Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 623/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę kasacyjną L. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 marca 2010 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r.
Następnie radca prawny J. K. - ustanowiony do występowania w imieniu strony w niniejszej sprawie – sporządził i wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu.
W punkcie wyjścia dla oceny zgłoszonej skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że jest ona wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym. Wymogi formalne dotyczące tego pisma procesowego zostały określone w art. 174 – 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 20 ze zm., dalej zwaną P.p.s.a.). Wskazany przepis art. 176 P.p.s.a. przewiduje dwojakiego rodzaju wymagania, które powinien spełniać ten środek zaskarżenia. Po pierwsze, musi on czynić zadość wymaganiom formalnym przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienionym w art. 46 oraz 47 P.p.s.a. Po drugie, skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne, materialne, właściwe tylko dla niej, a mianowicie powinna zawierać:
- 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia,
- 2) wskazanie czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części,
- 3) przytoczenie podstaw kasacyjnych,
- 4) uzasadnienie podstaw kasacyjnych,
- 5) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej w art. 176 P.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji i skutkuje odrzuceniem wadliwej skargi kasacyjnej. W celu uniknięcia opisanej sytuacji, tj. wystąpienia błędów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, w procedurze sądowoadministracyjnej przewidziano tzw. przymus adwokacko-radcowski (w sprawach obowiązków podatkowych uprawnienie to posiadają także doradcy podatkowi, a w sprawach z zakresu własności przemysłowej rzecznicy patentowi) – art. 175 P.p.s.a. Wymóg ten ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata, radcy prawnego i doradcy podatkowego należy bowiem oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym.
Odnosząc wyżej zaprezentowane poglądy do złożonej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej należy podkreślić, że jej autor nie wywiązał się z ciążącego na nim w postępowaniu kasacyjnym obowiązku i popełnił szereg uchybień, które uniemożliwiły merytoryczne rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pełnomocnik sporządzający środek odwoławczy nie oznaczył w sposób prawidłowy zaskarżonego orzeczenia. W doktrynie wskazuje się, że oznaczenie zaskarżonego orzeczenia polega na podaniu danych pozwalających na jego identyfikację, np. nazwę sądu, nazwę orzeczenia datę i sygnaturę akt (B. Gruszczyński, w pracy zbiorowej Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 497). Mając to na uwadze należy zauważyć, że sprawa ze skargi L. P., w której została wniesiona skarga kasacyjna, została zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2010 r. i oznaczona sygn. akt I SA/Łd 623/10. Taka sygnatura widnieje zaś na skardze kasacyjnej wyłączenie po oznaczeniu stron sporu.
Natomiast cała treść skargi kasacyjnej, rozpoczynająca się po oznaczeniu nazwy pisma procesowego, niezbicie wskazuje, że przedmiotem ocenianego środka odwoławczego uczyniono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 583/10, którym oddalono skargę H. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 22 marca 2010 r. o nr [...]. Autor skargi kasacyjnej wyraźnie zaznaczył, że składa skargę od tego wyroku (str. 1 skargi kasacyjnej), jak również, że zaskarża ten wyrok w całości i żąda uchylenia tego wyroku (str. 3 skargi kasacyjnej). Wobec tak jednoznacznie skonstruowanej treści skargi kasacyjnej nie można przyjąć, że jej autor popełnił oczywistą omyłkę pisarską przy określeniu zaskarżonego orzeczenia.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że oceniana skarga kasacyjnej została wywiedziona od orzeczenia innego niż wyrok zapadły w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 623/10, co oznacza, iż pełnomocnik strony skarżącej nie wywiązał się z ciążących na nim w postępowaniu kasacyjnym obowiązków.
Nie mógł również umknąć uwadze Sądu fakt, że w sporządzonej przez pełnomocnika skardze kasacyjnej nie zastosowano się do treści art. 46 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Jako strona skarżąca został bowiem wskazany zamiast L. P. – H. F., który nie jest ani stroną skarżącą, ani też nie jest uczestnikiem postępowania na prawach strony, o którym mowa w art. 33 § 1 P.p.s.a. Za słusznością oceny, że wskazaną przez pełnomocnika osobę H. F. nie można uznać za stronę toczącego się przed tutejszym sądem postępowania przemawia fakt, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie stała się decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 marca 2010 r. wydana wobec L. P. (podkr. Sądu), a nie H. F.. Nie można również uznać H. F. za uczestnika postępowania na prawach strony, ponieważ nie spełnia on przesłanek, o których mowa w przepisie art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a.
Na marginesie należy również zaznaczyć (o czym Sąd posiada wiedzę z urzędu), że wskazana wyżej sprawa ze skargi H. F. (nota bene pełnomocnikiem w tej sprawie był również radca prawny J. K.) została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1662/10.
Oprócz wskazanych wyżej uchybień natury formalnej, które uniemożliwiły Sądowi merytoryczne rozpoznanie złożonego środka zaskarżenia, skarga kasacyjna zawiera również błędy natury redakcyjnej wynikające z braku co najmniej staranności sporządzającego ją pełnomocnika. Jako przykład wyjątkowego niedbalstwa ustanowionego w sprawie radcy prawnego należy wskazać chociażby fakt powoływania się przez niego na ustalenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (s. 6 skargi kasacyjnej) jako organu pierwszej instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie organem kontrolującym był Naczelnik Urzędu Skarbowego w S.. Na wypunktowanie zasługuje również brak konsekwencji pełnomocnika w przypadku oznaczania siedziby Sądu pierwszej instancji wydającego zaskarżone orzeczenie. Na stronie 12 skargi kasacyjnej jest bowiem wskazany, jako wydający zaskarżone orzeczenie zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Kolejnym argumentem potwierdzającym niestaranność autora skargi kasacyjnej jest to, że w jej treści konsekwentnie podnosi, iż w sprawie zakwestionowało rozliczenia skarżącego z firmą B., która to firma w ogóle nie była kontrahentem L. P. w badanym przez organy podatkowe okresie.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie oprócz rażącego niedbalstwa ustanowionego radcy prawnego to przede wszystkim w sposób jaskrawy doszło do złamania przez pełnomocnika skarżącego podstawowych zasad konstrukcyjnych obowiązujących przy tworzeniu skargi kasacyjnej. W związku z tym ujawnione uchybienia w formułowaniu tzw. elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej skutkują niemożliwością skontrolowania przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia. Natomiast sama skarga kasacyjna jako pozbawiona podstawowych elementów podlega odrzuceniu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie skarżącemu całego uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej rozstrzygnięto na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.