Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2005 r., I SA/Gl 485/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę "D." Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 stycznia 2005 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Sąd ustalił, że pismem z dnia 13 lutego 2005 r. pełnomocnik "D." Sp. z o.o. w R. - doradca podatkowy Jerzy K. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 11 stycznia 2005 r., (...), utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w S. z dnia 13 września 2004 r., (...) odmawiającą dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za kwiecień 2004 r., w kwocie 15.346 zł.
Zarządzeniem z dnia 18 marca 2005 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia w terminie 7 dni braków przedmiotowej skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego oraz dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa /wyciągu z rejestru sądowego/. Wezwano także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 461 zł. Wezwanie Sądu zawierało pouczenie o skutkach jego niewykonania w terminie. Wpis sądowy uiszczony został w zakreślonym terminie. W terminie nadesłano również pełnomocnictwo procesowe, jednakże nie zawierające umocowania do występowania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym /pełnomocnictwo zawierało umocowanie m.in. do występowania przed organami skarbowymi i NSA/. Nie złożono natomiast dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa.
Sąd zważył, że zgodnie z art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpatrywanej sprawie, literalna wykładnia złożonego pełnomocnictwa nie pozostawia wątpliwości, iż doradca podatkowy pełnomocnik "D." Sp. z o.o. upoważniony był do występowania w imieniu spółki przed organami skarbowymi wszystkich instancji w postępowaniu podatkowym oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie natomiast z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/, sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne.
Z kolei, art. 3 par. 1 wskazanej ustawy stanowi, iż sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Złożone pełnomocnictwo nie uprawniało zatem doradcy podatkowego do reprezentowania skarżącej spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Sąd stwierdził, że nie złożono dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, a taki podmiot występuje w przedmiotowej sprawie w charakterze strony skarżącej, organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest zarząd /art. 201 par. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037 ze zm./. Szczegółowe uregulowania w tej kwestii zawierać powinna umowa spółki, natomiast dokumentem obrazującym sposób reprezentacji w danej spółce, jest aktualny wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego. Nie złożenie takiego dokumentu, z którego wynika umocowanie do podpisania pełnomocnictwa, jest brakiem formalnym skargi. Skarga jest bowiem pismem procesowym, zgodnie więc z art. 46 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa.
Brak dokumentu, wskazującego na upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa powoduje, iż Sąd nie ma możliwości stwierdzenia, czy pełnomocnictwo udzielone zostało przez osoby uprawnione i, co się z tym wiąże, czy pełnomocnik został należycie umocowany.
Skargą kasacyjną zaskarżono powyższe orzeczenie w całości z powodu jego niezgodności z prawem i zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania.
Wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w całości, skierowanie sprawy do rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że ustawodawca podkreśla, iż wykładnia gramatyczna - acz najczęściej stosowana - nie może być jedyną decydującą i należy także odwoływać się do wykładni celowościowej. Zakres pełnomocnictwa, udzielonego doradcy podatkowemu przez spółkę, jest znacznie szerszy /obejmuje np. sporządzanie i podpisywanie deklaracji w imieniu podatnika/, więc należy oceniać go -na mocy art. 40 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez przepisy prawa cywilnego. Art. 65 Kodeksu cywilnego podkreśla w par. 1, że przy tłumaczeniu oświadczenia woli -jakim m.in. jest udzielenie pełnomocnictwa - uwzględnić należy okoliczności, w jakich zostało ono złożone. Podniesiono, że pełnomocnictwo, którego odpis złożono do WSA, ustanowione zostało dnia 2 stycznia 2001 r., a więc przed reformą sądownictwa administracyjnego. W dacie udzielania pełnomocnictwa nie istniały jeszcze WSA - upoważnienie do reprezentacji przed organami podatkowymi wszystkich instancji oraz przed NSA wyczerpywało wszystkie istniejące wtedy instancje postępowania w sprawach podatkowych.
Co więcej, art. 65 par. 2 Kc nakazuje badać właśnie zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. I taki też był zgodny zamiar stron: udzielenie ogólnego pełnomocnictwa procesowego o pełnym zakresie dla wszystkich istniejących instancji. Absurdalne byłoby, zdaniem autora skargi kasacyjnej, założenie, że spółka upoważnia do występowania przed wszystkimi organami podatkowymi oraz przed NSA z wyłączeniem jednakże szczebla pośredniego, jakim są WSA.
Wskazano, że Rejestr przedsiębiorców jest jawny. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym nikomu nie wolno się zasłaniać nieznajomością danych wpisanych do rejestru. Nie ma wątpliwości, że WSA wymagając wyciągu z KRS taką właśnie nieznajomością się zasłania. Art. 37 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upoważnia WSA jedynie do zażądania urzędowego poświadczenia podpisu strony na pełnomocnictwie. Natomiast na mocy art. 41 ust. 3 ustawy dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym, doradca podatkowy jest upoważniony do samodzielnego uwierzytelnienia odpisu udzielonego sobie pełnomocnictwa.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, nie wymaga szerszego uzasadnienia, że popełnione przez WSA uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, skoro w razie nieuwzględnienia niniejszej skargi kasacyjnej skutkuje oddaleniem skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 par. 2 ustawy, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżanym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego.
W odniesieniu do prawa materialnego winien wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd I instancji ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie.
Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać konkretne przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /zob. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, uwagi do art. 174/.
Treść petitum skargi kasacyjnej nie pozostawia żadnej wątpliwości, że nie spełnia ona przytoczonych wyżej wymogów.
Autor skargi kasacyjnej pisze:
"Orzeczenie zaskarżam w całości i zarzucam naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania."
Nie zarzucono naruszenia żadnego konkretnego przepisu prawa materialnego i nie wskazano na czym polega jego błędna wykładnia oraz niewłaściwe zastosowanie.
Nie zarzucono także naruszenia żadnych konkretnych przepisów postępowania.
Takie ogólnikowe powtórzenie treści art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być podstawą kasacyjną, która upoważniałaby Naczelny Sąd Administracyjny do rozpatrzenia skargi kasacyjnej.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia przewidzianych art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymogów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.