Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 202/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę "C. P." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dalej jako Spółka lub Skarżąca), na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 23 września 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 57 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy podpisany pod skargą pełnomocnik został wezwany do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym (sądami administracyjnymi. Tymczasem jak wynika z przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa, jego zakres nie uprawnia tego pełnomocnika do działania w sprawie, albowiem obejmuje ono umocowanie do działania jedynie przed "organami administracji państwowej", a Sąd takim organem nie jest.
Dalej WSA wyjaśnił, że Sąd jest organem władzy sądowniczej, powołanym do kontrolowania legalności działań aparatu państwowej. Z tych względów, zdaniem Sądu pierwszej instancji, przedłożone przez pełnomocnika pełnomocnictwo procesowe nie spełniało wymogów wezwania w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji nie uprawniało do przyjęcia, że skargę w sprawie wniosła osoba legitymująca się właściwym umocowaniem.
Skarżąca nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem wnosząc skargę kasacyjną, w której zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uchybienie następującym przepisom:
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi na interpretację indywidualną wydaną przez Ministra Finansów, co miało wpływ na wynik sprawy,
- - art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wezwanie Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka podniosła, że wymagane pełnomocnictwa, tj. dla C. oraz D. B., wraz z uiszczonymi za nie opłatami skarbowymi zostały wraz ze skargą oraz pozostałymi dokumentami wymienionymi w skardze jako załączniki do niej, złożone w dniu 10 grudnia 2011 r. za pośrednictwem Izby Skarbowej w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Nieobecność pełnomocnictwa w aktach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika wyłącznie z faktu ich nie przekazania przez Izbę Skarbową w P., nie jest natomiast winą Skarżącej. W związku z powyższym, zdaniem Spółki należy uznać, że skarga została należycie sporządzona oraz wniesiona, a Skarżąca Spółka oraz jej pełnomocnik wywiązali się z ciążącego na nich obowiązku wynikającego z przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz orzeczenie Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny – poza przypadkami nieważności postępowania wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie Sądu kasacyjnego podstawami zaskarżenia oraz zakresem tego zaskarżenia. W konsekwencji Sąd kasacyjny – rozstrzygając w granicach środka odwoławczego – nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy też samodzielnego formułowania jej zarzutów.
Rozpoznawana skarga kasacyjna opiera się na przekonaniu Skarżącej o niewłaściwym zastosowaniu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na interpretację Ministra Finansów oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez wezwanie Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane wyżej podstawy kasacyjne należało uznać za zasadne. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Mając na uwadze powyższe unormowania należy w pierwszej kolejności wskazać na stan faktyczny niniejszej sprawy, zgodnie z którym Skarżąca pismem z dnia 10 grudnia 2010 r. (data wpływu do organu 20 grudnia 2010 r., o czym świadczy prezentata umieszczona na dokumencie) wniosła skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 23 września 2010 r. Zgodnie ze znajdującym się w skardze spisem załączników do tego pisma powinny być dołączone m. in.: pełnomocnictwo do reprezentacji Spółki od C. P. Sp. z o.o. dla E. C. oraz pełnomocnictwo od E. C. dla D. B., dowód uiszczenia opłat skarbowych, dowód uiszczenia wpisu, wyciąg z KRS, Jednakże w związku z tym, że w nadesłanej skardze brakowało pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki od C. P. Sp. z o.o. dla E. C. oraz pełnomocnictwa od E. C. dla D. B., a także dowodu uiszczenia opłat skarbowych Sąd pierwszej instancji zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2011 r. wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Skarżąca w odpowiedzi na to wezwanie w załączeniu pisma z dnia 31 stycznia 2011 r. nadesłała kopie pełnomocnictw do działania w imieniu Skarżącej Spółki wraz z dowodami uiszczonych opłat skarbowych.
I tak w załączeniu znajdowało się pełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu E. C. do występowania w imieniu Spółki przed wszystkimi organami administracji publicznej, przed sądami powszechnymi w tym sądami rejestrowymi, przed sądami administracyjnymi, w szczególności do składania wszelkich wniosków, zgłoszeń rejestracyjnych i aktualizacyjnych, oświadczeń, wyjaśnień bądź zastrzeżeń, deklaracji lub zeznań podatkowych, do odwoływania się od decyzji, orzeczeń, wnoszenia zażaleń od postanowień, a także do odbioru pism i wszelkiej korespondencji oraz do podpisywania dokumentów dotyczących wyżej wymienionych czynności. Zostało też nadesłane subpełnomocnictwo udzielone doradcy podatkowemu D. B. do występowania przed wszystkimi organami administracji państwowej, w szczególności do składania wszelkich wniosków, oświadczeń, wyjaśnień bądź zastrzeżeń, deklaracji lub zeznań podatkowych, do odwoływania się od decyzji, wnoszenia zażaleń od postanowień, a także do odbioru pism wszelkiej korespondencji oraz podpisywania korekt zmian dotyczących deklaracji.
W związku z tym, że skarga Spółki została podpisana przez D. B. a jej pełnomocnictwo upoważnia ją do występowania w imieniu Spółki "przed wszystkimi organami administracji państwowej" z wyszczególnieniem czynności procesowych, a nie do występowania przed sądami administracyjnymi lub wojewódzkim sądem administracyjnym Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r. odrzucił skargę Spółki z powodu nie uzupełnienia braków formalnych w terminie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu pozornie wydaje się być zgodne z przepisami prawa, bowiem z przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jednakże dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma jednak wpływ okoliczność ta mianowicie, że w aktach Sądu pierwszej instancji znajduje się pismo Ministra Finansów z dnia 23 marca 2011 r. (data wpływu do sądu 25 marca 2011 r., k. 56 akt Sądu pierwszej instancji), w załączeniu którego Minister Finansów przesłał do sądu następujące dokumenty: oryginał pełnomocnictwa udzielonego D. B. oraz uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa udzielonego E. C. wraz z dowodami uiszczenia opłat skarbowych, dowód uiszczenia wpisu, uwierzytelnioną kopię aktualnego odpisu KRS C. P. Sp. z o.o., uwierzytelnioną kopię opinii. Z dokumentów pełnomocnictw nadesłanych przez organ podatkowy wynika, iż zarówno D. B., jak i E. C. są upoważnione przez Spółkę do występowania w jej imieniu przed sądami administracyjnymi.
Należy również wskazać, że pisma, które organ podatkowy nadesłał 25 marca 2011 r. posiadają prezentatę z datą 20 grudnia 2010 r., co oznacza, że wpłynęły one do organu razem ze skargą. Jednakże, co należy w tym miejscu podkreślić, nie zostały one przesłane do Sądu wraz z przedmiotową skargą, jak stanowi art. 54 § 2 p.p.s.a., tylko ponad trzy miesiące później.
Powyższe okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prowadzą do wniosku, że Strona dopełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z art. 37 § 1 p.p.s.a., a uchybieniem organu podatkowego było nadesłanie do Sądu wraz ze skargą niekompletnych akt sprawy.
Można przyznać rację ma autorowi skargi kasacyjnej podnoszącemu, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o nieuzupełnieniu braków formalnych skargi w terminie, w przypadku, gdy do skargi już w momencie jej składania dołączone zostały wszelkie wymagane przepisami dokumenty i pełnomocnictwa procesowe, a fakt ich braku w aktach sprawy wynikał z błędu popełnionego przez pracowników organu podatkowego, którzy nie przekazali w terminie całości dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy. Lecz nie można niezauważyć, że nic nie stało na przeszkodzie, aby na wezwanie Sądu przedłożyć pełnomocnictwo o treści tożsamej z załączonym do skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą skargę kasacyjną stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, po otrzymaniu od organu podatkowego skargi wraz z aktami administracyjnymi i stwierdzeniu braku dokumentu stwierdzającego umocowanie osoby podpisującej skargę (które to dokumenty były wymienione przez Stronę w spisie załączników zawartym w skardze), winien, na podstawie art. 62 pkt 1 p.p.s.a., dokonać ustaleń w kwestii kompletności, a raczej jej braku, załączników, a w razie potrzeby zarządzić skompletowanie przez organ akt sprawy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśniając tej kwestii wezwał pełnomocnika Spółki do nadesłania brakujących dokumentów. Uznając, że z treści nadesłanych kolejnych już pełnomocnictw, nie wynika umocowanie do działania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, wydał orzeczenie o odrzuceniu skargi.
Jako ugruntowany należy przyjąć pogląd, wobec faktu nieistnienia wymogu podpisania skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, że w sytuacji podpisania tego środka zaskarżenia przez nieuprawnionego pełnomocnika, obowiązkiem Sądu pierwszej instancji jest wezwanie Strony do podpisania skargi.
Z przytoczonych wyżej względów, biorąc pod uwagę normę zawartą w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Brak jest natomiast podstawy prawnej do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. jednoznacznie wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z zaskarżeniem wyroku, a nie – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – postanowienia.