Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 15/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone przez Syndyka Masy Upadłości M. C. Sp. z o. o. w upadłości w O. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 30 stycznia 2009 r. nr [...], z dnia 23 lutego 2009 r. nr [...] i z dnia 23 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jednocześnie zasądził w pkt 3 wyroku od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Strony skarżącej kwotę 37.690 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd powołał się na treść art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik organu wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W środku odwoławczym zarzucono naruszenie art. 200 w zw. z art. 214 § 1, art. 216, art. 231, art. 233 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 i § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Wskazując na powyższe organ wniósł o zmianę pkt 3 wyroku poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w O. kosztów postępowania sądowego w prawidłowej wysokości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż wskazane w rozpoznawanym środku odwoławczym.
Przede wszystkim należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania zostało uzasadnione w sposób niezwykle enigmatyczny. Ograniczono się do stwierdzenia, że wydano je na podstawie art. 200 p.p.s.a. Podkreślono, że wszystkie sprawy pozostają w dalszym ciągu odrębnymi sprawami, jedynie prowadzonymi pod wspólnym numerem. Stąd też kwota zasądzonych kosztów jest sumą kosztów należnych w każdej z połączonych spraw. Niewątpliwie to uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 powołanej ustawy. Wypełnienie przesłanek określonych w tej normie prawnej daje rękojmię, iż sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Umożliwia ono również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie.
Tak lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięcia w zakresie kosztów postępowania sądowego w istocie uniemożliwia kontrolę zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W szczególności z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika jaką Sąd I instancji, w niniejszej sprawie przyjął wartość przedmiotu zaskarżenia. To zaś wpływa na wysokość wynagrodzenia pełnomocnika oraz wysokość wpisu sądowego. Jest to kwestia o tyle istotna, że w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na wcześniejszym etapie postępowania, Syndyk Masy Upadłości M. C. Sp. z o. o. sprecyzował sposób wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia (k. 102 akt sądowych).
Biorąc pod uwagę wyjaśnienia Strony w zestawieniu z wysokością zasądzonych przez Sąd I instancji kosztów postępowania sądowego należy zauważyć, że Sąd ten przyjął za podstawę inną niż wskazana przez Stronę w tym piśmie procesowym wartość przedmiotu zaskarżenia, w żaden sposób nie odnosząc się do tej kwestii w uzasadnieniu skarżonego wyroku. Wprawdzie wnosząc skargę Skarżący wskazał wyższą wartość przedmiotu zaskarżenia.
W związku z powyższym należy podkreślić, że strona przeciwna, a więc organ administracji publicznej nie ma, poza zażaleniem na postanowienie o kosztach postępowania, procesowych środków weryfikacji podanej przez stronę skarżącą wartości przedmiotu zaskarżenia. Takie uprawnienie przysługuje przewodniczącemu na podstawie art. 218 p.p.s.a. oraz sądowi wydającemu wyrok w sprawie. W związku z tym w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącego na poszczególnych etapach postępowania wskazuje różne wartości przedmiotu zaskarżenia, Sąd I instancji w uzasadnieniu orzeczenia o kosztach postępowania powinien się w tym zakresie wypowiedzieć, czy przedmiotem zaskarżonych do Sądu I instancji decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O., była "należność pieniężna" w rozumieniu art. 231 p.p.s.a. Brak odniesienia się do tej kwestii przez Sąd I instancji, w kontekście uchwały z dnia 28 stycznia 2008r. sygn. akt I FPS 7/07, w której Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w świetle przepisów art. 231 w zw. z art. 215 i 216 p.p.s.a. wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze - stanowi istotne uchybienie mające wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, że Sąd odwoławczy nie może się domyślać jakie jest stanowisko Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji ani tym bardziej wyręczać ten Sąd uzasadniając rozstrzygnięcie w brakującym zakresie. Dlatego też w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego postanowienia o kosztach postępowania, zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., orzeczenie to uchyla się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, czyniąc niemożliwym ustosunkowanie się merytoryczne do zarzutów zawartych w zażaleniu.
Nie przesądzając o ostatecznym wyniku sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.