Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 2 kwietnia 2014 r., III SA/Wa 591/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił H. S. przywrócenia terminu do złożenia skargi, stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej Ppsa.
Jak zauważono w motywach orzeczenia, składając skargę równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu zbyt późnego przekazania przez syna listu poleconego; syn przekazał korespondencję zawierającą zaskarżone postanowienie 12 stycznia 2014 r., uniemożliwiając terminowe wniesienie skargi. Odnosząc się do tej argumentacji Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone adresatowi (skarżącej) 11 grudnia 2013 r., o czym świadczy podpis złożony przez skarżącą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji zawierającej zaskarżone postanowienie. W związku z powyższym okoliczności, na które powołuje się skarżąca, nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy; tym samym nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia skargi. W motywach środka odwoławczego wskazano, że przesyłkę odebrał syn skarżącej, który złożył podpis za skarżącą, podpisując się jej imieniem i nazwiskiem; jednakże w związku z natłokiem obowiązków zapomniał przekazać korespondencję. Na potwierdzenie powyższego załączono w szczególności oświadczenie p. M. S., z którego wynika, że podpisał zwrotne potwierdzenie odbioru imieniem i nazwiskiem matki; początkowo nie przekazał przesyłki mając na uwadze zły stan psychiczny skarżącej (związany z toczącymi się postępowaniami podatkowymi), a następnie w natłoku obowiązków służbowych związanych z okresem przedświątecznym zapomniał przekazać korespondencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Z treści zażalenia i załączonych do niego oświadczeń (k. 25, 27 i 31 akt sądowych) wynika, że przesyłki z zaskarżonym postanowieniem nie doręczono de facto skarżącej do rąk własnych (art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej), a przez pełnoletniego domownika (art. 149 Ordynacji podatkowej). Jednocześnie wynika z tych dokumentów, że syn skarżącej podjął się oddania pisma adresatowi. Są to zatem ustalenia odmienne od tych, które przyjął Sąd pierwszej instancji (opierając się wszakże na treści akt sprawy). Niemniej jednak wskazane przez stronę powody nieprzekazania korespondencji skarżącej przez jej syna nie uzasadniają przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Niezależnie więc od zmiany argumentacji przemawiającej za odmową przywrócenia terminu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Należy bowiem zauważyć, że syn skarżącej – jak wynika z jego oświadczeń – początkowo celowo (w trosce o zdrowie skarżącej) nie przekazał jej przesyłki, a później zapomniał o tym w związku z natłokiem obowiązków. Brak przekazania przesyłki nie był zatem, co należy podkreślić, wynikiem konfliktu między osobami wspólnie zamieszkałymi, czy też obiektywnej niemożności przekazania korespondencji skarżącej, a wiązał się w szczególności z zaniedbaniem domownika. Natomiast w takiej sytuacji zaniechania domownika obciążają stronę postępowania. Innymi słowy, w takim przypadku uznaje się, że z uwagi na zaniedbania domownika uchybienie terminu jest zawinione w rozumieniu art. 86 § 1 Ppsa (szerzej por. post. NSA z 21 czerwca 2013 r., II FZ 378/13, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo).
Z tych powodów należało orzec jak w sentencji, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.