Uzasadnienie
16 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akta sprawy I SA/Wr 789/10 wraz ze skargą kasacyjną złożoną przez J. M. od wyroku zapadłego w tej sprawie 21 grudnia 2010 r. 7 grudnia 2011 r., w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 5 grudnia 2011 r., w ślad za powyższą skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłał do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z 1 grudnia 2011 r. złożony w sprawie I SA/Wr 789/10. We wniosku tym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. W przepisie tym określono zatem właściwość sądu administracyjnego do rozpatrzenia wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że mimo tego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał już wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy (postanowienie referendarza sądowego z 1 lutego 2011 r. – k. 100-101 akt WSA), ponownie złożony wniosek wymaga procesowego rozpoznania. Na obowiązek taki nie wpływa również konstatacja, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie jest już zobowiązany do uiszczenia żadnych kosztów sądowych, o zwolnienie od których wnosi (choć nie pozostaje to bez wpływu na treść rozstrzygnięcia).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowała się linia orzecznicza wskazująca na to, że właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy nie zmienia ani to, że sprawa należy do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. spory kompetencyjne – por. np. postanowienie NSA z 24 czerwca 2009 r., I OW 47/09), ani to, że wniosek wpłynął do sądu na etapie postępowania przed NSA (por. np. postanowienie NSA: z 28 lutego 2011 r., II FZ 76/11; z 9 lipca 2008 r., II OZ 727/08; por. też M. Grzymisławska-Cybulska, A. Trela, Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy osobom fizycznym w praktyce sądów administracyjnych, ATDP 2006, nr 3, s. 81). W takiej sytuacji sądem właściwym do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy będzie wojewódzki sąd administracyjny, przed którym toczyła się sprawa (przed jej przekazaniem NSA).
Jak słusznie wskazała M. Niezgódka-Medek (w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IV, t. 1 do art. 254), ratio legis art. 254 § 1 P.p.s.a. polega na zapewnieniu przy rozpoznawaniu takich wniosków zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 78 i 176 Konstytucji RP) – dla pełnej realizacji tej zasady konieczne jest, by wniosek złożony przez skarżącego w przedmiotowej sprawie rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, również w sytuacji, gdy sprawę Sąd ten przekazał już, wraz ze skargą kasacyjną, do NSA.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 254 § 1 w związku z art. 193 i art. 59 § 1 P.p.s.a. orzekł o przekazaniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych według właściwości do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.