Uzasadnienie
- 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
- 1.1. Wyrokiem z 17 grudnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Łd 457/20), Wojewódzki Sąd w Łodzi (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę P. O. (dalej: Strona, Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) z 24 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
- 1.2. Sąd podał, że zaskarżoną decyzją z 24 lipca 2020 r. DIAS w Łodzi utrzymał w mocy własną decyzję z 17 marca 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z 2 grudnia 2016 r.
Z okoliczności sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: Naczelnik US) decyzją z 28 lipca 2016 r. określił Skarżącemu nadwyżki podatku od towarów i usług za marzec, maj i lipiec 2009 r. oraz zobowiązania w tym podatku za pozostałe miesiące 2009 r. Po rozpoznaniu odwołania Strony, organ drugiej instancji utrzymał w mocy ww. decyzję, zaś WSA w Łodzi wyrokiem z 15 marca 2017 r. (sygn. akt I SA/Łd 107/17) oddalił skargę, a NSA wyrokiem z 26 czerwca 2019 r. (sygn. akt I FSK 1135/17) oddalił skargę kasacyjną Strony.
Pismem z 8 stycznia 2020 r. Strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją DIAS w Łodzi z 2 grudnia 2016 r., wskazując na wystąpienie przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2019 r. poz. 900 ze zm.; dalej: O.p.), odwołując się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18.
DIAS w Łodzi wznowił postępowanie, a następnie decyzją z 17 marca 2020 r. odmówił uchylenia wskazanej wyżej ostatecznej decyzji z 2 grudnia 2016 r.
- 1.3. Organ odwoławczy decyzją z 24 lipca 2020 r. utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie.
Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie, organy podatkowe nie korzystały z materiału dowodowego pochodzącego z innych postępowań. Jedynymi źródłami dowodowymi, które pochodziły z działań prowadzonych przez inne organy podatkowe, były pisma zawierające odpowiedzi na zlecone przez Naczelnika US czynności sprawdzające u kontrahentów podatnika. Organ wyjaśnił, że w ramach prowadzonego postępowania wykonywano czynności sprawdzające u kontrahentów podatnika, w oparciu o art. 274c § 1 O.p. Zawarte w § 2 tego artykułu upoważnienie dawało możliwość zlecenia tych czynności innemu organowi podatkowemu, właściwemu miejscowo dla kontrahenta. Czynności takie mieściły się jednak w ramach postępowania dowodowego prowadzonego przez organ zlecający ich wykonanie. Wskazany wyrok TSUE nie mógł mieć zatem zastosowania w sprawie.
- 1.4. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarga Strony nie zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu odwoławczego. Zdaniem Sądu ocena wniosku Skarżącego o wznowienie postępowania, przeprowadzona w granicach wyznaczonych przez ten wniosek, była wyczerpująca i prawidłowa. DIAS trafnie odczytał treść wyroku TSUE z 16 października 2019 r., na który powoływał się Skarżący. Wyrok ten dotyczył kwestii związanych z procesem gromadzenia przez organy podatkowe materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie wyrok ten nie mógł mieć zastosowania, ponieważ organy podatkowe nie odwoływały się do decyzji wydanych wobec kontrahentów podatnika, ani nawet nie korzystały z materiałów pochodzących z innych postępowań. Jedynymi źródłami dowodowymi, które pochodziły z działań prowadzonych przez inne organy podatkowe, były pisma zawierające odpowiedzi na zlecone przez Naczelnika US czynności sprawdzające u kontrahentów podatnika. Zastosowanie przez organ podatkowy wspomnianej procedury, znajdującej oparcie w art. 274c § 2 O.p., umożliwiło sprawne zebranie materiału dowodowego w ramach jednego postępowania dowodowego prowadzonego przez organ zlecający wykonanie czynności. Nie jest również kwestionowane, że podatnik miał w toku postępowania wymiarowego dostęp do zebranych materiałów.
Z tych też względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), o czym orzekł w sentencji wydanego wyroku.
- 2. Skarga kasacyjna.
- 2.1. Skarżący, na podstawie art. 173 § 1 w zw. z art. 177 i w zw. z art. 174 P.p.s.a. zaskarżył wyżej opisany wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucając naruszenie:
- I. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 167 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie tego przepisu w podstawie orzekania najpierw przez organ podatkowy drugiej instancji a następnie przez Sąd pierwszej instancji,
- 2. art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i w konsekwencji brak przedstawienia powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi, a w konsekwencji orzeczenie w sposób odmienny od treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt FPS 3/18 z 18 marca 2019 r. podjętej przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, zwrot kosztów postępowania za obie instancji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
- 2.2. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną Strony, wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.1. W niniejszej sprawie nie jest spornym, że Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w oparciu o podstawę prawną zapisaną w treści art. 240 § 1 pkt 11 O.p. z powołaniem się na wyrok TSUE z 16 października 2019 r. o sygn. C-189/18 G.
3.2. W skardze kasacyjnej Strona podnosi jednak, że na podstawie art. 167 O.p. rozszerzyła zakres swojego żądania o przesłankę wznowieniową z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. z powołaniem się na uchwałę (7) NSA z dnia 18 marca 2019 r. o sygn. I FPS 3/18 oraz okoliczność wadliwego doręczenia zawiadomienia z art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w następstwie czego nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie i w konsekwencji zobowiązanie orzeczone pierwotnie decyzją z 28 lipca 2016 r. uległo przedawnieniu.
Zdaniem Strony organ drugiej instancji, "pomimo wyraźnej sygnalizacji ze strony skarżącego pominął tę kwestię i nie zareagował profesjonalnie poprzez włączenie procedury przewidzianej przez ustawodawcę w treści art. 167 § 1 i 2 O.p.", a okoliczność ta umknęła uwadze WSA orzekającego zaskarżanym wyrokiem.
Istotnym jest zatem, czy Skarżąca strona rzeczywiście - jak twierdzi - rozszerzyła na podstawie art. 167 O.p. zakres swojego żądania o przesłankę wznowieniową z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., co zostało pominięte przez organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji.
3.3. Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 20 lutego 2020 r. Strona wskazała na naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zw. z art. 70c O.p., co jej zdaniem oznacza wydanie decyzji organów obu instancji z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. Strona wskazała zatem, że okoliczności związane z przedawnieniem uprawniają do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Jednak pisma z tego – wbrew stanowisku Strony – nie wynika, że w ramach toczącego się postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. rozszerzyła zakres swojego żądania o przesłankę wznowieniową z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., skoro w ww. piśmie z 20 lutego 2020 r. Strona nie wskazała, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję, lecz powołując się na uchwałę (7) NSA z 18 marca 2019 r. o sygn. I FPS 3/18, podniosła jedynie, że w jej świetle doręczenie zawiadomienia z art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. miało charakter wadliwy w aspekcie prawnym, czego skutkiem jest wydanie decyzji organów obu instancji z rażącym naruszeniem przepisów procesowych z uwagi na pominięcie przesłanki przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych.
Należy mieć jednak na uwadze, że organ podatkowy nie jest władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania wznowienia postępowania podatkowego (art. 241 § 1 O.p.) na żądanie stwierdzenia nieważności (art. 248 § 1 O.p), na co wskazywało w istocie ww. pismo Strony z 20 lutego 2020 r. Z argumentacji zawartej w tym piśmie nie można bowiem wywieść – wbrew stanowisku skargi kasacyjnej – że Skarżąca strona rozszerzyła na podstawie art. 167 O.p. zakres swojego żądania o przesłankę wznowieniową z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., skoro wskazywała w nim, że przywołane przez nią okoliczności stanowią o rażącym naruszeniu prawa decyzji organów obu instancji.
- 3.4. W tej sytuacji za niezasadny uznać należy sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 167 O.p., a także zarzut naruszenia art. 269 § 1 O.p. gdyż w zakresie przedmiotu rozpatrywanej sprawy w oparciu o przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., nie było podstaw do stosowania tego przepisu.
- 3.5. Mając powyższe na uwadze, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną Strony.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Dominik Mączyński Janusz Zubrzycki Sylwester Golec
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA