Uzasadnienie
W zaskarżonym zarządzeniu z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 1988/15, Zastępca Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, po przeprowadzeniu dochodzenia zgodnie z art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i ustaleniu wysokości wartości przedmiotu zaskarżenia (w oparciu o wyliczenia wskazane na s. 50 zaskarżonej decyzji) w kwocie 647 316 zł, wezwał pełnomocnika M. P. (dalej: skarżący) na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: rozporządzenie) do uiszczenia wpisu sądowego od jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 lipca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od czerwca do grudnia 2007 r. w kwocie 6 474 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
W zażaleniu na to zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:
- - art. 231 w zw. z art. 215 i art. 216 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że podstawą obliczania wpisu stosunkowego w sprawach z zakresu zobowiązań podatkowych jest kwota wynikająca z zaskarżonej decyzji, a zatem całość zobowiązania podatkowego, w sytuacji, gdy zgodnie z właściwą wykładnią tych przepisów, znajdującą odzwierciedlenie w doktrynie i judykaturze, ustalenie wysokości wpisu stosunkowego powinno następować jedynie w oparciu o kwotę zobowiązania podatkowego kwestionowaną przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym;
- - § 1 pkt 4 rozporządzenia przez błędne jego zastosowanie, które doprowadziło do ustalenia wysokości wpisu sądowego od skargi w kwocie 6 474 zł w sytuacji, gdy mając na uwadze wskazaną przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości 326 259 zł wysokość wpisu, obliczona jako 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, powinna wynieść 3 263 zł;
- - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez faktyczne ograniczenie skarżącemu prawa dostępu do sądu wskutek ustalenia zbyt wysokiego wpisu sądowego w sytuacji, gdy wysokość wpisu stosunkowego powinna być obliczana od wartości podanej przez skarżącego, który z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa obliczył wysokość wpisu sądowego odzwierciedlającą wartość faktycznego przedmiotu sporu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone zarządzenie należy uchylić, aczkolwiek z powodów innych, niż podane w zażaleniu.
Skarżący uważa, że prawidłowo określił wartość przedmiotu zaskarżenia (a w konsekwencji trafnie obliczył wysokość wpisu stosunkowego) w sprawie jako różnicę między kwotą przyjętą przez organy a zadeklarowaną przez podatnika, tj. 326 259 zł. Zdaniem skarżącego: "Przedmiotem zaskarżenia (...) w niniejszej sprawie były kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, stanowiące według organu wydającego decyzję kwoty do wpłaty na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące licząc od czerwca do grudnia 2007 r.".
Skarżący zwrócił też uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., I FPS 7/07, potwierdził, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze. Skarżący zaznaczył, że skoro zakwestionował należność pieniężną w wysokości 326 259 zł, to właśnie ta kwota stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia, zwłaszcza że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wartości tej nie kwestionował, a wręcz określił ją w takiej samej wysokości.
Powyższe argumenty należy uznać za bezpodstawne i nieznajdujące potwierdzenia w aktach sprawy.
Należy przede wszystkim zauważyć, że skarżący bezzasadnie twierdzi, że między nim a organem zachodzi jednomyślność w badanej kwestii. Treść odpowiedzi na skargę nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organ nie podziela stanowiska skarżącego co do wartości przedmiotu zaskarżenia. Wskazana przez organ wartość przedmiotu zaskarżenia to 1 065 092 zł (s. 1), w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę (s.
9) organ wyjaśnił, że wartość ta to zsumowana wysokość zakwestionowanego podatku należnego, zakwestionowanego podatku naliczonego i podatku do zapłaty określonego na podstawie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: u.p.t.u.).
Zastępca Przewodniczącego nie podzielił w zaskarżonym zarządzeniu ani stanowiska skarżącego ani stanowiska organu, decydując się na sięgnięcie do zaskarżonej decyzji (wskazana w zarządzeniu s.
50) i obliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia poprzez zsumowanie podatku VAT (należnego bądź naliczonego) z zakwestionowanych przez organy faktur VAT (odpowiednio, wystawionych przez skarżącego lub na jego rzecz). Metodę tę należy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać za co do zasady trafną.
Słusznie skarżący w zażaleniu podkreśla, że wartość przedmiotu zaskarżenia skorelowana jest z należnością pieniężną kwestionowaną w skardze. Nie oznacza to jednak, że sąd administracyjny jest związany arbitralnie wskazaną przez skarżącego w tym zakresie w skardze kwotą. Przepis art. 218 p.p.s.a. daje Przewodniczącemu kompetencję do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia i ewentualnego ustalenia jej w innej wysokości od podanej w skardze, co z kolei może skutkować określeniem wpisu od pisma w kwocie innej od przewidywanej przez skarżącego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że treść skargi nie potwierdza argumentu zażalenia, iż sporny jest wyłącznie podatek do zapłaty w trybie z art. 108 u.p.t.u. Organy zakwestionowały zarówno wysokość deklarowanego przez skarżącego podatek należnego (które to stanowisko znalazło wyraz w obniżeniu tegoż podatku należnego i równoczesnym określeniu – w tej samej kwocie – podatku do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u.), jak i prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez szereg podmiotów. Wynika to jednoznacznie nie tylko z wyliczenia na s. 50 zaskarżonej decyzji, ale również z tabel zawartych na s. 112-114 decyzji organu pierwszej instancji.
Co więcej, tabele te nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że "różnice między kwotami przyjętymi przez organy a deklarowanymi przez podatnika" (co jako okoliczność istotna było przez skarżącego podkreślane w zażaleniu) dotyczą i podatku należnego, i naliczonego.
Z kolei w skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zaskarżył ją w całości (s. 1), wniósł o jej uchylenie w całości (oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania - s. 2), a w uzasadnieniu skargi kwestionowane jest stanowisko organów zarówno w aspekcie podatku należnego, jak i naliczonego (w tym ostatnim zakresie por. np. s. 3-5, 7-8, 10-11). Trudno w takiej sytuacji zgodzić się ze skarżącym, że kwestionuje on wyłącznie należność pieniężną w wysokości określonego mu na podstawie art. 108 u.p.t.u. podatku do zapłaty, jest to bowiem ewidentnie tylko jeden z elementów rozliczenia skarżącego, które w istocie są w okolicznościach sprawy sporne.
Nawet zatem zgadzając się co do zasady ze skarżącym, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być obliczana z uwzględnieniem należności pieniężnej w istocie będącej przedmiotem sporu, należy stwierdzić, że argumenty zażalenia formułowane są w oderwaniu od sprawy, w tym przede wszystkim od treści skargi, co nie może prowadzić do ich uwzględnienia. Zarzuty podniesione w zażaleniu należy w związku z tym uznać za bezpodstawne.
Zastępca Przewodniczącego prawidłowo zbadał, co stanowi przedmiot sporu i trafnie uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna odpowiadać sumie podatku VAT (należnego/naliczonego) zakwestionowanego przez organy. Należy jednak zwrócić uwagę, że opierając się na prawidłowych przesłankach Zastępca Przewodniczącego popełnił błąd rachunkowy, a mianowicie nie uwzględnił w swych wyliczeniach jednej z podanych na s. 50 zaskarżonej decyzji wielkości, tj. podatku naliczonego z faktur wystawionych na rzecz skarżącego przez D. I. (w kwocie 16 456 zł). Wskazuje na to skonfrontowanie wartości przedmiotu zaskarżenia ustalonej przez Zastępcę Przewodniczącego, tj. 647 316 zł, z wysokością podatku VAT wynikającą z zakwestionowanych przez organy faktur VAT - zsumowanie wartości podanych na s. 50 zaskarżonej decyzji (co potwierdzają też obliczenia dokonane przez organ pierwszej instancji) daje kwotę 663 771,46 zł. Zaokrąglenie wskazanej wartości wzwyż do pełnych złotych, zgodnie z art. 215 § 2 p.p.s.a., skutkuje oznaczeniem wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 663 772 zł.
Wskazany błąd powoduje, że zaskarżone zarządzenie należy uchylić, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i możliwe jest ustalenie wysokości wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie bez przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a., a także art. 218, art. 231 i art. 233 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia i art. 219 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone zarządzenie, ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie na kwotę 663 772 zł i należny wpis sądowy od skargi na kwotę 6 638 zł.