Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 871/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania, zaskarżonej przez R. M., K. M. (...) J. G. s.c. w K., decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 28 września 2011 r., wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2008 r.
Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Strona, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika pismem z dnia 2 listopada 2011 r. wniosła skargę na wymienioną na wstępie decyzję organu podatkowego, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji.
Sąd pierwszej instancji mając na uwadze, iż Skarżąca w uzasadnienia skargi nie wskazała argumentacji przemawiającej za wstrzymaniem wykonania decyzji wniosek ten oddalił, argumentując, iż brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest równoznaczny z niewykazaniem istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako P.p.s.a.).
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wskazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po jej stronie trudne do odwrócenia skutki, związane z zachwianiem struktury przepływów pieniężnych, wpływając na możliwość utraty płynności finansowej Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie z powodu braku uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąc formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168).
W rozpoznawanej sprawie wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawarty w skardze, nie został w żaden sposób uprawdopodobniony, ani poprzez przedstawienie w opisie stanu faktycznego sytuacji finansowej Skarżącej, ani poprzez przedłożenie jakichkolwiek dokumentów (wspierających wyrażony we wniosku ogólny pogląd, że wykonanie decyzji zagrozi interesom majątkowym spółki). Jego lakoniczność i de facto gołosłowność zostały należycie ocenione przez Sąd pierwszej instancji jako nie uzasadniające w stopniu wystarczającym wstrzymanie zaskarżonej decyzji w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a.
Mając na uwadze podniesione w zażaleniu argumenty uzasadniające, w ocenie Strony, uchylenie zaskarżonego postanowienia, należy przede wszystkim stwierdzić, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 P.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania.
Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, które polega na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Podniesienie zatem zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owo naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinny dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nieskuteczne jest podnoszenie w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio rozpoznany negatywnie wniosek w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony.
Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślono by sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów P.p.s.a. konstytuujących ów środek (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt II FZ 464/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Skarżąca powinna więc z uwagi na art. 61 § 4 P.p.s.a., rozważyć ponowne wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Sądu pierwszej instancji, z prawidłowym uzasadnieniem, który może zawierać podniesione w zażaleniu okoliczności – wsparte odpowiednimi dokumentami. Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga jednak, aby okoliczności te zostały merytorycznie ocenione najpierw przez Sąd pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.