Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 395/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącemu T. N. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 31 marca 2022 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że w wezwaniu doręczonym mu w dniu 5 lipca 2022 r. zażądano uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL (czemu skarżący uczynił zadość), jednak nie pouczono go o dokonaniu wpisu od skargi. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł podstaw do przywrócenia terminu w trybie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: Ppsa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że skarżący nie próbował uprawdopodobnić okoliczności wskazujących na brak winy w opóźnieniu, kwestionując w zasadzie sam fakt uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, tj. okoliczność prawomocnie rozstrzygniętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie dotyczącej odrzucenia skargi T. N. z powodu jej nieopłacenia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się przywrócenia terminu do uzupełnienia skargi, ponawiając dotychczasową argumentację mającą usprawiedliwiać przekroczenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. W myśl art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 Ppsa przywrócenie terminu przez sąd na wniosek strony jest możliwe pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zadaniem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminowi jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 11 maja 2022 r., I GZ 134/22; 23 września 2014 r., II GZ 523/14 czy 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14 – treść orzeczeń dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query).
Na gruncie rozpatrywanej sprawy strona nie wskazała w istocie jakichkolwiek argumentów mogących uwiarygadniać brak winy w niedochowaniu terminu do opłacenia skargi. Stanowisko skarżącego sprowadzało się bowiem, co trafnie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, do kwestionowania prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, a tym samym podważenia ustalenia, że w ogóle doszło do uchybienia terminowi. Twierdzenia skarżącego ograniczały się do zarzutu, że "nie został on pouczony o dokonaniu wpisu od skargi". Tymczasem kwestia prawidłowości doręczenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu dotyczącym odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I FZ 248/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 395/22 odrzucające skargę strony z powodu jej nieopłacenia.
W powołanym orzeczeniu Sąd drugiej instancji rozstrzygnął o bezpodstawności zarzutu skarżącego, że adresowana do niego przesyłka nie zawierała pouczenia o wpisie/wezwania do uiszczenia wpisu (zob. uzasadnienie ww. postanowienia NSA).
W świetle powyższego brak było przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 Ppsa. Żądanie strony nie zawierało bowiem odniesienia do okoliczności mogących świadczyć o braku zawinienia w niedochowaniu terminu do opłacenia środka zaskarżenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa.