Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2654/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej: "Spółką" lub "stroną skarżącą") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 24 lipca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r.
Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek podniesiono, że wyegzekwowanie należności ujętych w zaskarżonej decyzji przekracza możliwości płatnicze Spółki, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Z treści powołanych na wstępie przepisów wynika, że uruchomienie postępowania wpadkowego w tym przedmiocie następuje dopiero po zasygnalizowaniu we wniosku, składanym przez stronę, wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro zaś to strona jest inicjatorem postępowania w tym przedmiocie, to na niej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami.
Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Istotne jest więc aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zostały należycie uzasadnione i wykazane przez stronę, gdyż rola sądu sprowadza się jedynie do weryfikacji złożonych oświadczeń.
Tymczasem we wniesionej skardze strona skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego wykonanie decyzji doprowadzi do nieodwracalnych dla Spółki skutków. Spółka nie przedstawiła jednakże żadnych dokumentów, które umożliwiłyby ocenę tego twierdzenia, wskazując, że stosowne dokumenty znajdują się w aktach sprawy.
Tak zredagowany wniosek nie pozwalał zatem na dokonanie jakichkolwiek ustaleń odnośnie możliwości finansowych strony, a w szczególności tego czy jest w stanie wygospodarować bądź pozyskać środki pieniężne na ewentualną spłatę wymaganych zobowiązań publicznoprawnych. Można przy tym wskazać, że w aktach sprawy nie ma dokumentów mogących świadczyć o aktualnej sytuacji majątkowej strony skarżącej (tj. z chwili złożenia wniosku).
Jest to o tyle znamienne, że wobec strony było prowadzone postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zainicjowane stosownym wnioskiem strony, w toku którego zwrócono uwagę stronie na braki w zakresie uzasadnienia złożonego przez nią wniosku.
Należy bowiem przypomnieć, że postanowieniem z 19 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2654/15, odmówił Spółce wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA w Warszawie, Spółka nie wykazała przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które umożliwiłyby ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA w Warszawie powołanie się przez stronę na okoliczności, które powinny być znane sądowi z urzędu nie było wystarczające do oceny jej wniosku. Co jest istotne, ze stanowiskiem tym zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 31 marca 2016 r. oddalił zażalenie Spółki na powyższe postanowienie.
Tymczasem obecnie rozpatrywany wniosek Spółki powiela te same nieprawidłowości, które legły u podstaw wydania odmownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach trudno jest zatem odstąpić od uprzednio wydanej oceny i przyjąć że strona wykazała przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że zarówno konstrukcja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu bądź czynności, jak i treść pozostałych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wezwania strony do usunięcia braków tak sporządzonego wniosku. Nie będzie bowiem możliwe wezwanie strony do uzupełnienia jej wniosku o dostarczenie informacji uzasadniających uwzględnienie wniosku w oparciu o art. 49 p.p.s.a. Przepis ten bowiem ma zastosowanie wyłącznie do pism strony, które nie mogą otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Natomiast wniosek strony skarżącej warunki formalne zachowuje i tym samym nie ma przeszkód do nadania mu dalszego biegu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.