Uzasadnienie
1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2343/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia.
2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania
Pismem z dnia 19 października 2015 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. W związku z brakiem formalnym skargi polegającym na niewskazaniu wartości przedmiotu zaskarżenia, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 grudnia 2015 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do wskazana tej wartości w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania doręczono pełnomocnikowi strony Skarżącej w dniu 29 grudnia 2015 r. (k. 18 akt sądowych). Oznaczało to, że wynoszący 7 dni termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał z dniem 5 stycznia 2016 r.
Pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. W omawianym piśmie wyjaśniono, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wynosi 310.382,00 zł. Uzasadniając żądanie przywrócenia terminu wyjaśniono, że pełnomocnik Skarżącego w okresie od 5 do 8 stycznia 2016 r. był niezdolny do pracy, na dowód czego przedłożono zaświadczenie lekarskie (k. 20 akt sądowych).
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
Zdaniem Sądu pierwszej instancji pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił w dostateczny sposób braku winy w uchybieniu terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd uznał, że nagła choroba może być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu jedynie wówczas, gdy choroba ta stanowi niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Konieczne jest jednak wykazanie w takim przypadku, że choroba była takiego rodzaju, że nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie [tak: postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1053/13, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Takich okoliczności pełnomocnik Skarżącego nie wykazał. Z przedstawionego przez pełnomocnika Skarżącego, wystawionego na druku recepty zaświadczenia wynikało, że pełnomocnik był w dniach od 5 stycznia 2016 r. do 8 stycznia 2016 r. niezdolny do pracy.
Wskazane zaświadczenie nie pozwalało jednak na ustalenie przyczyn niezdolności do pracy, a co szczególnie istotne z zaświadczenia tego nie wynika, czy stwierdzona niezdolność do pracy była tego rodzaju, że uniemożliwiła profesjonalnemu pełnomocnikowi podjęcie działań mających na celu dokonanie czynności prawnej objętej wnioskiem o przywrócenie terminu za pośrednictwem osoby trzeciej.
4. Zażalenie
W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika Skarżącego, zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzucono naruszenie: art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) polegające na przyjęciu, że Skarżący nie wykazał, że naruszenie terminu do złożenia pisma procesowego nastąpiło bez jego winy, podczas gdy przedłożony przez Skarżącego dokument potwierdzał niezdolność do pracy z powodu choroby, a Skarżący nie miał obiektywnej możliwości dokonania czynności osobiście czy też wyręczenia się inną osobą.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w okresie wskazanym na zaświadczeniu lekarskim pełnomocnik Skarżącego miał tzw. kolkę nerkową, która objawiała się silnym bólem nerki oraz wymiotami i nudnościami.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
W świetle art. 86 § 1 u.p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 u.p.p.s.a.).
Zgodzić się należało z pełnomocnikiem Skarżącego, że w obliczu powoływanych w zażaleniu okoliczności, stan jego zdrowia mógł uniemożliwić mu uzupełnienie przedmiotowego braku. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można jednoznacznie założyć, że choroba pełnomocnika Skarżącego nie była niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodą. Pełnomocnik Skarżącego uprawdopodobnił swoją niezdolność do pracy zaświadczeniem lekarskim. W zażaleniu zaś oświadczył, że prowadzi indywidualną kancelarię co uniemożliwiło mu wyręczenie się inną osobą.
Oceniając powyższe argumenty Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze fakt, że uprawdopodobnienie nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu, jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Mając zatem na uwadze chorobę pełnomocnika Skarżącego oraz jej czasookres należało uznać, że uprawdopodobnił on brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto dodać należy, że strona wypełniła pozostałe przesłanki z art. 87 u.p.p.s.a., tj. wniosek złożono w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz z wnioskiem dokonano czynności, której nie dokonano w terminie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.