Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 lutego 2005 r., I SA/Łd 1135/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Tadeusza C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 4 października 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r.
Sąd ustalił, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia 17 kwietnia 2002 r., (...), w której określono w podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową i odsetki za zwłokę od tej zaległości.
Sąd zważył, że nie można bowiem organom podatkowym zarzucić, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, naruszenia obowiązujących przepisów prawa materialnego lub procesowego.
Stwierdził, że bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu pojazdami i innymi urządzeniami mechanicznymi oraz, że w dniu 2 kwietnia 1996 r. dokonał zakupu wózka widłowego na podstawie faktury nr (...)/1.
Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż to organ podatkowy zobowiązany był do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, zmierzającego do ustalenia co stało się z przedmiotowym wózkiem. Podatnik nie może czuć się zwolnionym od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.
Stwierdził, że trudno zatem Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł., jak i Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Ł. zarzucić, iż naruszyli przepisy postępowania podatkowego - art. 122, 187 par. 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w sytuacji, gdy podatnik uporczywie uchylał się od współpracy z organem podatkowym i nie reagował na jego wezwania co do przedstawienia dowodów, na które się powoływał. Na stronie spoczywa również ciężar wykazania, że niekwestionowane przez nią błędy w ewidencjach nie miały wyniku na poprawność sporządzonej deklaracji VAT-7 i na zaniżenie podatku należnego.
Sąd wskazał, że ewidencja, jak każda forma ksiąg podatkowych, odzwierciedlać musi rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, które są istotne z podatkowego punktu widzenia. Powinna zawierać dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego oraz kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny. Organy podatkowe miały prawo zakwestionować rzetelność prowadzonych ewidencji dla celów podatku od towarów i usług, skoro podatnik nie wykazał w nich "sprzedaży" przedmiotowego wózka ani nie przedstawił innych dowodów pozwalających na określenie podstawy opodatkowania. W ocenie Sądu, to niewątpliwie dawało podstawę do określenia wielkości obrotu w drodze oszacowania.
Sąd stwierdził, że wybór metody szacunku należy do organów podatkowych. Kontrola wykonywana przez Sąd w tym zakresie może zatem dotyczyć tylko oczywistych błędów lub dokonania wyboru takiej metody, która w danej sprawie nie ma w ogóle zastosowania. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe zastosowały się do zasady określonej w art. 23 par. 5 Ordynacji podatkowej - określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Wartość obrotu ze sprzedaży ww. wózka Urząd Skarbowy oszacował w oparciu o cenę jego zakupu i średnią marżę wynikającą z rachunków zakupu i sprzedaży.
Skargą kasacyjną zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./:
- 1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 145 par. 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sytuacji, gdy stwierdzono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy polegające na:
- - przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie założenia o sprzedaży przez stronę wózka widłowego,
- - brak pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organy podatkowe.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego zgodnie z zestawieniem według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżonym orzeczeniem Sąd oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., którą określono zaległość podatkową powstałą w podatku od towarów i usług za sierpień 1997 r. w kwocie 12.679 zł. W ocenie strony, zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie organ podatkowy dopuścił się naruszenia art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej. Powyższy przepis nakłada na organy podatkowe obowiązek zapoznania strony z całością materiału dowodowego dając równocześnie stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie przedstawionych dowodów i materiałów. Owych czynności organ podatkowy II instancji nie dokonał, przez co pozbawił stronę czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje teza, iż niedopełnienie powyższego obowiązku narusza przepisy proceduralne w stopniu istotnym dla wyniku sprawy.
Autor skargi kasacyjnej wskazał, że mimo, iż powyższy zarzut był podnoszony przez pełnomocnika strony na rozprawie /patrz: protokół rozprawy/, nie został on jednak uwzględniony. W ocenie skarżącego, podniesienie powyższego zarzutu winno skutkować uchyleniem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nadto organ podatkowy całkowicie dowolnie, a przez to błędnie, przyjął założenie o sprzedaży przez skarżącego w sierpniu 1999 r. wózka widłowego. Nie podjął on żadnych czynności, które miałyby na celu ustalenie prawdziwego stanu rzeczy, pozbawiając się w ten sposób możliwości wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Stwierdził, że podniesione w kasacji zarzuty są faktycznie nieuprawnione i prawnie nieuzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 par. 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego.
W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.
Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać konkretne przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /zob. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, uwagi do art. 174/.
Jedynym konkretnym przepisem procesowym, którego naruszenie zarzucono Sądowi I Instancji jest przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, odwołującej się do protokołu rozprawy, iż zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej był podnoszony przez pełnomocnika strony na rozprawie, protokół rozprawy nie zawiera żadnej informacji o powyższym żądaniu pełnomocnika strony skarżącej.
Także akta sprawy nie zawierają żadnej informacji o żądaniu przez tegoż pełnomocnika sprostowania protokołu rozprawy.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać tego twierdzenia za udowodnione.
Także twierdzenie o strony skarżącej o automatycznym wpływie naruszenia tego przepisu na wynik sprawy nie znajduje dostatecznego uzasadnienia a kwestia ta została wnikliwie wyłożona przez skład 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04. W myśl tej uchwały naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw.
Skarga kasacyjna - oprócz ogólnych rozważań na temat funkcji wymienionego przepisu - nie zawiera żadnego konkretnego uzasadnienia, odnoszącego się do wpływu naruszenia przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej na wynik sprawy. Skarżący nie wskazał jaki konkretny wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie.
Z tego względu powyższy zarzut nie może zostać uwzględniony.
Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały w żaden sposób skonkretyzowane przez wskazanie naruszonych przepisów.
Jak to wyżej wykazano obowiązkiem strony skarżącej jest wskazanie konkretnych przepisów, których naruszenie zarzuca się zaskarżonemu wyrokowi. Skoro takich przepisów nie wskazano w petitum skargi kasacyjnej, to Naczelny Sąd Administracyjny - będąc związany granicami skargi - nie może się domyślać, które przepisy postępowania autor skargi kasacyjnej miał na myśli.
Dlatego także i te zarzuty nie mogły został uwzględnione.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.