Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 880/16

Uzasadnienie

1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji

K.Z. (dalej: Skarżąca) wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III SAB/Wa 84/15. Postanowieniem tym Sąd odrzucił skargę wniesioną w dniu 30 października 2015 r. (data nadania pocztowego) na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US) w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za maj 2014 r.

1. 2. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
2. 2.1. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 oraz art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.).
3. 2.2. W motywach takiej oceny i rozstrzygnięcia, Sąd wskazał, że: - zgodnie z art. 52 § 1 skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia; - w przypadku skargi na bezczynność środkiem takim w postępowaniu podatkowym jest ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.; dalej: O.p.); - przed wniesieniem skargi Skarżąca w tym postępowaniu nie złożyła ponaglenia, a jedynie wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa z powołaniem się na art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.; - skarga była więc niedopuszczalna i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu.
4. 3. Skarga kasacyjna
5. 3.1. Skarżąca zaskarżyła postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
6. 3.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 - § 2 P.p.s.a. przez uznanie, że Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, podczas gdy skarga dotyczyła czynności sprawdzających przeprowadzonych przez organ podatkowy w okresie od dnia 25 czerwca 2014 r. do 31 lipca 2014 r. w ramach procedury weryfikacji zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.; dalej: u.p.t.u.) i wydanego przez organ podatkowy w dniu 14 sierpnia 2014 r. postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a nie postępowania podatkowego wszczętego u Skarżącej w dniu 9 października 2015 r., w którym ewentualnie można zastosować instytucję ponaglenia.
7. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
8. 4.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie nie ujawniono. Natomiast skarga kasacyjna Skarżącej zbadana według reguł zawartych w art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a. okazała się niezasadna.
9. 4.2. Argumentacja skargi kasacyjnej nie zasługiwała na uwzględnienie. Nie można było bowiem podzielić twierdzeń, że skarga dotyczyła przeprowadzonych przez organ podatkowy czynności sprawdzających i wydanego w dniu 14 sierpnia 2014 r. postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

Skarżąca oznaczyła pismo jako "skargę na bezczynność organu podatkowego". W jego pierwszej części wskazała, że "składa skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającego z deklaracji podatkowej VAT-7 firmy K. za miesiąc maj 2014 roku." W przedstawionych okolicznościach złożoną skargę należało odczytywać tak, jak wskazywała na to jej początkowa treść.

Z dalszej analizy skargi, w tym sformułowanego zarzutu naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oraz wniosków, wynikało, że Skarżąca zarzucając bezczynność organowi podatkowemu w istocie dążyła do uzyskania zwrotu podatku VAT. W uzasadnieniu tej skargi zauważyła bowiem, że: "Wszczęcie postępowania podatkowego w dniu 9 października 2015 roku za okresy zbieżne do okresu za, który należny jest zwrot podatku VAT jest działaniem mającym na celu jedynie uzasadnienie bezprawnego przetrzymywania owego podatku na rachunku bankowym organu podatkowego, jak również jest już innym trybem działania organu i nie związanym z weryfikacją rozliczenia podatnika na zasadach określonych w ustawie VAT. Tym samym organ podatkowy pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie (...)."

Skarga na bezczynność trafnie została więc uznana za dotyczącą sprawy zwrotu różnicy podatku wykazanego w deklaracji za maj 2014 r. Ta zaś sprawa podatkowa na etapie wniesienia rzeczonej skargi znajdowała się w fazie wszczętego już postępowania podatkowego, co w skardze kasacyjnej także zostało dostrzeżone.

W konsekwencji wniesiony środek zaskarżenia, biorąc pod uwagę okoliczności jemu towarzyszące, nie mógł zostać odczytany jako skarga na bezczynność w zakresie postanowienia z dnia 14 sierpnia 2014 r. przedłużającego termin zwrotu różnicy podatku. W skardze Skarżąca w żadnym miejscu nie oznaczyła, że dotyczy ona właśnie tego postanowienia. Przyjęcie zaś a priori, na podstawie oczekiwań Skarżącej co do uzyskania zwrotu podatku VAT za maj 2014 r., że skarga dotyczyła wydanego w związku z czynnościami sprawdzającymi tegoż postanowienia, pomijałoby, że rozstrzygnięcie to jest ostateczne, a w stosunku do Skarżącej w dniu 13 października 2015 r. wszczęto postępowanie podatkowe obejmujące wskazany na wstępie okres rozliczeniowy (karta 349 akt administracyjnych, potwierdzająca taką datę jako datę doręczenia postanowienia z dnia 9 października 2015 r.). Kwestia wykazanej przez Skarżącą w deklaracji różnicy podatku do zwrotu objęta była przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga, jako złożona w toku postępowania podatkowego, powinna zostać poprzedzona ponagleniem z art. 141 § 1 O.p.

1. 4.3. W konsekwencji złożona do Sądu pierwszej instancji "skarga na bezczynność organu podatkowego" prawidłowo została zatem zakwalifikowana przez ten Sąd jako wniesiona przedwcześnie. Skarżąca nie wyczerpywała bowiem środka zaskarżenia przed właściwym w sprawie organem podatkowym. Przyjęcie, że zawarte w art. 52 § 2 P.p.s.a. wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy, prowadziła do wniosku, że w przypadku skargi na bezczynność organu, środkiem takim było ponaglenie przewidziane w art. 141 § 1 O.p.

1. 4.4. W takiej sytuacji po myśli art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skargę należało odrzucić. Podniesione zarzuty skargi kasacyjnej, z przyczyn wyżej omówionych, były więc niezasadne.

1. 4.5. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Na podstawie tego przepisu orzeczono zatem jak w sentencji postanowienia.