Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 7 marca 2016 r., III SA/Gl 1247/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie I. sp. z o.o. w D. (dalej: strona, skarżąca) na postanowienie z 25 stycznia 2016 r. w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 30 kwietnia 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 października 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie z należnego wpisu sądowego. Przesyłka zawierająca przedmiotowe postanowienie wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, została doręczona skarżącej w dniu 5 lutego 2016 r.
W dniu 17 lutego 2016 r. do Sądu wpłynęło zażalenie skarżącej Spółki wniesione za pośrednictwem operatora pocztowego I.P. w dniu 11 lutego 2016 r.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Dla zachowania terminu do wniesienia zażalenia decydująca jest data wpływu zażalenia do Sądu chyba, że zażalenie zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej – wówczas decyduje data nadania w placówce pocztowej.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że stosownie do treści art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529, zwanej dalej Prawo pocztowe) albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. WSA wskazał, że decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r., nr [...], jako operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016 – 2025 wybrano Pocztę Polską S.A., określając termin rozpoczęcia wykonywania obowiązku świadczenia usług powszechnych na dzień 1 stycznia 2016 r. Do tego czasu kwestię tą regulował art. art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego, zgodnie z którym Poczta Polska S.A. pełniła obowiązki operatora wyznaczonego.
W niniejszej sprawie skarżąca w dniu 11 lutego 2016 r. nadała zażalenie za pośrednictwem operatora pocztowego publicznego I. P. nie będącego jednakże operatorem wyznaczonym. W takiej sytuacji o zachowaniu terminu decyduje data wpływu pisma do Sądu, tj. 17 lutego 2016 r. W niniejszej sprawie ostatni dzień terminu na wniesienie zażalenia przypadał 12 lutego 2016 r., a zatem zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
- 2.1. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości oraz o rozpoznanie zażalenia skarżącej na postanowienie WSA w Gliwicach z 25 stycznia 2016 r. i jego zmianę poprzez przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w WSA w Gliwicach z 28 października 2015 r., III SA/Gl 1247/15 o odmowie przyznania prawa pomocy, ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 178 w zw. z art. 194 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie zażalenia wskutek:
- 1) błędnego przyjęcia, że zażalenie skarżącej zostało wniesione po terminie, pomimo nadania zażalenia przez skarżącą 11 marca 2016 r. w placówce I. P.,
- 2) pominięcia, że skarżąca jako osoba prawna nie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie została należycie pouczona przez Sąd o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia zażalenia, tj. pominięcia naruszenia przez Sąd przepisu art. 163 § 2 zd. drugie p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że w dniu 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o następującej treści: "Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie".
Uchwała ta jest wiążąca na podstawie i w sposób wskazany w art. 269 § 1 p.p.s.a. W motywach uchwały wskazano, że art. 83 § 3 p.p.s.a. ma charakter przepisu szczególnego, wymagającego wykładni ścieśniającej. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że uzależnienie zachowania terminu wniesienia pisma do sądu, od oddania tego pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego, zapewnia jednakowe wymagania formalne dla wszystkich uczestników procesu. Gwarantuje przy tym pewność prawa i jego przewidywalność, skoro potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Prawa pocztowego). Rozwiązanie przyjęte w art. 83 § 3 p.p.s.a. spełnia zarazem wymogi określoności, jednostka może przewidzieć skutki swego działania (zaniechania) oraz konsekwencje w postaci oznaczonego działania z kolei sądu, w razie bezskutecznego upływu terminu. W ocenie składu siedmiu sędziów art. 83 § 3 p.p.s.a. jest jasny, językowo zrozumiały, a wykładnia gramatyczna prowadzi do wniosku, że nie można tu mówić o naruszeniu prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ochronie praw strony służy oczywiście instytucja przywrócenia terminu, strona może zwrócić się o nie, jeżeli nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Powoływanie się na wykładnię prokonstytucyjną i celowościową nie może jednak prowadzić do zmiany jednoznacznej treści normy prawnej zawartej w przepisie art. 83 § 3 p.p.s.a.
W świetle powyższej uchwały, uznać należy, że operator I. P. Sp. z o. o. nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Sprzeciw spółki od postanowienia referendarza sądowego (wniesiony za pośrednictwem operatora I. P. Sp. z o.o.) wpłynął do Sądu pierwszej instancji po terminie, o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a.
Trafnie więc, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo zastosował art. 178 w zw. z art. 194 § 2 p.p.s.a. i odrzucił zażalenie.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącej na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.