Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. T.na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym od maja do grudnia 2002 r. Na powyższe rozstrzygnięcie podatnik złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o:
- 1) uchylenie zaskarżonej decyzji uznając, iż wydana została z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej;
- 2) wstrzymanie wykonania decyzji do chwili ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej opisał skrótowo przebieg postępowania, skupiając się na faktach, które w jego ocenie decydowały o naruszeniu art. 122 Ordynacji podatkowej przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i stwierdził, iż skarga kasacyjna nie spełnia wymogów określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Skarga kasacyjna jest zatem środkiem prawnym dalece sformalizowanym, a wymogi formalne i materialne, jakimi jest obarczona, służą ustaleniu ponad wszelką wątpliwość zakresu rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany jej podstawami. Nie jest zatem dopuszczalne ani konkretyzowanie, uściślanie, korygowanie skargi kasacyjnej, ani wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków (wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1401/05, LEX nr 262797).
Tym samym by skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznej oceny musi spełniać szereg wymogów, które można podzielić na te, którym odpowiadać musi każde pismo procesowe oraz charakteryzujące konkretnie omawiany środek zaskarżenia. Przyjęta oraz powszechnie stosowana przez sądy administracyjne wykładnia art. 176 p.p.s.a. wskazuje, iż o ile niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a. to braki w zakresie wymogów, które ustawodawca wymienił w art. 176 p.p.s.a. po słowie "oraz" skutkują automatycznie odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Skarga kasacyjna powinna być zatem tak sformułowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Dlatego też ustawodawca, mając na względzie ochronę strony przed ryzykiem niewłaściwego jej sporządzenia wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski.
W rozpoznawanej sprawie fakt sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika nie stanowił jednak wystarczającej gwarancji merytorycznego jej rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć trzeba, iż działający w imieniu podatnika adwokat nie dopełnił obowiązku z art. 176 p.p.s.a., a mianowicie nie zawarł wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zamiast tego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji co w świetle wcześniej poczynionych rozważań stanowi istotny, a co więcej nieusuwalny brak kasacji w zakresie konstrukcyjnym. Jak już wspomniano w orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, iż brak jednoznacznego wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia powoduje, że skarga kasacyjna – jako pozbawiona jednego z koniecznych elementów materialnych – jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 13). Podzielając powyższy pogląd należało więc zgodnie z art. 180 p.p.s.a. postanowić jak w sentencji.
Jeśli chodzi o kwestię wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to z uwagi na rozstrzygnięcie w przedmiocie samej skargi kasacyjnej należało go uznać za bezprzedmiotowy. Przyznanie bowiem podatnikowi ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., ma sens wyłącznie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi na akt lub czynność organu administracyjnego. Skoro więc wyrok oddalający skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej stał się z chwilą odrzucenia skargi kasacyjnej prawomocny, to dalsze postępowanie w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stało się niemożliwe.
Ponadto w rozpoznawanej sprawie powyższa kwestia stanowiła jedynie postępowanie wpadkowe, którego byt był bezpośrednio związany z prowadzeniem postępowania głównego. To ostatnie natomiast skończyło się z chwilą wydania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucające skargę kasacyjną. W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało umorzyć.