Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 04.05.2006 r., o sygn. akt I SA/Bd 239/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...].02.2006 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2005 r.
W uzasadnieniu do tego postanowienia wskazano, że pismem z dnia 29.03.2006 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie aktualnego wyciągu z KRS oraz uiszczenie wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie sądowe z powodu nieobecności pełnomocnika pod wskazanym adresem zostało w dniu 31.03.2006 r. złożone przez doręczyciela w placówce pocztowej, o czym informację umieszczono na drzwiach biura pełnomocnika. Korespondencja została powtórnie awizowana w dniu 07.04.2006 r., po czym w wyniku nie odebrania, zwrócono ją do nadawcy w dniu 18.04.2006 r.
Wobec ustalonych okoliczności Sąd uznał w oparciu o art. 65 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej "popsa", że wezwanie sądowe zostało pełnomocnikowi skarżącej spółki doręczone w dniu 18.04.2006 r. Do dnia wydania postanowienia o odrzuceniu skargi braki formalne nie zostały uzupełnione.
Powyższe postanowienie zostało zaskarżone skargą kasacyjną spółki A, w której wniesiono o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przez niezgodne ze stanem faktycznym przyjęcie, że wezwanie sądowe zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej spółki w trybie art. 65 § 2 popsa. Opisane założenie, zdaniem autora skargi kasacyjnej doprowadziło również do naruszenia art. 49 § 1 popsa oraz art. 58 § 1 pkt 3 popsa.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że nie było w praktyce możliwe, aby korespondencja sądowa wysłana na adres kancelarii pełnomocnika nie została odebrana przez któregokolwiek z jego pracowników. W wyniku postępowania reklamacyjnego pełnomocnik skarżącej spółki uzyskał zaświadczenie z właściwego urzędu pocztowego, z którego wynikało, iż przesyłka sądowa nie została należycie doręczono, za co winę ponosi doręczyciel. Nie podjął on bowiem rzeczywistej próby doręczenia. W związku z tym autor skargi kasacyjnej uważa, że nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych, a co za tym idzie Sąd nie miał możliwości z tego powodu odrzucić złożonej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 popsa.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Powyższy wniosek nie oznacza jednak, że tut. Sąd podziela wszystkie podniesione w niej zarzuty. Strona skarżąca nie ma bowiem racji stawiając zarzut naruszenia art. 49 § 1 popsa. Przepis ten nakłada na przewodniczącego obowiązek wezwania strony do uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych pisma procesowego. Skoro sam pełnomocnik w skardze kasacyjnej przyznaje, że skarga nie była opłacona i czekał na sądowe wezwanie, to nie może skutecznie stawiać zarzutu, że stosowne wezwanie został do niego wysłane. Natomiast przepis ten nie może stanowić podstawy do kwestionowania wadliwości doręczenia, gdyż ta materia pozostaje poza zakresem jego hipotezy.
Chybiony, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest również zarzut naruszenia art. 65 § 2 popsa. Przepis ten ma charakter wyłącznie odsyłający. W związku z tym nie może on stanowić samodzielnie podstawy kasacyjnej.
Mimo tego w niniejszej sprawie skargę kasacyjną uznać należy za skuteczną, gdyż trafnie w niej wskazano na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 popsa. Wprawdzie nie został on umieszczony w petitum skargi, jednak nie można pominąć, że w jej uzasadnieniu argumentacja autora skargi kasacyjnej zmierza do wykazania, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy naruszył właśnie ten przepis przez bezpodstawne odrzucenie skargi, będące wynikiem przyjęcie poglądu, że wezwanie sądowe do uzupełnienia braków formalnych zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej spółki.
W świetle tak sformułowanego zarzutu istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Sąd zasadnie przyjął, że wezwanie sądowe do uzupełnienia braków formalnych zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej spółki?
Analizując powyższą kwestię zwrócić należy uwagę, że do skargi kasacyjnej strona załączyła kopię zaświadczenia (potwierdzoną za zgodność z oryginałem) Naczelnika Urzędu Pocztowego w Kowali, z którego wynika, iż doręczyciel nie podjął rzeczywistej próby doręczenia przesyłki sądowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka zdołała w ten sposób skutecznie podważyć okoliczność faktyczną stanowiącą podstawę zastosowania w sprawie art. 58 § 1 pkt 3 popsa. Ujawnione w tym piśmie zdarzenia przynajmniej uprawdopodabniają tezę, że rzeczywiście pełnomocnik skarżącej spółki nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych, a więc oczywistym jest, że uzupełnić ich nie mógł. Przy tym podkreślić należy, że okoliczność ta z pewnością ma istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało skutecznie doręczone, nie mógłby z tego powodu skargi odrzucić.
Oznacza to, że pogląd Sądu pierwszej instancji o skutecznym doręczeniu wezwania sądowego był co najmniej przedwczesny. W sprawie zachodziła bowiem konieczność dokładnego zbadania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w świetle przytoczonych przez stronę dowodów, okoliczności doręczenia sądowego wezwania pełnomocnikowi skarżącej spółki. Tymczasem oceny tej nie dokonano.
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 182 popsa orzekł jak w sentencji.
Odnośnie wniosku autora skargi kasacyjnej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znajduje on w ocenie Sądu uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 popsa, które regulują kwestię zawrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. Sprawia to tym samym, że zgłoszony wniosek w przedstawionym zakresie jest nieuzasadniony. Z tego względu tut. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych od organu na rzecz strony, która wniosła skargę kasacyjną mimo uchylenia zaskarżonego postanowienia.