Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I FSK 217/11

Uzasadnienie

1. 1. Zaskarżonym postanowieniem z 3 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 1008/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę G. J. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 10 grudnia 2009 r., sygn. I SA/Gd 621/09 na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 26 czerwca 2009 r. nr... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2005 r. i zwrócił stronie uiszczony wpis od tej skargi.
2. 2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że strona nie zaskarżyła wyroku WSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 621/09 skargą kasacyjną, więc wyrok ten uprawomocnił się z dniem 2 marca 2010 r. Skarżący na podstawie art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wniósł skargę o wznowienie tego postępowania sądowego, podnosząc, że ocenie WSA nie została poddana konieczność przesłuchania świadka R. D., który 31 maja 2010 r. przed notariuszem oświadczył, że jego zeznania składane w toku postępowania karnego, będące podstawą wszczęcia postępowania wobec skarżącego, złożone zostały pod wpływem groźby, w obawie o własne życie. Skarżący oświadczenie to otrzymał 6 lipca 2010 r.
3. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, stwierdził, że powołana przez skarżącego okoliczność nie spełnia przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a., bowiem podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały już w dacie wydania wyroku, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Z akt sprawy I SA/Gd 621/09 wynika zaś, że skarżący już w skardze z 29 lipca 2009 r. powołał się na okoliczność odwołania zeznań przez świadka R. D., wobec czego nie można uznać, że dopiero po otrzymaniu oświadczenia z 31 maja 2010 r. nastąpiło "wykrycie" tej okoliczności jako podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe WSA stwierdził, że nie można uznać, iż strona zachowała trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynikający z art. 277 p.p.s.a., mimo iż skarżący jako początek tego terminu podaje datę 6 lipca 2010 r. tj. dzień, w którym otrzymał notarialnie poświadczone oświadczenie świadka.
4. 4. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu w skardze kasacyjnej naruszenie art. 277 p.p.s.a. przez przyjęcie, że nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania oraz, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
5. 5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

1. 6. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, jest związany jej podstawami, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
2. - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1);
3. - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2).
4. 7. W sprawie tej autor skargi kasacyjnej stawia jeden zarzut naruszenia przepisu postępowania - art. 277 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.

Wskazany przepis postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter proceduralny, zatem zarzucając jego naruszenie, należało wskazać na okoliczność istotnego wpływu naruszenia tego przepisu na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej nie uczynił tego, niemniej zarzut ten podlega rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w kształcie nadanym mu w skardze kasacyjnej.

W ścisłym związku z treścią art. 277 p.p.s.a. pozostaje art. 279 p.p.s.a., który nakazuje, aby strona żądająca nadzwyczajnego trybu postępowania, jakim jest wznowienie postępowania sądowego, zawarła w tej skardze m.in. okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Wskazać też należy, że termin trzymiesięczny do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie może zacząć swojego biegu wcześniej niż w dniu uprawomocnienia się orzeczenia. Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Żądający wznowienia na podstawie wyżej określonej musi zatem podać moment, w którym dowiedział się (wykrył, nabył wiedzę) o zaistnieniu podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Nie chodzi tu zatem o moment otrzymania pisemnego potwierdzenia znanych uprzednio okoliczności.

Oczywiste jest, że nie można skutecznie żądać wznowienia postępowania, jeśli podstawy wznowienia strona dopatrywałby się jedynie w sferze swoich przypuszczeń. Z akt niniejszej sprawy wynika jednak, że skarżący miał świadomość istnienia okoliczności, na które się powoływał dużo wcześniej niż 6 lipca 2010 r. Wiedze tę zaś ujawnił w skardze z 29 lipca 2009 r. złożonej do WSA na decyzję organu (vide k. 11 akt WSA). Nie ulega zatem wątpliwości, że WSA prawidłowo ocenił w świetle art. 277 p.p.s.a., że skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nie została wniesiona w określonym w tym przepisie terminie trzymiesięcznym.

1. 8. Pozostałe wywody uzasadnienia skargi kasacyjnej odnoszące się do rozumienia podstawy wznowienia nie mogą być w niniejszym postępowaniu kasacyjnym uwzględnione, bowiem autor skargi kasacyjnej nie zarzucił naruszenia art. 273 § 2 p.p.s.a. Podobnie nie można uwzględnić argumentacji dotyczącej wyroku Sądu w sprawie wymiarowej, strona mogła je bowiem podnieść w skardze kasacyjnej od tego wyroku. Postępowanie o wznowienie jest postępowaniem odrębnym. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż badanie sprawy jest ograniczone do przesłanek wznowienia.
2. 9. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, należało na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
3. 10. Brak jest natomiast podstawy prawnej do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego stronie przeciwnej. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zatem w innych przypadkach sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nie istnieje bowiem podstawa prawna dla takiego rodzaju rozstrzygnięcia (vide postanowienie NSA z 15 lutego 2007 r., sygn. akt II FZ 12/07, LEX nr 299419).