Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19.04.2005 r., SA/Sz 2154/2000, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Stefana O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 04.04.2002 r. SA/Sz 2154/2000.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podkreślono, że punktem wyjścia dla rozważań w rozpoznawanej sprawie było ustalenie momentu, od którego rozpoczął swój bieg trzymiesięczny termin wskazany w art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a."/. W ocenie Sądu pierwszej instancji Stefan O. o przyczynie wznowienia wskazanej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. dowiedział się, nie jak podnosi w dniu 23 lutego 2004 r., przyjmując dokumentację od syndyka, a już 11 sierpnia 2000 r., czyli z chwilą ogłoszenia jego upadłości. Ponadto na podstawie dołączonych do akt dokumentów ustalono, iż skarżący brał czynny udział w całym postępowaniu upadłościowym o czym świadczą składane przez niego w sprawie wyjaśnienia, oświadczenia czy też podnoszone zarówno na piśmie jak i na rozprawach zarzuty.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, iż o fakcie ogłoszenia upadłości wobec jego osoby skarżący wiedział na długo przed dniem wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. W konsekwencji po przyjęciu dnia 11 sierpnia 2000 r. jako początek biegu terminu wskazanego w art. 277 p.p.s.a. skarga Stefana O. o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 par. 1 p.p.s.a. jako wniesiona po terminie podlegała odrzuceniu.
Postanowienie to zaskarżone zostało skargą kasacyjną Stefana O., który powołując się na zarzuty:
- 1. naruszenie art. 280 par. 1 w związku z art. 271 pkt 2 i art. 183 par. 2 pkt 2 i art. 124 par. 1 pkt 4 p.p.s.a. i w związku z art. 18 par. 1 i art. 90 par. 1 prawa upadłościowego;
- 2. naruszenie art. 280 par. 2 i art. 276 w związku z art. 91 par. 3 i art. 49 par. 1 p.p.s.a. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Szczecinie.
Uzasadniając przytoczone podstawy kasacyjne skarżący stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach całkowicie pominął art. 280 par. 2 i art. 91 par. 3 i art. 49 par. 1 p.p.s.a. W ocenie strony przeprowadzone postępowanie dowodowe było błędne i ograniczyło się jedynie do zbadania terminowości wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia. Ponadto autor skargi kasacyjnej podniósł, iż przesłanką wznowienia była nieważność postępowania oparta na przepisach art. 183 par. 2 pkt 2 i art. 124 par. 1 pkt 4 p.p.s.a., która to nie została w zaskarżonym orzeczeniu zakwestionowana.
W odniesieniu do naruszenia przytoczonych w podstawach kasacyjnych przepisów prawa upadłościowego skarżący wyjaśnił, iż błędnie w przyjęto, że syndyk jest ustawowym przedstawicielem upadłego. W ocenie strony reprezentuje on masę upadłościową, której prowadzona jest likwidacja, natomiast upadły jest podmiotem, który reprezentuje siebie bez ustawowego przedstawiciela zarówno przed Sądem jak i przed Sędzią Komisarzem. Ponadto skarżący podkreślił, iż błędne działania syndyka ograniczały jego dostęp do informacji o przebiegu postępowania czego przejawem było przejęcie korespondencji związanej ze sprawą i ograniczenie dostępu do jej treści. W szczególności strona podkreśliła, iż nie otrzymała wezwania na rozprawę a także odpisu wyroku, który został wydany w sprawie.
Dokonując podsumowania skarżący stwierdził, iż nie kwestionował w skardze faktu posiadania wiedzy na temat toczonego się w sprawie postępowania upadłościowego i podkreślił, że okoliczności w jakich dowiedział się o rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji stanowią wystarczającą podstawę by mógł żądać wznowienia postępowania. Jak podkreślił dokumentację sądowoadministracyjną otrzymał od syndyka 20 lutego 2004 r. tak więc wniesiona skarga o wznowienie postępowania oparta została na ustawowo przewidzianej przesłance a co najważniejsze została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie oraz o zasadzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 24.02.2006 r. strony mimo prawidłowego zawiadomienia nie stawiły się.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje
Skarga kasacyjna uzasadniona nie jest.
Mając na względzie taką jej ocenę przypomnieć w punkcie wyjścia trzeba, że skargą tą zaskarżone zostało postanowienie Sądu I instancji, którym odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04.04.2002 r., SA/Sz 2154/00. Powodem takiego rozstrzygnięcia było zaś ustalenie, że wniesiono ją z uchybieniem terminu przewidzianego przepisem art. 277 zd. 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - nazywanej dalej "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi zaś, że "skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy".
Równocześnie przepis art. 280 par. 1 p.p.s.a. obliguje Sąd do badania "czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia" przewidując zarazem negatywne konsekwencje dla wnoszącego, gdyż w przypadku "braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci".
W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy uzależnione jest od ustalenia daty, w której w roztrząsanym tu przypadku rozpoczął bieg termin określony we wskazanym wyżej art. 277. Sąd I instancji ustalenia takie poczynił stwierdzając, że wnoszący skargę wznowieniową powziął wiedzę o istnieniu podstawy wznowieniowej "z chwilą ogłoszenia jego upadłości w dniu 11 sierpnia 2000 r." /vide: str. 2 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia/. Stanowisko takie, w ocenie tut. Sądu, przekonywująco przy tym zostało umotywowane.
Pomijając zatem tę okoliczność, iż wnoszący skargę kasacyjną nie zarzucił Sądowi I instancji naruszenia kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy przepisu art. 277 p.p.s.a., co - w świetle utrwalonych poglądów judykatury /por.: wyroki NSA: z dnia 31.03.2004 r., OSK 59/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 10 oraz z dnia 01.06.2004 r., GSK 73/04 - Monitor Prawniczy 2004 nr 14 str. 632/ - samo w sobie stanowić mogłoby podstawę oddalenia skargi, to przede wszystkim ustaleń tych skutecznie nie podważył.
Powodem takiej oceny powyższej kwestii jest fakt, iż w swej argumentacji nie zaprezentował żądnych konkretnych faktów, które byłby w stanie wnioski Sądu podważyć ograniczając się wyłącznie do polemizowania z nimi. W tych zaś ramach wyeksponowane zostały wyłącznie relacje skarżącego z syndykiem i sędzią komisarzem, które wprowadziły go w błąd. W żądnym jednak przypadku nie dostarczyła ona podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji wadliwie ocenił zakreśloną wyżej, kluczową dla sprawy, kwestię. Oceny tej nie zmienia także owo ewentualne działanie na szkodę skarżącego organów postępowania upadłościowego albowiem nie zmienia oceny roztrząsanego tu zagadnienia przez co okoliczność ta stanowić może podstawą roszczeń odszkodowawczym w stosownym postępowaniu przed sądem powszechnym.
Stąd też skoro skarga kasacyjna nie dostarczyła uzasadnionych podstaw do zakwestionowania ustaleń dotyczących daty początkowej rozpoczęcia biegu terminu z art. 277 zd. 1 p.p.s.a. przez co nie można skutecznie twierdzić, iż przepis ten został naruszony to odnoszenie się do zarzutów naruszenia dalszych przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej jest bezprzedmiotowe. Warunkiem koniecznym wadliwości ich zastosowania w sprawie byłoby bowiem skuteczne wykazanie, iż Sąd I instancji wskazany wyżej przepis naruszył. Skarżący tego wszakże nie uczynił a tut. Sąd także nie dopatrzył się podstaw ażeby naruszenie takie stwierdzić.
W rezultacie tego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań i w związku z tym, na podstawie art. 184 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesioną w sprawie skargę kasacyjną oddalił.
Z powołaniem na powyższy przepis stwierdzić dodatkowo trzeba, iż oddalone zostało także żądanie strony przeciwnej - Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego albowiem prawodawca w rozdz. 1 Działu V p.p.s.a., a szczególnie w jej art. 204, nie przewidział możliwości obciążania strony wnoszącej skargę kasacyjną kosztami w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia było postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym.