Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1907/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił B.B. z siedzibą w Belgii przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 14 kwietnia 2001 r. w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za okres od marca do maja 2009 r.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z 16 grudnia 2011 r. wezwano stronę do usunięcia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania – braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi (w postaci np. wypisu z KRS). Wezwanie to zostało doręczone skarżącej 27 grudnia 2011 r. (karta 31 akt sądowych). Następnie pismem z 2 stycznia 2012 r. strona, odpowiadając na wezwanie Sądu, poinformowała, iż nie jest możliwe doręczenie Sądowi wyciągu w terminie wskazanym przez ten Sąd, bowiem w Królestwie Belgii stosowny urząd nie pracuje z powodu przerwy świątecznej od Świąt Bożego Narodzenia do 2 stycznia 2012 r. Ponadto strona zwróciła się z wnioskiem o wydłużenie terminu do doręczenia wyciągu o 14 dni. Dalej Sąd podał, że w dniu 9 stycznia 2012 r. wpłynęło pismo strony z 4 stycznia 2012 r., do którego został dołączony wyciąg z Rejestru Handlowego z 4 stycznia 2012 r.
Przy tak nakreślonym stanie faktycznym Sąd – powołując się na treść przepisów art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "P.p.s.a.") – przyjął, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, bowiem – jak sama wyjaśniła – urząd wydający wyciągi z Rejestru Handlowego był zamknięty do 2 stycznia 2012 r., natomiast termin do usunięcia braków skargi upływał 3 stycznia 2012 r., czyli w dniu, w którym urząd był już otwarty. Tym samym – zdaniem Sądu – w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności, których – przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych – nie można było przezwyciężyć.
W zażaleniu skarżąca spółka wniosła o uchylenie ww. postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia strona starała się wykazać, że – wbrew stanowisku Sądu – uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych skargi nie nastąpiło z jej winy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że postępowanie w zakresie przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej, zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., może być wszczęte tylko i wyłącznie na wniosek strony, a zatem sąd administracyjny nie może w tym zakresie działać z urzędu, nawet gdyby uchybienie temu terminowi nastąpiło z winy sądu (por. B. Dauter Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011, str. 283).
Tymczasem w aktach niniejszej sprawy brak jest wniosku strony o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Także w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji nie wynika, że taki wniosek został w niniejszej sprawie złożony.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do wszczęcia postępowania w zakresie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Podstawy takiej nie mógł stanowić z całą pewnością wniosek strony z 2 stycznia 2012 r. (w tym dniu nadanego w placówce pocztowej – karta 30 akt WSA) o przedłużenie terminu do doręczenia wyciągu ze stosownego rejestru, z tego względu, że został on złożony przed upływem terminu zakreślonego w wezwaniu Sądu z 16 grudnia 2011 r., który to termin upływał 3 stycznia 2012 r.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (dział V, rozdział 1), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia.