Uzasadnienie
1. Zarządzeniem z 10 marca 20156 r., I SA/Lu 1213/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił zażalenie T. S. (dalej: skarżąca, strona) i uchylił zarządzenie z 8 lutego 2016 r. w przedmiocie wezwania skarżącej do wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 5 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W pkt 2 zarządzenia skarżącą wezwano do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
2.1. W uzasadnieniu powyższego zarządzenia Sąd pierwszej instancji podał, że 15 lutego 2016 r. skarżąca otrzymała odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1100 zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, ze zm. – dalej: rozporządzenie). Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie podnosząc, że zgodnie z przytoczoną podstawą prawną wpis powinien wynosić 200 zł.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga w niniejszej sprawie dotyczy decyzji organu w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2008 r. – a więc kwota wpisu uzależniona jest od wysokości należności pieniężnej objętej sporem. Sąd pierwszej instancji przyznał rację Skarżącej, że kwota wpisu została określona w błędnej wysokości i prawidłowo skarżąca wskazała na powołanie błędnej podstawy prawnej w tym zakresie w kwestionowanym zarządzeniu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że prawidłową podstawę prawną określenia wysokości wpisu od skargi w rozpatrywanej sprawie stanowi § 1 pkt 2 rozporządzenia, a tym samym należna jest kwota 1097 zł. Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie rozpatrzony postanowieniem referendarza sądowego w WSA w Lublinie z 23 grudnia 2015 r., którego odpis został skarżącej doręczony na adres przez nią wskazany w trybie doręczenia zastępczego (art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a).
W zażaleniu na powyższe zarządzenie strona wniosła o jego uchylenie zarzucając jego wydanie z naruszeniem:
- - art. 195 § 2 p.p.s.a. poprzez uchylenie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu z 8 lutego 2016 r. i rozstrzygnięcie sprawy na nowo, co pozbawiło skarżącą prawa do kontroli instancyjnej w/w orzeczenia;
- - art. 141 § 4 w zw. z art. 163 § 2 oraz 167 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia do wszystkich zarzutów stawianych przez Skarżącą w zażaleniu z 18 lutego 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty zażalenia sformułowane przez skarżącą sprowadzają się do kwestionowania sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd pierwszej instancji oraz braku odpowiedniego uzasadnienia motywów jakimi kierował się Sąd podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
Należy przypomnieć, że w sytuacji, w której zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych (art. 195 §2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 198 p.p.s.a. przepisy zawarte w dziale "zażalenia" stosuje się do odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Art. 227 § 1 p.p.s.a. przewiduje wyraźnie możliwość złożenia zażalenia na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.
W związku z powyższym za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżącej, że zaskarżone rozstrzygnięcie pozbawiło ją możliwości "kontroli instancyjnej w/w orzeczenia" skoro art. 195 § 2 p.p.s.a. wyraźnie taką możliwość przewiduje.
Za nieuzasadniony należało również uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 163 § 2 oraz art. 167 p.p.s.a.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji nie zawiera braków świadczących o naruszeniu wymogów dotyczących sporządzenia uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a.
W szczególności niezasadny jest zarzut braku wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji motywów oraz wskazania podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzania jasno wynika, jakie względy przemawiały za uznaniem przez Sąd pierwszej instancji zażalenia za oczywiście uzasadnione. Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że powodem uchylenia zarządzenia z 8 lutego 2016 r. było wskazanie błędnej podstawy prawnej, a w konsekwencji podanie błędnej kwoty wpisu od skargi, do uiszczenia której wezwano skarżącą. Jednocześnie uchylając zarządzenie z 8 lutego 2016 r., Sąd pierwszej instancji wskazał właściwą podstawę prawną określenia wysokości wpisu od skargi i konsekwentnie – wzywając skarżącą do jego uiszczenia – skorygował wysokość tego wpisu.
Na uwzględnienie nie zasługiwał jednak zarzut skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie wysokość wpisu powinna wynosić 200 zł. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji – w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy decyzji organu w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za III kwartał 2008 r., co oznacza, że przedmiotem sporu jest wartość pieniężna. W konsekwencji, wysokość kwoty wpisu uzależniona jest od wysokości należności pieniężnej objętej sporem – a więc właściwą podstawą prawną określenia wysokości wpisu od skargi jest § 1 pkt 2 rozporządzenia (wpis stosunkowy), a nie – jak twierdzi skarżąca – na podstawie § 2 ust. 1 pkt rozporządzenia (wpis stały).
Za nieuzasadnione należało uznać także zarzuty nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do całości argumentacji podnoszonej przez stronę w zażaleniu na postanowienie z 8 lutego 2016 r. Argumentacja strony sprowadza się do dwóch zagadnień: 1) kwestionowania prawidłowości określenia wysokości wpisu od skargi oraz 2) kwestionowania poprawności odmówienia jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od konieczności uiszczenia wpisu od skargi.
W odniesieniu do pierwszego ze wskazanych zarzutów, jak wskazano wyżej, nie zasługiwał on na uwzględnienie, a uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji zawiera wszelkie niezbędne elementy pozwalające stronie na odtworzenie motywów podjętego rozstrzygnięcia oraz jego podstawy prawnej. Natomiast odnośnie do drugiego z podniesionych zarzutów – należy wskazać, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą w istocie stanowi polemikę ze stanowiskiem przyjętym przez WSA w Lublinie w postanowieniu z 23 grudnia 2015 r. odmawiającym skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym zakresie WSA w Lublinie rozpatrując zaskarżone zarządzenie nie był zobowiązany do szczegółowego odniesienia się do przedstawionej w tym zakresie argumentacji skarżącej, bowiem ustawa p.p.s.a. przewiduje odrębny tryb pozwalający skarżącej na kwestionowanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy (art. 259 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.), o czym skarżąca została poinformowana w pouczeniu dołączonym do prawidłowo doręczonego postanowienia (k.44).
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącej na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.