyżej okoliczności i w związku z tym, że Sąd naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 tej ustawy. 6.6 Mając na uwadze powyższe, skoro trafne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej organu naruszenia wskazanych w niej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.