Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 września 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 505/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę spółki A [sp. z o.o. w G.] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2006 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2000 r. oraz od stycznia do lutego 2001 r.
W uzasadnieniu wskazano, że na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 czerwca 2006 r. spółkę wezwano do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej oraz do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Doręczenia w/w wezwania dokonano w tzw. trybie zastępczym (por. art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), awizując podwójnie przesyłkę w placówce pocztowej (w dniach 23 czerwca i 3 lipca 2006 r.). W tej sytuacji stosowane wezwania uznano za doręczone z dniem 10 lipca 2006 r. Termin zaś do usunięcia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 17 lipca 2006 r. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę, na postawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej od omówionego postanowienia spółka zarzuciła naruszenie art. 73 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W motywach środka odwoławczego skarżąca podniosła, że w skrzynce na korespondencję nie pozostawiono żadnego zawiadomienia o przechowywaniu wezwań w placówce pocztowej. W okresie, w którym przesyłka miała być przechowywana strona odbierała w placówce pocztowej przesyłki zawierające inne wezwania Sądu, a mimo to pracownicy tejże placówki nie wręczyli jej przedmiotowej przesyłki. W tej sytuacji nie można zdaniem spółki uznać, że doszło do zastępczego doręczenia wezwania, w trybie art. 73 p.p.s.a. Do skargi kasacyjnej dołączono oświadczenie prezesa spółki, z którego wynikało, iż odbierał on w urzędzie pocztowym w dniach 26 czerwca, 6 i 11 lipca 2006 r. listy polecone o określonych numerach (nie dotyczących przedmiotowej przesyłki), nie otrzymał on jednak innych przesyłek (ani awizo).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie przypomnieć należy, że w myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (jest związany jej wnioskami i podstawami zaskarżenia), biorąc z urzędu pod uwagę tylko nie występującą w niniejszej sprawie nieważność postępowania (w przypadkach wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd ten nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy wreszcie samodzielnego formułowania jej zarzutów, ponieważ oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle powołanego przepisu nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 72).
Granice obecnie rozpoznawanej skargi kasacyjnej wyznacza zarzut naruszenia art. 73 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie nastąpiło zastępcze doręczenie stronie przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia określonych braków formalnych skargi.
Odnosząc się do powyższej podstawy zaskarżenia zauważyć należy, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest jednoznaczny. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie urzędowe potwierdzenie zastępczego doręczenia wezwań, jakim jest opisana przez pracownika(ów) placówki pocztowej przesyłka (koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru - karta nr 22 akt o sygn. I SA/Gd 505/06). Zauważyć jednak należy, że wartość dowodowa powyższego potwierdzenia może budzić uzasadnione zastrzeżenia, mając na uwadze okoliczność, że przesyłkę zwrócono początkowo Sądowi I instancji bez poprawnego jej opisania (uczyniono to dopiero po interwencji Sądu - por. karty nr 20 - 23 akt o sygn. I SA/Gd 505/06), a następnie opisaną w sposób nieczytelny (przykładowo data powtórnego awizowania jest niekompletna - napisano "3/7").
Dodatkowo ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia prezesa spółki (por. karta nr 35 akt o sygn. I SA/Gd 505/06) wynika, iż strona kilkukrotnie odbierała we właściwej placówce pocztowej określone przesyłki polecone w okresie, kiedy przechowywano w niej przedmiotowe wezwania (w dniach 26 czerwca, 6 i 11 lipca 2006 r.). Nie wydano jej w tym czasie przesyłki dotyczącej niniejszej sprawy. Ustalenia te zostały powzięte przez stronę w wyniku rozmów przeprowadzonych z pracownikami placówki pocztowej w dniu 25 października 2006 r. Jak słusznie podkreślono w rozpoznawanym środku odwoławczym, jednoczesne niepodjęcie w opisanej wyżej sytuacji, przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowej skargi, wydaje się niecelowe z punktu widzenia interesów strony (mając na względzie dotkliwe skutki procesowe niedotrzymania terminów, o których mowa w art. 49 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a.).
W świetle powyższych okoliczności powstają istotne wątpliwości co do tego, czy przesyłkę zawierającą w/w wezwania skutecznie doręczono w trybie przewidzianym w art. 73 p.p.s.a. Wszelkie zaś wątpliwości należy tłumaczyć na korzyść strony i tak też powinien postąpić Sąd I instancji wysyłając ponownie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie można bowiem jednoznacznie stwierdzić, że doszło do doręczenia spółce wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi, a tym samym, że była podstawa do stwierdzenia uchybienia terminom (określonym w art. 49 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a.), które skutkuje odrzuceniem skargi.
Na zakończenie należy przytoczyć stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 1094/04, LexPolonica), na gruncie analogicznych (do art. 73 p.p.s.a.) unormowań dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym-podatkowym (por. art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz. U. 1997 r. nr 137 poz. 926 ze zm.). Sąd ten stwierdził mianowicie, że niedopuszczalne jest w świetle ostatnio powołanego przepisu poprawianie, czy też uzupełnianie zawiadomienia (zwrotnego potwierdzenia odbioru) post factum, gdyż takie działanie niesie ze sobą nie tylko wysoki stopień prawdopodobieństwa nieodzwierciedlenia rzeczywistego stanu faktycznego, ale jest również niezgodne z zasadą legalizmu. Jest rzeczą oczywistą, że nie można wówczas ustalić w sposób pewny, dlaczego przesyłki nie doręczono, gdzie umieszczono zawiadomienie dla strony, lecz przede wszystkim nie można ustalić, czy takie zawiadomienie w ogóle pozostawiono, gdyż zwrotne poświadczenie odbioru pisma adresowanego do strony - zawierające informacje o czynnościach doręczającego - nie zostało (poprawnie) wypełnione.
Pogląd ten, mając na względzie treść art. 7 Konstytucji RP, należy w pełni podzielić, również na gruncie regulacji dotyczących doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Postawę niniejszego orzeczenia stanowił art. 185 § 1 ustawy procesowej.