Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 24 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 433/19

Uzasadnienie

1. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
2. 1.1. Wyrokiem z 9 października 2018 r., w sprawie III SA/Wa 512/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.S. (dalej: skarżący, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: DIAS) z dnia 11 grudnia 2017 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
3. 1.2. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 6 września 2017 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] z dnia 31 lipca 2017 r. określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, lipiec, sierpień, październik i grudzie 2009 r. w łącznej kwocie 271.675,00 zł.

W ocenie DIAS, ustalone w sprawie okoliczności faktyczne wskazują, że w sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.: dalej; O.p.), tj.: strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a ponadto okoliczności te czynią prawdopodobnym, że zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, lipiec, sierpień, październik i grudzień 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę nie zostaną wykonane. Tym samym w przedmiotowej sprawie została spełniona również przesłanka określona w art. 239b § 2 O.p.

1. 1.3. Sąd pierwszej instancji rozpoznający skargę na tę decyzję podzielił argumentację organu odwoławczego uznając, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły ziszczenie się przesłanek pozwalających na nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej.
2. 2. Skarga kasacyjna.
3. 2.1. Skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji - na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) - mające istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie przepisów postępowania, tj.:
4. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] i nieuchylenie jej, pomimo doręczenia postanowienia bezpośrednio stronie, zamiast ustanowionemu w postępowaniu pełnomocnikowi;
5. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 122, art. 187 w zw. z art. 239b § 2 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego ustalić, czy występuje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych przez podatnika.

Mając na uwadze powyższe, wniesiono:

1. 1) na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;
2. 2) na podstawie art. 210 § 1 P.p.s.a. - o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami prawa;
3. 3) na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. - o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
4. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

3.1. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 O.p. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie i nieuchylenie jej, pomimo doręczenia postanowienia bezpośrednio stronie, zamiast ustanowionemu w postępowaniu pełnomocnikowi. Jak bowiem trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, który podzielił pogląd, że w sytuacji gdy pełnomocnik w postępowaniu podatkowym złoży pełnomocnictwo ogólne, z którego nie wynikają jakiekolwiek ograniczenia, to należy uznać, że jest on pełnomocnikiem zarówno w postępowaniu wymiarowym jak też w postępowaniu o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności - w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodziła taka sytuacja.

Z akt sprawy, na podstawie których - zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. - orzeka Sąd, nie wynika, aby skarżący w sprawie wymiarowej, przed wydaniem postanowienia NUS o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ustanowił pełnomocnika procesowego przez złożenie organom podatkowym dokumentu pełnomocnictwa w formie prawem przewidzianej. Z akt wynika, że pełnomocnictwo od skarżącego dla adwokata J. G. udzielone zostało 25 września 2017 r., a złożone dopiero wraz z zażaleniem na postanowienie z 6 września 2017 r. o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności – w dniu 2 października 2017 r. Ponadto decyzja wymiarowa Naczelnika [...] z 31 lipca 2017 r. również została doręczona skarżącemu, w związku z tym, że nie był on reprezentowany w tym postępowaniu przez pełnomocnika (zob. k. 1/25 akt podatkowych, jak również s. 7 odpowiedzi na skargę, k. 14 akt sądowych). W pełni zatem zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że brak było podstaw, aby postanowienie NUS z 6 września 2017 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności doręczyć pełnomocnikowi. W tym stanie rzeczy, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 2 O.p. należało ocenić jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

3.2. Nie ma także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 122, art. 187 w zw. z art. 239b § 2 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego ustalić, czy występuje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych przez podatnika.

Organy bowiem wbrew powyższemu zarzutowi przeprowadziły stosowne postępowania i w oparciu o niego dokonały ustaleń przesłanek wskazujących na zasadności zastosowania art. 239b § 1 pkt 2 O.p., wskazując, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

Ponadto wskazano na ustalone też w postępowaniu okoliczności uprawdopodobniające, że zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, lipiec, sierpień, październik i grudzień 2009 r. nie zostaną wykonane:

1. 1) ujawnienie ww. zaległości dopiero w wyniku postępowania kontrolnego co świadczy o nierzetelnym prowadzeni dokumentacji podatkowej,
2. 2) zbycie po powzięciu informacji o wszczęciu w dniu 10 stycznia 2014 r. postępowania kontrolnego majątku o znacznej wartości, w tym zawarcie małżeńskiej umowy o częściowym podziale majątku wspólnego oraz zniesieniu współwłasności, zbycie ok. 190 pojazdów wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej skarżącego, sprzedaż żonie niezabudowanej nieruchomości, zbywanie udziałów w innych firmach,
3. 3) posiadanie innych zaległości podatkowych niż te wynikające z decyzji, której nadano zaskarżonym postanowieniem, rygor natychmiastowej wykonalności, dochodzenie należności podatkowych w drodze egzekucji administracyjnej,
4. 4) wysokość ciążących na stronie zaległości podatkowych w porównaniu do osiąganych dochodów.

W skardze kasacyjnej w żadnym zakresie nie podważono tych ustaleń stanowiących podstawę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej Naczelnika [...] z 31 lipca 2017 r. na podstawie art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 O.p., a jednocześnie nie wskazano żadnych okoliczności faktycznych odnośnie, których organy podatkowe zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

1. 3.3. W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skarga kasacyjna nie zawiera podstaw uzasadniających jej uwzględnienie Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Dominik Mączyński Janusz Zubrzycki Roman Wiatrowski

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA