Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 973/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Z. K. (dalej skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 2 czerwca 2014 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 29 listopada 2013 r. orzekającej o solidarnej z T. Z. i K.N. odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu Spółki E. z o.o. za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za okres stycznia do maja 2009 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od maja do sierpnia 2008 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco. Skarżący w dniu 23 kwietnia 2014 r., wraz z odwołaniem od decyzji, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Organ uznał bowiem, że decyzję doręczono w dniu 19 grudnia 2013 r. w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.) dalej O.p., zaś termin odwoławczy upływał w dniu 2 stycznia 2014 r.
We wniosku Skarżący wskazał, że o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero w dniu 16 kwietnia 2014 r. wskazując, że na stałe zamieszkuje na terytorium Niemiec – [...], gdzie znajduje się jego życiowe centrum, a pod adresem zameldowania w Polsce, tj. [...] (na który organ podatkowy kierował korespondencję w sprawie), przebywa jedynie okazjonalnie. Podniósł również, że od 2013 r. ma problemy osobiste i zawodowe oraz leczy się psychiatrycznie (zwolnienie lekarskie – ostatnio w okresie od 14.02.2013 r. do 2.08.2013 r.). Nadto w okresie w którym przedmiotowa decyzja była doręczana od dłuższego czasu przebywał poza granicami Polski.
Odmawiając przywrócenia terminu odwoławczego z powodu zawinienia, Dyrektor stwierdził, że po wszczęciu postępowania prawidłowe było kierowanie korespondencji na adres zameldowania Skarżącego. Organ uznał, że Strona powinna w odpowiedni sposób zabezpieczyć odbiór kierowanej do niej korespondencji, w związku z okazjonalnym przebywaniem pod wskazanym w toku postępowania adresem w kraju, w tym wyjeżdżając zagranicę powinna poinformować właściwy organ podatkowy o zmianie adresu do doręczeń.
Organ ustalił, że adres w Polsce jest przez skarżącego wskazywany jako jego adres zamieszkania. Potwierdzają to zeznania podatkowe złożone do Urzędu Skarbowego, a ponadto ten sam adres widnieje w CEiDG. Dodatkowo adres ten wskazany jest także w zaświadczeniu lekarskim z dnia 6.05.2014 r.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 162 § 1 O. p. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu tj. skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd wskazał na instytucję przywrócenia terminu uregulowaną w art. 162 § 1 O. p., której zastosowanie jest możliwe jeżeli strona uprawdopodobni, że dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy prawidłowo ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, że nie podziela stanowiska i argumentacji skarżącego, zgodnie z którą przebywanie obecnie na terenie Niemiec, problemy zdrowotne (potwierdzone lekarskimi zaświadczeniami), przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od 14.02.2013 r. do 2.08.2013 r. to okoliczności, które przemawiają za uprawdopodobnieniem braku zawinienia skarżącego. Podnoszone przez skarżącego ogólnikowe okoliczności nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji z dnia 29.11.2013 r. orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności, bowiem nie stanowią przeszkód nagłych, nadzwyczajnych i niezależnych od skarżącego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Szczecinie wniósł skarżący. Zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jednocześnie też wystąpił o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zem.) dalej jako: "P.p.s.a" w zw. z art. 162 § 1 O.p. przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że przytoczone przez skarżącego okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 2 czerwca 2014r. nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu, bowiem nie stanowią przeszkód nagłych, nadzwyczajnych i niezależnych;
- 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. sporządzenia zbyt ogólnikowego uzasadnienia, w tym zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku pobieżnej oceny dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. ustaleń faktycznych i pobieżne odniesienie się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 162 § 2 O.p.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
Wskazanie i uzasadnienie podstaw-kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 P.p.s.a.).
Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd. Uzasadnienie kasacji powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, " niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia tylko zarzuty dotyczące naruszenia tych przepisów prawa, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 roku, sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36).
Sąd ten nie może również zastępować strony i precyzować czy też uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Należy przy tym podkreślić, iż przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 P.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają ostatnio wymienione zarzuty. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W szczególności niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 141 § 4 P.p.s.a. zważywszy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w tym przepisie. Wprawdzie w skardze kasacyjnej skarżący zamanifestował swoje niezadowolenie wobec oceny wyrażonej przez Sąd I instancji, nie jest to jednakże równoznaczne ze skutecznym zakwestionowaniem dokonanych w sprawie przez organy podatkowe i przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku ustaleń w zakresie stanu faktycznego.
W zaskarżonym postanowieniu zawarto bowiem ocenę okoliczności podnoszonych przez samego skarżącego, stanowiących o jego zawinieniu z uwzględnieniem utrwalonych poglądów w orzecznictwie.
Prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że nie podziela stanowiska i argumentacji skarżącego, zgodnie z którą przebywanie obecnie na terenie Niemiec, problemy zdrowotne (potwierdzone lekarskimi zaświadczeniami), przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od 14.02.2013 r. do 2.08.2013 r. to okoliczności, które nie przemawiają za uprawdopodobnieniem braku zawinienia skarżącego. Sąd prawidłowo też ocenił, że podnoszone przez skarżącego ogólnikowe okoliczności nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji z dnia 29.11.2013 r., bowiem nie uzasadniają braku zachowania szczególnej staranności w sprawach tak istotnych jak doręczenie pism Nadto w żadnym razie nie stanowią przeszkód nagłych, nadzwyczajnych i niezależnych od skarżącego, zważywszy, że żadna z podnoszonych przez skarżącego okoliczności nie nosi powyższych cech.
Sąd I instancji nie naruszył także przepisów prawa materialnego, co szczegółowo w sprawie wyjaśnił, nie tylko powołując się na orzecznictwo, lecz również odnosząc się do wskazywanych przez stronę skarżącą okoliczności niniejszej sprawy.
Uznając z powyższych względów, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.