Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 650/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę R. SA w R. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 9 stycznia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 kwietnia 2012 r. wezwano spółkę do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi przez:
- 1. złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, ewentualnie odpisów tych dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem zgodnie z wymogami zawartymi w treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
- 2. złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przez osoby, które udzieliły pełnomocnictwa (aktualny odpis KRS - oryginał lub odpis potwierdzony za zgodność z oryginałem zgodnie z wymogami art. 48 § 3 P.p.s.a.).
Do wykonania powyższego zakreślono stronie siedmiodniowy termin informując zarazem, iż niezastosowanie się do wezwania w tym terminie będzie skutkowało odrzuceniem skargi.
W terminie określonym w wezwaniu strona nadesłała dokument pełnomocnictwa z dnia 15 maja 2012 r. oraz wydrukowaną informacją o podmiocie z wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Sąd pierwszej instancji uznał, że wydruk z elektronicznej wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym nie spełnia wymogów wykazania umocowania organu osoby prawnej, o którym mowa w art. 29 P.p.s.a. W tym kontekście Sąd stwierdził, że umocowanie takie musi mieć bądź formę dokumentu urzędowego (wyciąg z określonego rejestru, uchwała podjęta przez organ jednostki samorządu terytorialnego) bądź prywatnego (np. wyciąg ze statutu lub regulaminu organizacyjnego danej jednostki). Wydruku z wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym nie można przy tym – zdaniem Sądu – uznać za posiadający walor dokumentu w opisanym wyżej rozumieniu. Nie ulega wątpliwości, że moc dokumentów urzędowych mają wydawane przez Centralną Informację w formie papierowej odpisy, wyciągi i zaświadczenia oraz informacje z Rejestru (por. art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym /Dz.
U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm./, dalej zwanej "ustawą o KRS"). Moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację ma pobrany samodzielnie wydruk komputerowy od dnia 1 stycznia 2012 r. (por. art. 4 ust. 4aa tej ustawy dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym /Dz. U. Nr 144, poz. 851/), ale jedynie wtedy, gdy posiada cechy umożliwiające jego weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze. Pobrany samodzielnie wydruk komputerowy zawierający aktualne informacje o podmiocie umożliwia jego weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze, jeżeli posiada cechy określone § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz trybu i sposobu udzielania informacji z Krajowego Rejestru sądowego i wydawania kopii dokumentów z katalogu, a także struktury udostępnianych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru oraz cech wydruków umożliwiających ich weryfikację z danymi w Rejestrze (Dz. U. Nr 297, poz. 1760), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji KRS", jak choćby formę graficzną zgodną z załącznikami nr 12 i 13 do rozporządzenia oraz identyfikator wydruku.
Tymczasem przedłożony przez pełnomocnika wydruk jest pozbawiony owych cech decydujących o nadaniu mu szczególnego znaczenia zgodnie z treścią art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS, wobec czego – zdaniem Sądu – należało uznać, że strona nie uzupełniła braków formalnych skargi, a zatem skarga ta podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.
W skardze kasacyjnej od opisanego wyżej postanowienia spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 4aa ustawy o KRS w zw. z § 9 rozporządzenia w sprawie ustroju i organizacji Centralnej Informacji KRS. Uzasadniając powyższy zarzut strona podniosła, że wydruk z wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym pobrano 15 maja 2012 r., zawierał dane na dzień 14 maja 2012 r. oraz oznaczenie strony internetowej, z której został pobrany. Skarżąca wyjaśniła, że brak identyfikatora wydruku, jak również innych oznaczeń i formy graficznej określonej w załącznikach 12 i 13 do rozporządzenia wiąże się z tym, że dopiero z dniem uruchomienia nowej rządowej przeglądarki (tj. 28 sierpnia 2012 r.) wydrukom nadano formę zgodną z wymogami zawartymi w rozporządzeniu. Stąd też skarżąca w maju 2012 r. nie była w stanie uzyskać innego wydruku.
Dodatkowo w skardze kasacyjnej strona podniosła, że Sąd powinien był zbadać nadesłany dokument (w ocenie strony wydruk pobrany z rządowej strony internetowej miał walor dokumentu) pod względem jego treści, z której wyraźnie wynikało umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki.
Przy tak sformułowanych zarzutach strona wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podlega uchyleniu.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że wprawdzie w petitum skargi kasacyjnej błędnie wskazano na naruszenie art. 4aa ustawy o KRS (w ustawie tej brak jest takiej jednostki redakcyjnej), jednakże z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że intencją skarżącej było zakwestionowanie prawidłowości zastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 4 ust. 4aa ww. ustawy, który to przepis faktycznie zastosował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w niniejszej sprawie. Stąd też, mimo wadliwego sformułowania podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny może merytorycznie odnieść się do przedmiotowego zarzutu.
W skardze kasacyjnej spółka podniosła, że nadesłany przez skarżącą spółkę samodzielnie pobrany wydruk komputerowy zawierający informacje z Krajowego Rejestru Sądowego, spełnia kryteria umożliwiające uznanie go za dokument potwierdzający umocowanie osób reprezentujących spółkę do działania w jej imieniu, w rozumieniu art. 29 P.p.s.a.
W orzecznictwie podkreśla się, że art. 29 P.p.s.a. nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 ustawy, by wykazać swoje umocowanie. Nie ulega przy tym wątpliwości, że obowiązkiem sądu, któremu przedłożono dokument, jest badanie zgodności z prawem i autentyczności dokumentu. Dlatego też uzasadnienie znajduje praktyka określania już w wezwaniu do usunięcia braków formalnych rodzaju dokumentu, którego autentyczność i zgodność z prawdą nie powinna budzić wątpliwości. Prawidłowa jest praktyka wzywania, wnoszących skargi spółek kapitałowych, do przedłożenia aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, za czym dodatkowo przemawia łatwość uzyskania takiego dokumentu (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 615/06; dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3 (tj. odpisów, wyciągów, zaświadczeń i informacji Centralnej Informacji w postaci papierowej lub elektronicznej), jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze. Na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy Minister Sprawiedliwości w § 9 rozporządzenia o ustroju i organizacji Centralnej Informacji KRS określił cechy wydruku, które tę weryfikację umożliwiają. W tym celu samodzielnie pobrany wydruk powinien zawierać: adres strony internetowej, na której zamieszczone są aktualne informacje o podmiotach wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego, formę graficzną zgodną z załącznikami nr 12 i 13 do rozporządzenia oraz identyfikator wydruku.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że rozporządzenie o ustroju i organizacji Centralnej Informacji KRS, zgodnie z przepisem § 26 tego rozporządzenia, weszło w życie w dniu 1 stycznia 2012 r. Tymczasem strona w skardze kasacyjnej podniosła, że dopiero od dnia 28 sierpnia 2012 r. możliwe było samodzielne pobranie wydruku z wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym, odpowiadającego wymogom określonym w § 9 przedmiotowego rozporządzenia. Jak podnosi skarżąca, przed tą datą (28 sierpnia 2012 r.) strona internetowa http://ems.ms.gov.pl/ nie funkcjonowała, a dostęp do wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym możliwy był jedynie za pośrednictwem strony http://krs.ms.gov.pl/, z której zresztą skarżąca w maju 2012 r. skorzystała, co wynika wprost z nadesłanego wydruku.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji w żaden sposób nie badał powyższej kwestii. Tymczasem Sąd powinien był zweryfikować, czy w okresie obejmującym termin do wykonania wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi w niniejszej sprawie, strona miała faktyczną możliwość skorzystać z rozwiązania przewidzianego w przepisach art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS w zw. z § 9 rozporządzenia o ustroju i organizacji Centralnej Informacji KRS. Jeśli bowiem przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie dnia 1 stycznia 2012 r., to należy przyjąć, że z tym dniem Państwo miało obowiązek zapewnić obywatelom stosowne narzędzia do skorzystania z rozwiązań zawartych w tych przepisach.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął tę kwestię, którą należało zbadać, aby nie doszło do sytuacji, w której strona zostałaby pozbawiona prawa do sądu, jedynie wskutek wadliwego działania organów Państwa.
W tej sytuacji należało uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę Sąd pierwszej instancji powinien zbadać, czy w danym okresie strona nie miała możliwości pobrania wydruku z wyszukiwarki podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym, spełniającego wymogi przewidziane w § 9 omawianego rozporządzenia, oraz czy jedyną rządową stroną funkcjonującą w danym okresie i umożliwiającą pobranie wydruku, o którym mowa w art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS, była ta uwidoczniona na nadesłanym przez skarżącą wydruku. W przypadku uznania, że podnoszone przez skarżącą w tej kwestii zarzuty były zasadne, Sąd pierwszej instancji powinien zweryfikować treść nadesłanego przez skarżącą wydruku pod kątem wystosowanego do skarżącej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.