Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 02.12.2008 r., sygn. akt III SA/Kr 1129/08, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwał R. J. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.087,00 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 08.10.2008 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za kwiecień 2002 r. Jako podstawę obliczenia wpisu sądowego wskazano § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) – zwanego dalej "rozporządzeniem".
Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone przez skarżącego zażaleniem, w którym wniesiono o jego uchylenie. Żalący podniósł, że przedmiotem sprawy w istocie nie jest wysokość zobowiązania podatkowego a ocena decyzji podatkowej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem żalącego ustalenie tak wysokiego wpisu sądowego zmierza do pozbawienia go prawa do Sądu, albowiem ze względu na trudną sytuację materialną, która jest znana organom podatkowym, nie będzie on w stanie uiścić takiego wpisu. Ponadto żalący zaznaczył, że Dyrektor Izby Celnej niepotrzebnie mnoży decyzje podatkowe, skoro wszystkie dotyczą niemalże tych samych okoliczności faktycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia stwierdził, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstawy.
W związku z taką jego oceną w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ustawodawca, regulując kwestię opłat sądowych, dokonał podziału kategorii spraw na takie, które podlegają wpisowi stosunkowemu oraz na te, które podlegają opłacie stałej. W myśl art. 231 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa" wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawa należny jest wpis stały. Jak słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, dychotomiczny podział obu kategorii spraw, nie jest jednak podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "..w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne..." jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 popsa.
Dlatego też bardziej trafne jest określenie "spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności jako spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 231). Taką interpretację art. 231 popsa wspiera również treść art. § 1 rozporządzenia, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazał, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem.
W świetle powyższych wywodów można skonstatować, że o rodzaju wpisu sądowego decyduje w zasadzie charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a dokładnie to, czy przedmiot skargi – a więc rozstrzygnięcie organu – wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jeżeli tak jest, to w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Natomiast, gdy skarga nie dotyczy aktu powiązanego z należnością pieniężną, należy pobrać wpis stały. Poglądy te, przy uwzględnieniu powołanych regulacji ustawowych i podustawowych, nie budzą większych wątpliwości. Nadal jednak otwarta pozostaje kwestia sposobu ustalania związku zaskarżonego aktu z należnością pieniężną, a właściwie ustalenie, kiedy akt obejmuje daną należność pieniężną.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wpis stosunkowy powinien zostać pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną. Bezpośredni związek między należnością pieniężną a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguł określa wysokość) tę należność.
W niniejszej sprawie akt, który będzie podlegał sądowej kontroli z punktu widzenia jego legalności (zgodności z prawem), w sposób oczywisty bezpośrednio wiąże się z należnością pieniężną, skoro w jego treści organ podatkowy określił podatnikowi wysokość jego zobowiązania podatkowego. Mimo deklaratywnego charakteru decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wskazana w jej treści wysokość zobowiązania podatkowego jest dla podatnika wiążąca (względem kwoty obliczonej w deklaracji podatkowej). W przypadku aktów określających wysokość zobowiązania podatkowego nie ma zatem znaczenia dla wysokości wpisu fakt, że kontrola sądowoadministracyjna zawsze polegać będzie na ocenie zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem. Z powyższych wywodów wynika bowiem, że o wysokości wpisu decyduje treść decyzji administracyjnej a nie funkcja, jaką sprawuje Sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 popsa w zw. z art. 197 § 2 popsa orzekł jak w sentencji.