Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 28 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1894/16

Uzasadnienie

Wyrokiem z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 633/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 3 czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

1. 1. Z podanego przez Sąd stanu faktycznego sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z 23 lutego 2015 r. określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r.
2. 1.2. Podstawę prawną decyzji stanowił m.in. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie: Dz.U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej – u.p.t.u.).
3. 1.3. Organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, że skarżący w wyżej wymienionym okresie odliczył w sposób nieuprawniony podatek naliczony z fikcyjnych faktur wystawionych przez B. sp. o.o.
4. 1.4. Stwierdził, że z zebranego w tej sprawie materiału dowodowego, w skład którego wchodzą: - dowody zgromadzone w tej sprawie; dowody uzyskane w postępowaniu karnym zakończonym wniesieniem aktu oskarżenia przeciwko osobom kierującym tą Spółką; - a także wydana w stosunku niej decyzja ostateczna, w której określono jej na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. podatek do zapłaty z tytułu wystawienia pustych faktur wynika, że jedyną działalnością B. było wystawianie takich dokumentów, co też Spółka robiła na zamówienie określonych w nich podmiotów gospodarczych. Cały proceder wystawiania pustych faktur - począwszy od faktur wystawianych przez firmy, które miały być podwykonawcami B. (J. W. oraz M. S.) do tych wystawianych przez B. na zamówienie jej kontrahentów (w tym skarżącego) zorganizowany był przez D. J. (przy współudziale M. C.).
5. 1.5. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, jakoby nie wiedział, że wymienione w zakwestionowanych fakturach roboty nie zostały wykonane przez tę Spółkę, organ odwoławczy stwierdził, że nie tylko wiedział on o tym, ale w pełni świadomie uczestniczył w oszustwie. Natomiast, nawet gdyby oceniać zebrane dowody pod kątem należytej staranności to i tak wynika z nich, że podatnik taką starannością się nie wykazał.
6. 1.6. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, dotyczącego nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji wnioskowanych przez stronę dowodów z przesłuchania świadków oraz niewydania przez niego postanowienia w tym przedmiocie, organ odwoławczy podał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w swojej decyzji uzasadnił powód, dla którego nie przeprowadził tych dowodów. Zasadnie, stwierdził, że zebrany w tej sprawie materiał nie pozostawiał żadnych wątpliwości co do jej stanu faktycznego. Niezależnie od tego, wniosek dowodowy skarżącego nie wskazywał na jakie istotne okoliczności miałyby być przeprowadzone wskazane przez stronę dowody.
7. 2. W skardze złożonej do Sądu pierwszej instancji, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190, art. 191 i art. 194 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej – O.p.), poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego; art. 216 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 31 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2011 r., Nr 41, poz. 214 z późn. zm., dalej – u.k.s.), poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie wniosku dowodowego strony; art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. poprzez odmowę skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz art. 108 ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego zastosowanie w stosunku do rzeczywistych transakcji.
8. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił skargi.
9. 3.1. Stwierdził, że organy podatkowe procedowały w tej sprawie prawidłowo. Jedynym ich uchybieniem było niewydanie postanowienia w przedmiocie wniosków dowodowych strony, na podstawie art. 216 O.p. Jednak naruszenie tego przepisu nie mogło spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ nie miało wpływu na wynik sprawy. Powody, dla których nie przeprowadzono wnioskowanych przez stronę dowodów zostały podane w uzasadnieniu decyzji, co pozwala na ich kontrolę. Zdaniem Sądu powody te są w pełni uzasadnione. Sąd zgodził się z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji, że dotyczyły one okoliczności, które zostały w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzone innym dowodami.
10. 3.2. Odnosząc się do dokonanej przez organy oceny zgromadzonego materiału, Sąd podkreślił, że już tylko z wyjaśnień skarżącego wynika, że jego współpraca ze Spółką B. była fikcyjna. Skarżący stwierdził, że nie interesował się weryfikacją robót wskazanych na wystawianych fakturach, nie posiadał dokumentów określających ich zakres ani nie weryfikował rzetelności Spółki, która miała mu zostać polecona przez właściciela hurtowni budowlanej.
11. 3.3. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach nie było potrzeby przesłuchania wskazanego przez skarżącego właściciela hurtowni. Nie było też konieczne przesłuchanie pracownicy biurowej Spółki oraz współpracowników skarżącego, którzy mieliby potwierdzić, że wskazane w zakwestionowanych fakturach roboty budowlane zostały wykonane przez B.
12. 3.4. Sąd zauważył, że podniesione w sprawie zarzuty są powtórzeniem zarzutów odwołania, do których organ odwoławczy szczegółowo się odniósł. Sąd w pełni zaaprobował całą jego argumentację w tym zakresie.
13. 3.5. Wskazując, że podatnik na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek wynikający jedynie z rzetelnej faktury, Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił skarżącemu tego prawa na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a - w zakresie zakwestionowanych dokumentów.
14. 4. W skardze kasacyjnej złożonej od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego zaskarżył go w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej - P.p.s.a.), naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo, że organy podatkowe nie wykazały, że skarżący świadomie uczestniczył w oszustwie;
3. - art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów, które zostały podniesione w treści skargi i uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny materiału dowodowego w uzasadnieniu wyroku;
4. - art. 216 § 1 i § 2 O.p. w związku z art. 31 u.k.s., poprzez niewydanie postanowienia w przedmiocie wniosku dowodowego strony;
5. - art. 180 § 1, art. 181, art. 188 i art. 190 O.p., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego;
6. - art. 122, art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, że okazane do kontroli faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami;
7. 2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
8. - art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz
9. - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., poprzez jego zastosowanie, w wyniku błędnego uznania, że zakwestionowane faktury VAT nie potwierdzają faktycznych czynności, co skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego.
10. 5. Odpowiedzi na skargę kasacyjnej nie złożono. Na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
11. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych enumeratywnie w art. 183 § 2 P.p.s.a., co oznacza związanie granicami skargi kasacyjnej.

Związanie, o którym mowa, polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny może ocenić zaskarżony wyrok jedynie w zakresie wynikającym z zarzutów skargi kasacyjnej, czyli pod kątem ewentualnego naruszenia szczegółowo wskazanych i odpowiednio uzasadnionych przepisów prawa. Wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych podobnie jak ich nieprawidłowe uzasadnienie obciąża stronę wnoszącą ułomnie skonstruowany środek zaskarżenia, uniemożliwiając ocenę kwestionowanego orzeczenia (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 maja 2014 r., I GSK 1005/12; 2 września 2014 r., II OSK 435/13; 13 listopada 2014 r., I OPS 1420/14; 19 listopada 2014 r., I FSK 1367/13 i 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13).

Z kolei przepis art. 174 P.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

1. 6.2. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego oparł zarzuty skargi kasacyjnej na obu podstawach z art. 174 P.p.s.a.

W tej sytuacji jako pierwsze podlegają ocenie zarzuty naruszenia przepisów prawa formalnego, bowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony można stwierdzić, czy adekwatnie został do niego zastosowany przepis prawa materialnego.

6.3. Przed przystąpieniem jednak do oceny podniesionych w tym zakresie zarzutów, przypomnieć należy, że z treści art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wyraźnie wynika, że zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, należy mieć na uwadze konieczność nie tylko wskazania przepisu proceduralnego jaki w ocenie strony skarżącej został naruszony, ale i wykazania dlaczego podniesione uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast o istotnym wpływie naruszenia przepisu prawa procesowego na wynik sprawy mowa wówczas, gdy zachodzi duże prawdopodobieństwo, że w przypadku, gdyby nie doszło do jego naruszenia, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie różniłoby się od rozstrzygnięcia, które zostało wydane.

Zarzucając zatem naruszenie przepisów dotyczących formalności w zakresie prowadzenia postępowania podatkowego, strona skarżąca powinna wykazać, że naruszenie to nie pozwala na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony; podnosząc, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył wszystkich koniecznych dowodów, powinna wskazać na konkretne braki, które - pomimo pozostałego zebranego w sprawie materiału dowodowego - nie pozwoliły organom na uzyskanie pełnego obrazu stanu faktycznego sprawy, a zarzucając jego błędną ocenę - wykazać, że jest ona jest dowolna, tj. brak w niej logiki, doświadczenia życiowego, podstawowej wiedzy dotyczącej badanych kwestii, reguł obowiązujących w zakresie czynności dokonywanych przez stronę czy też, że ocena ta nie obejmuje wszystkich ustalonych w sprawie okoliczności. Samo stwierdzenie, że nie przeprowadzono jakichś czynności, przeprowadzono je z naruszeniem określonych procedur, czy też że błędnie oceniono zebrany materiał dowodowy jest jedynie przedstawieniem swojego stanowiska co do przeprowadzonego postępowania.

1. 6.4. Podobna argumentacja konieczna jest w przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej.

1. 6.5. Jeśli chodzi o te ostatnie przepisy, w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego zarzucił Sądowi pierwszej instancji, że naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a.

1. 6.6. Jak wskazano w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., II FPS 9/09 - art. 141 § 4 P.p.s.a., może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, przez co uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku.

W ocenie pełnomocnika skarżącego, Sąd pierwszej instancji naruszył wyżej wymieniony przepis, ponieważ nie odniósł się do wszystkich zarzutów, które zostały podniesione w treści skargi i uchylił się od dokonania szczegółowej oceny materiału dowodowego. Pełnomocnik nie wyjaśnił jednak, do których konkretnie zarzutów Sąd ten nie odniósł się, ani jakich szczegółów brakuje w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Z zaskarżonego wyroku wynika natomiast, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny ustosunkował się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów; nie pominął żadnego z wymienionych w nich przepisów. To, że nie jest ono bardziej szczegółowe nie oznacza, że jest wadliwe.

Zarzutu tego nie można zatem uznać za zasadny.

1. 6.7. Pozostałe zarzuty dotyczą postępowania prowadzonego przez organy podatkowe. One również nie są trafione.

1. 6.8. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor, po pierwsze - kwestionuje ustalenia dotyczące niewykonania robót budowlanych przez B.; po drugie - uważa, że organy podatkowe nie udowodniły skarżącemu, że nie działał w dobrej wierze.

Jednak przedstawiona przez niego argumentacja w żaden sposób nie wskazuje na to, aby organy podatkowe naruszyły: art. 180 § 1, art. 181, art. 188 i art. 190 O.p. oraz art. 122 i art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Jeśli chodzi o kwestię związaną z wykonywaniem przez B. robót wskazanych w zakwestionowanych fakturach, autor skargi kasacyjnej zarzucił tylko, że organy nie sprawdziły, czy pracująca w księgowości Spółki R. M. ma wiedzę w zakresie transakcji zawieranych pomiędzy tą Spółką a firmą skarżącego; nie przesłuchały R. Z. i K. D., współpracowników skarżącego, którzy jako osoby odpowiedzialne za "pilnowanie ludzi, rozdzielanie roboty, kontakty z podwykonawcami i rozliczenie metrażowe" mogli mieć bardziej szczegółową wiedzę co do robót wykonywanych przez B. i nie przesłuchały D. J. w celu doprecyzowania umowy o współpracy z 2 stycznia 2008 r.

Nie wyjaśnił on jednak, dlaczego - jego zdaniem - powinny były to zrobić. Całkowicie zignorował cały obszerny materiał dowodowy zebrany w tej sprawie, w którym wszystkie konkretne dowody wskazują, że Spółka nie prowadziła działalności w zakresie robót budowlanych tylko parała się wystawianiem fikcyjnych faktur na zamówienie. W skład tego materiału wchodzą: dowody uzyskane w tym postępowaniu, w postępowaniu karnym zakończonym wniesieniem aktu oskarżenia przeciwko osobom kierującym tą Spółką, a także wydana w stosunku niej decyzja ostateczna, w której stwierdzono, że faktury wystawione przez nią na rzecz skarżącego nie potwierdzają faktycznych zdarzeń.

Jedyna jego - bardzo ogólna uwaga w tym zakresie dotyczy oparcia się przez organy podatkowe na dokumentach uzyskanych z akt innych postępowań. Według pełnomocnika skarżącego organy te nie powinny opierać się na rozstrzygnięciach innych organów, jako że mogą one zniekształcać materiał dowodowy zebrany w prowadzonym przez nie postępowaniu. Nie dodał jednak - w jaki sposób ustalenia dokonane w postępowaniu podatkowym prowadzonym w stosunku do B. i w karnym prowadzonym przeciwko osobom, które wykorzystywały Spółkę do wystawiania pustych faktur, zniekształcają dowody zebrane w tej sprawie. Poza tym sam stwierdził, że jest to prawnie dopuszczalne.

6.9. Krytykując organy za oparcie się na decyzji wydanej w stosunku do Spółki, w której określono jej podatek do zapłaty, autor skargi kasacyjnej nie zauważył, że decyzja taka nie tylko może być podstawą takich ustaleń, ale jest ona też, na podstawie art. 194 § 1 O.p., dokumentem urzędowym wiążącym inne organy. W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia tego przepisu.

6.10. Jeśli chodzi o jego wnioski dowodowe, pełnomocnik skarżącego nie wyjaśnił dokładnie, po co organ miałby przesłuchać pracownicę Spółki, która opisała na czym polegało wystawianie faktur przez B. Po co, jego zdaniem, powinien sprawdzić, czy ma ona wiedzę w zakresie transakcji zawieranych pomiędzy skarżącym a tą Spółką, skoro z jej zeznań jasno wynika, że wszystkie wystawione przez B. faktury są puste i że Spółka nie prowadziła działalności w zakresie usług budowlanych tylko wystawiania fikcyjnych dokumentów. W jakiej części materiał dowodowy zawiera braki, które należało uzupełnić zeznaniami R. Z. i K. D.

6.11. Całkowicie niezrozumiały jest jego postulat, w którym wskazuje, że jeżeli organ podatkowy uznał, że umowa zawarta pomiędzy skarżącym a Spółką B. jest zbyt ogólna, to powinien przesłuchać D. J. celem jej doprecyzowania. Jest on całkowicie oderwany od zasad rządzących postępowaniem podatkowym, bowiem wynika z niego, że organ powinien przesłuchać osobę, która zdaniem organów ścigania kieruje zorganizowaną grupą przestępczą wprowadzającą do obrotu fikcyjne faktury - po to, aby stworzyć dokumenty wskazujące na to, że Spółka wykonała roboty budowlane wskazane w tych fakturach bądź na to, że skarżący nie wiedział, że narusza prawo.

6.12. Dziwią też jego twierdzenia, że o rzetelności skarżącego świadczyło, że D. J. był "zwolennikiem" pisania umów, wystawiania protokołów i dowodów kasowych oraz że skarżącemu nie udowodniono, iż był świadomym członkiem grupy przestępczej specjalizującej się we wprowadzaniu do obrotu gospodarczego pustych faktur VAT - skoro z zebranych dowodów wyraźnie wynika, że tworzenie dokumentacji związane było z uprawdopodobnieniem istnienia transakcji, a skarżącemu nie zarzucano czynnego uczestnictwa w grupie przestępczej, tylko stwierdzono, że skorzystał z ze świadczonych przez nią "usług" wystawiania fikcyjnych dokumentów, czyli że uczestniczył w oszustwie podatkowym polegającym na odliczaniu podatku naliczonego wskazanego w tych fakturach.

6.13. Niedorzeczne są także jego wywody w zakresie, w którym twierdzi, że organ nie ustalił, czy skarżący był świadomy, że przyjmowane przez niego faktury VAT mogą nie odzwierciedlać rzeczywistości i nie zbadał, czy skarżący dochował należytej staranności w celu uniknięcia udziału w oszustwach podatkowych, a Sąd pierwszej instancji nie wskazał, w którym konkretnie momencie podatnik uchybił standardom starannego działania, co powinno było wzbudzić jego uzasadniony niepokój i dlaczego.

Pełnomocnik całkowicie pominął, że w sprawie tej ustalono - czego on skutecznie nie podważył - iż skarżący był całkowicie świadomy tego co robi, czyli że uczestniczy w oszustwie podatkowym.

1. 6.14. Podobnie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 216 § 1 i § 2 O.p. W ocenie autora skargi kasacyjnej, skoro doszło do naruszenia tego przepisu, Sąd pierwszej instancji powinien uchylić zaskarżoną decyzję. Nie wykazał on jednak, że w sytuacji niewydania przez organ postanowienia w przedmiocie wniosków dowodowych strony, nie jest wystarczające odniesienie się do nich w uzasadnieniu decyzji (albo że takie odniesienie było niewystarczające), ani nie zakwestionował wywodów Sądu, w których podkreślono, że powodem uchylenia zaskarżonej decyzji może być jedynie takie naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - co zresztą byłoby trudne z racji jasnego brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

1. 6.15. Nie są trafione także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.

Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, podatnik może na podstawie art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u., obniżyć podatek należny, ale wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność, podlegającą opodatkowaniu VAT. W przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku.

Jako, że w rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że skarżący dysponował fakturami, które nie potwierdzały faktycznie wykonanych czynności, a pełnomocnik skarżącego ustaleń tych skutecznie nie podważył, nie można uznać, że bezzasadnie zastosowały w niej art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.

1. 6.16. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).