Uzasadnienie
W złożonej skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 16 października 2013 r., I SA/Po 272/13, oddalającego skargę M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 25 stycznia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji.
W motywach wniosku podniesiono, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w sferze majątkowej skarżącej i jej rodziny oraz niesie ze sobą ryzyko wyrządzenia znacznej szkody. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji może prowadzić do wyegzekwowania nienależnego zobowiązania, co spowoduje powstanie szkody majątkowej i pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Podstawę prawną orzekania w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w instancji kasacyjnej stanowią art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej Ppsa. Orzecznictwo nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy uprawdopodobnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa spoczywa w całości na wnioskodawcy, czy też jego argumentacja (ewentualnie również przedłożone dokumenty źródłowe) mogą być uzupełnione analizą akt sprawy dokonaną przez Sąd rozpoznający wniosek o ww. przedmiocie (niejako ex officio). Wyrazem tej chwiejności poglądów jest oczekujące na rozpoznanie przez skład powiększony pytanie prawne Rzecznika Praw Obywatelskich z 23 sierpnia 2013 r. (II FPS 9/13): "czy sąd administracyjny orzekając o udzieleniu ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 Ppsa jest zobowiązany uwzględnić oprócz wniosku skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy?" Skład orzekający w tej sprawie stoi na stanowisku, że w interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero otwiera Sądowi drogę do uzupełnienia informacji udzielonych przez wnioskodawcę o analizę akt sprawy.
Odnosząc te uwagi do rozpoznawanego wniosku stwierdzić należy, że został on sformułowany na tyle ogólnikowo i lakonicznie, że nie pozwala Sądowi na wnikliwą ocenę przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, określonych w art. 61 § 3 Ppsa. Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wyegzekwowanie spornej należności spowoduje trudne do odwrócenia skutki, czy też wyrządzi znaczną szkodę. Zasadniczym motywem wniosku jest przekonanie strony o wadliwości zaskarżonej decyzji, tj. że zobowiązanie nią określone jest "nienależne". Jednakże ocena zasadności skargi (obecnie skargi kasacyjnej), zastrzeżona wszak dla składu orzekającego co do istoty sprawy, nie ma związku z treścią przesłanek pozwalających na udzielenie ochrony tymczasowej. Skarżąca wskazuje ponadto, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie szkody majątkowej, tj. pogorszy jej sytuację finansową (oraz jej rodziny).
Wypada więc podkreślić, że egzekucja należności pieniężnej każdorazowo wiąże się z uszczupleniem majątkowym dla zobowiązanego, co nie oznacza jednak per se, że jej skutki będą wypełniały przesłanki ustanowione w art. 61 § 3 Ppsa. Szkoda majątkowa (jak również niemajątkowa) będąca następstwem wykonania decyzji powinna być tego rodzaju, że nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, CBOSA). Skarżąca nie wskazuje na żadne okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie zaistnienia takich konsekwencji (jak np. utrata źródła utrzymania, niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu).
Wobec tego należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do ww. przepisów.