Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 617/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił "E." Sp.z.o.o. z siedzibą w G. (dalej: "Spółka") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 kwietnia 2011 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do października i grudzień 2006 r. oraz od stycznia do czerwca i od sierpnia do października 2007 r.
2. Spółka wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, wskazując, że wykonanie decyzji spowoduje blokadę prowadzonej działalności i niemożność wywiązania się z zobowiązań finansowych. Powyższa sytuacja zdaniem strony może doprowadzić do upadłości Spółki.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu uznał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie podkreślił, że przepis art. 61 P.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
Sąd I instancji wskazał, iż wnioskujący musi dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu.
W ocenie sądu I instancji Spółka nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Spółka poza złożeniem stosownego wniosku i wskazaniem w sposób ogólnikowy na brak możliwości regulowania zobowiązań wobec dłużników z uwagi na prowadzenie egzekucji należności podatkowych, nie przywołała żadnych informacji, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. W szczególności Spółka nie przedstawiła żadnych danych dotyczących jej majątku ruchomego i nieruchomego, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, czy posiadanych wierzytelności. Dysponowanie takim danymi jest natomiast niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki.
Sąd stwierdził jednocześnie, że brak jest w aktach sprawy danych odnoszących się do sytuacji majątkowej Spółki, co tym samym uniemożliwiło sądowi I instancji ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu.
Dlatego też Sąd I instancji mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., nie uwzględnił wniosku Spółki.
4. W zażaleniu na powyższe postanowienie złożonym w terminie, Spółka wniosła, by zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G., gdyż brak postanowienia prowadzi do uprawdopodobnionego niebezpieczeństwa wyrządzenia Spółce znaczącej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka podtrzymała swoje twierdzenia, że wykonanie decyzji spowoduje blokadę prowadzonej działalności i niemożność wywiązania się ze zobowiązań finansowych, które doprowadzą do utraty płynności i możliwej upadłości Spółki, która funkcjonuje na rynku sektora publicznego. Podstawą pozyskiwania zleceń są bowiem przetargi publiczne. W wyniku zaistniałej sytuacji Spółka nie może brać udziału w przedmiotowych postępowaniach, ponieważ nie może uzyskać zaświadczenia o nie zaleganiu z podatkami, jak również z uwagi na blokadę wpływów na konto nie ma możliwości wpłacania wadium niezbędnego w postępowaniu o zamówienia publiczne. Zdaniem Spółki to wyczerpuje znamiona braku możliwości przywrócenia stanu pierwotnego, gdyż powoduje niemożność brania udziału w przetargach publicznych i pozyskiwania dochodów w roku 2012. Spółka wskazała, że tak długi okres bez dopływu środków pieniężnych może doprowadzić do tego, że Spółka tego okresu nie przetrwa.
Spółka wskazała, że nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego, a posiadane wierzytelności nie mogą być egzekwowane z uwagi na brak możliwości realizacji wykonywania opłat z tytułu skierowania spraw na drogę sądową. Z powyższego spółka wywodzi, że przedstawione fakty, są jasne i znane bez konieczności specjalnych wyjaśnień i prowadzą jednoznacznie i logicznie do zniszczenia Spółki oraz nie wymagają szerokich wyjaśnień oraz załączania zerowych stanów kont (k. 59 akt Sądu I instancji).
5. Jeszcze przed wpłynięciem zażalenia Spółki na powyższe postanowienie została wyznaczona rozprawa celem rozpoznania skargi i w dniu 19 listopada 2011 r. został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrok oddalający skargę
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 6. Zażalenie Spółki nie zasługuje na uwzględnienie.
- 7. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07).
- 8. Przechodząc zatem do analizy argumentacji zaprezentowanej przez stronę w toku niniejszego postępowania uznać należy, że Spółka nie wykazała, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Koniecznie należy zaznaczyć, że z rozpatrywanego zażalenia wynika, iż niekorzystnych dla siebie następstw wykonania zaskarżonej decyzji skarżący upatruje w pozbawieniu Spółki możliwości startu w postępowaniach o zamówienia publiczne w wyniku braku zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami wobec urzędu skarbowego. Argumentując w ten sposób zażalenie, Spółka nie dołączyła jednak do zażalenia żadnych dokumentów wskazujących na wysokość dochodów / strat spółki, ani żadnych wyciągów bankowych obrazujących stan kont Spółki. Brak jest również w zażaleniu konkretnych informacji na temat wysokości ponoszonych wydatków – za niewystarczające w tym zakresie uznać należy wskazanie, że przedstawione fakty są jasne i znane i nie ma konieczności specjalnych wyjaśnień, ponieważ wszystkie działania prowadzą jednoznacznie do zniszczenia Spółki i nie wymagają załączania zerowych stanów kont. Ogólnikowość zażalenia w tym zakresie nie pozwala na zweryfikowanie, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a – jak już wskazano wyżej – ciężar wykazania występowania tych przesłanek spoczywa na ubiegającej się o przyznanie ochrony tymczasowej stronie.
Stąd też uznać należy, że brak jest w aktach sprawy danych uprawniających do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., co świadczy o zgodności z prawem skarżonego postanowienia Sądu I instancji. W konsekwencji uznać należy, że nieuzasadnione są twierdzenia Spółki o zagrożeniu prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.
9. Wskazać też należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Podkreślić ponownie trzeba, iż w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Nieuzasadniony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i zażalenie niezawierające informacji wystarczająco precyzyjnych do stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. uniemożliwiały uwzględnienie wniosku skarżącego.
Zważywszy na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że strona nie wykazała w wystarczającym stopniu istnienia okoliczności uzasadniających obawę wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
- 10. Ubocznie należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 61 § 1 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Zatem nawet gdyby zachodziły przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji to i tak takie wstrzymanie upadłoby z dniem 19 listopada 2011 r.
- 11. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.