Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 932/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M.D. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej.
Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że sytuacja finansowa skarżącego w żaden sposób nie pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Skarżący pozostaje na utrzymaniu żony, która uzyskuje stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3.772,95 netto z tytułu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Ponadto skarżący, który, jak podnosi, nie otrzymuje wynagrodzenia z uwagi na zajęcie konta bankowego pracodawcy - dokonuje wpłat pokaźnych sum pieniędzy na konto swojej żony - 20 stycznia 2016 r. była to kwota 2.500 zł, 19 stycznia 2016 r. - 3.000 zł, 11 stycznia 2016 r. - 1.306 zł, 19 grudnia 2015 r. - 2.860 zł, 3 listopada 2015 r. - 3.200 zł, 2 listopada 2015 r. - 1.340 zł. Saldo konta żony skarżącego 2 lutego 2016 r. wynosiło 19.364,11 zł, natomiast dostępne środki w ramach tego konta stanowiły 21.864,11 zł. Wpis sądowy od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 250 zł, a zatem jego uiszczenie nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony.
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego zmianę poprzez zwolnienie z opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez częściowe zwolnienie z opłaty od skargi kasacyjnej powyżej 100 zł. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że został pozbawiony możliwości zarobkowania bowiem organ podatkowy dokonał licznych zajęć w stosunku do jego pracodawcy, uniemożliwiając mu prowadzenie działalności gospodarczej. Podkreślił, że jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie jego żony, natomiast wpłaty dokonane przez skarżącego na jej rachunek pochodziły z pożyczki udzielonej im przez córkę. Skarżący podkreślił, że oszczędności zgromadzone na rachunku stanowią zabezpieczenie środków na leczenie choroby skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Słusznie Sąd pierwszej instancji - po przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżący nie spełniła warunków uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika zatem, że to na stronie postępowania, będącej osobą fizyczną, spoczywa obowiązek wykazania, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na poniesienie kosztów tego postępowania. Strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo dokładny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Okoliczności te powinny być zatem poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza w przypadku gdy sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek uzna, że oświadczenie w nim zawarte jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego oraz możliwości płatniczych strony albo budzi ono wątpliwości. Wówczas na wezwanie sądu strona jest zobowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe w zakresie przedstawionym przez ten sąd (art. 255 P.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji po wykorzystaniu trybu wynikającego z art. 255 P.p.s.a trafnie przyjął, iż strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez nią postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaakcentować bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując analizy sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego polegającej na zestawieniu danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z nadesłanymi przez nią dokumentami źródłowymi zasadnie stwierdził, że brak jest podstaw by uznać, aby uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie przekraczało możliwości finansowe skarżącego. Na trudną sytuację finansową nie wskazuje również analiza złożonych wyciągów z rachunków bankowych.
Wysokość wpisu od skargi kasacyjnej została określona na kwotę 250 zł. Przyrównując tę wartość do środków finansowych jakimi dysponuje skarżący wraz z małżonką, należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej nie spowoduje postania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a postanowił jak w sentencji.