Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 862/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę M. G. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 maja 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2012 r. i 2014 r., IV kwartał 2013 r. oraz I kwartał 2015 r.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 8 stycznia 2019 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 5 621 zł, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 sierpnia 2018 r., w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu wezwania, z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 lutego 2019 r. Po upływie terminu do uiszczenia wpisu, w piśmie z dnia 12 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącego złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W związku z tym sąd wskazał, że po wezwaniu strony do uiszczenia wpisu od złożonego pisma, strona w zakreślonym terminie może uczynić zadość wezwaniu przez uiszczenie wpisu lub złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie terminu do uiszczenia wpisu nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania przez skarżącego opłat, do których został wezwany na mocy prawomocnych zarządzeń. Z tego to powodu sąd stwierdził, że skarga jest nieopłacona, a w konsekwencji zaszły przesłanki do jej odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił wydanie postanowienia z naruszeniem art. 58 § 1 i 3 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że skarżący nie uiścił wpisu sądowego, a wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po terminie. Nadto skarżący zarzucił sądowi bezpodstawną odmowę pomocy prawnej w postaci zwolnienia z kosztów sądowych w postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy, zwrócił uwagę, że postanowienie z dnia 14 listopada 2018 r. nie zawierało pouczenia o przysługującym prawie do złożenia sprzeciwu, a nowy wniosek o przyznane prawa pomocy został potraktowany jako złożony po terminie mimo wskazania nowych dowodów i okoliczności. Zdaniem skarżącego przez odmowę przyznania pomocy prawnej nie zagwarantowano mu możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że skarżący w istocie nie kwestionuje samego faktu nieuiszczenia wpisu od skargi w zakreślonym przez sąd terminie. Mimo ogólnikowego wskazania na nietrafność poglądu sądu pierwszej instancji w tym zakresie, nie jest podważana data otrzymania wezwania, czy prawidłowość i zrozumiałość pouczeń, nie jest też podnoszone, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został - wbrew ustaleniom sądu - złożony w ciągu 7 dni od daty otrzymania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi.
Zdaniem skarżącej o zasadności zażalenia świadczy natomiast:
- - brak pouczenia o możliwości wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 listopada 2018 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy,
- - podanie w kolejnym wniosku nowych dowodów i okoliczności na trudną sytuację finansową skarżącego,
- - niezagwarantowanie skarżącemu możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do sądu z uwagi na nieprzyznanie prawa pomocy.
Żaden z powyższych argumentów nie ma nic wspólnego z bezskutecznym upływem terminu do uiszczenia wpisu, który był powodem odrzucenia skargi skarżącego. Jeśli w ocenie skarżącego brak stosownego pouczenia uniemożliwił mu wniesienie sprzeciwu od postanowienia z dnia 14 listopada 2018 r., kwestia ta mogła być podniesiona w ewentualnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia takiego sprzeciwu. Wywody dotyczące trudnej sytuacji skarżącego czy jej wykazania mogą z kolei być podnoszone w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, lecz nie mają żadnego wpływu na stwierdzenie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. Z tego przepisu (w powiązaniu z art. 220 § 1 p.p.s.a.) wynika bowiem jedynie, że jeśli mimo wezwania do uiszczenia wpisu w zakreślonym terminie wpis ten nie zostanie uiszczony, skarga podlega odrzuceniu. Badając wystąpienie przesłanki z art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd nie ma zatem podstaw do rozważania powodów, dla których skarżący spóźnił się z uiszczeniem wpisu (ewentualnie złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy), nie może również analizować, czy skarżący spełnia wymogi do przyznania mu prawa pomocy. Stąd żaden z argumentów zażalenia nie może przynieść spodziewanych przez skarżącego skutków.
Skoro z akt sprawy wynika - i nie jest w istocie kwestionowana przez skarżącego - okoliczność zareagowania na wezwanie do uiszczenia wpisu (przez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy) po terminie zakreślonym w wezwaniu, sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że należało odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie takie jest zgodne z prawem, w tym nie narusza przepisów powołanych w zażaleniu.
Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.