Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku sygn. akt. I SA/Gd 796/13 (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił zażalenie M. A. (dalej: skarżąca) na postanowienie tego sądu z dnia 17 grudnia 2013 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia 10 stycznia 2014 r. (doręczonym w dniu 13 stycznia 2014 r.) wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia w przypadku nieuiszczenia wpisu we wskazanym terminie.
Na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza dochodowego ustalono, że pomimo upływu terminu skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od zażalenia.
Mając na uwadze, że skarżąca w zakreślonym terminie żądanego wpisu nie uiściła sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) odrzucił zażalenie.
2. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła na podstawie art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa procesowego tj. art. 220 § 4 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu.
W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie pominął art. 220 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych w art. 220 § 3 p.p.s.a. wolne jest od wpisu. Odrzucenie środka prawnego skarżącej w postaci zażalenia nastąpiło zatem niezgodnie z treścią art. 220 § 4 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 3. Zażalenie skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
- 4. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W myśl art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Stosownie zaś do art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Przepis art. 220 § 4 p.p.s.a. określa zatem w sposób wyraźny, w jakich przypadkach zażalenia są wolne od wpisu. Jednocześnie w orzecznictwie nie ulega wątpliwości, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony, a wyjątki należy interpretować ściśle (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r. I FZ 142/14).
- 5. Mając na uwadze powyższe, za nieprawidłowe należy uznać działanie sądu pierwszej instancji, polegające na odrzuceniu zażalenia skarżącej, z uwagi na nieuiszenie wpisu od tego pisma w terminie. Bezzasadnym było bowiem wzywanie zarządzeniem przewodniczącego do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, kiedy powodem odrzucenia skargi kasacyjnej postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 796/13 było jej nieopłacenie w terminie. Wniesiony środek zaskarżenia w postaci zażalenia wypełniał zatem dyspozycję art. 220 § 4 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a., gdzie wskazano kiedy zażalenia są wolne od wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2014 r. I FZ 132/14). Natomiast opłata sądowa powinna być uiszczona tylko przy wniesieniu do sądu pisma, które takiej opłacie podlega (art. 219 § 1 p.p.s.a.).
- 6. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.
- 7. O kosztach postępowania zażaleniowego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie odrzucające zażalenie. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego