Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1202/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 kwietnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W złożonej od tego orzeczenia skardze kasacyjnej skarżący wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu tego wniosku podnosząc, że wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne z uwagi na sytuację rodzinno-materialną skarżącego oraz stan faktyczny sprawy, który - w świetle ujawnionych rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu a prokuratury - nie jest ustalony. W ocenie strony przyjęcie przez Sąd ustaleń organu co do wymiaru podatku podlegającego zwrotowi, które dla skarżącego są o wiele bardziej niekorzystne niż ustalenia prokuratury, naraża skarżącego na wyrządzenie mu znacznej szkody przez wyegzekwowanie o wiele większej kwoty, dlatego też do czasu wyjaśnienia źródła zaistniałych rozbieżności co do kwoty podlegającej zwrotowi wykonanie decyzji winno zostać wstrzymane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zauważyć należy, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Analizując pod tym względem argumentację zaprezentowaną przez stronę we wniosku uznać w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy, że skarżąca nie wykazała, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uzasadnienia wniosku wynika, że zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. strona wywodzi przede wszystkim z zasadności skargi i podważania wysokości określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego. Należy w związku z tym podkreślić, że w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie jest badana zgodność z prawem tejże decyzji. Przekonanie strony o nienależności określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego, niezależnie od tego, czy jest obiektywnie słuszne, czy nie, pozostaje bez wpływu na ocenę wniosku, gdyż przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. odnoszą się do kwalifikowanej dotkliwości wywołanej dla wnioskodawcy w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego, a nie merytorycznej oceny podejmowanych przez organy czynności.
Zgodność z prawem zaskarżonej decyzji jest obojętna z punktu widzenia treści art. 61 § 3 P.p.s.a., podobnie jak wysokość określonego decyzją zobowiązania podatkowego. Strona zdaje się uważać, że samo to, iż wysokość zobowiązania określona w skarżonej decyzji jest wyższa niż wynikałoby to z ustaleń prokuratury, a w konsekwencji powoduje większą dotkliwość, niejako automatycznie powinno być uznane za spełnienie przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić, abstrahuje ono bowiem w istocie od tego, że zasadę stanowi wykonanie aktu lub czynności (art. 61 § 1 P.p.s.a.), a wywieranie skutków finansowych dla dłużnika jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej i choć skutki w tym zakresie są oczywiste i ujemne (prowadzą do zmniejszenia majątku zobowiązanego), instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.
Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest też to, że w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania. Stąd też nie sposób podzielić stanowiska, które z samej wysokości zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji wnioskuje o podstawie do wstrzymania jej wykonania. Nieprzewidzenie w art. 61 § 3 P.p.s.a. wysokości wartości przedmiotu zaskarżenia, która automatycznie powodowałaby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oznacza, że ustawodawca zdecydował się na odejście od tak sztywnych kryteriów i uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków.
Ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich – przez stronę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie strona w żaden sposób nie wskazała (już nie mówiąc o udokumentowaniu), że w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do tak dalece idących skutków, by można było stwierdzić spełnienie wymogów z art. 61 § 3 P.p.s.a. Gołosłowne i w zasadzie hasłowe wskazanie na konieczność wstrzymania wykonania decyzji z uwagi na "sytuację rodzinno-materialną skarżącego", bez żadnego przybliżenia powodów, dla których miałoby to niby być konieczne, w istocie uniemożliwia stwierdzenie, czy rzeczywiście spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Również akta sprawy, a przede wszystkim dokumenty i informacje przedłożone w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy (świadczące m.in. o środkach na rachunku bankowym przekraczających 57 000 zł w maju i czerwcu 2013 r.), nie wskazują na nieodzowność wstrzymania wykonania skarżonej decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.