Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. I SA/GI 1740/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA) odrzucił skargę A. K. (dalej: Strona, Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z dnia 27 października 2020 r. przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej.
Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 stycznia 2021 r. Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez jej podpisanie oraz podanie numeru PESEL strony Skarżącej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odrębnym zarządzeniem z tego samego dnia, Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, z takim samym rygorem jak wyżej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej zawierającej ww. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wynika, że przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 28 stycznia 2021 r., a jej wydanie Skarżącej nastąpiło w dniu 12 lutego 2021 r. Jednocześnie z wyjaśnień operatora pocztowego wskazanych przy piśmie z dnia 17 marca 2021 r. wynika, że w międzyczasie, tj. w dniu 5 lutego 2021 r. dokonano także powtórnego awizowania ww. przesyłki.
W odpowiedzi na wezwania, pismem z dnia 19 lutego 2021 r. Skarżąca wskazała swój numer PESEL, nadesłała odpis podpisany egzemplarz skargi oraz wniosła zarazem o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Jak wynika ze stempla pocztowego znajdującego się na kopercie, Skarżąca nadała pismo w dniu 19 lutego 2021 r. (k. 16 akt sądowych). W uzasadnieniu niniejszego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że siedmiodniowy termin przewidziany do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął Skarżącej z dniem 18 lutego 2021 r. ponieważ korespondencję obejmującą stosowne wezwania doręczono skutecznie w dniu 11 lutego 2021 r., czyli z upływem czternastu dni od daty pierwszego awizowania przesyłki, które miało miejsce w dniu 28 stycznia 2021 r. Bez wpływu pozostaje w ocenie WSA w Gliwicach termin rzeczywistego odbioru przesyłki sądowej skoro miał miejsce po upływie 14 dniowego terminu.
W związku z powyższym WSA w Gliwicach na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2325; dalej: P.p.s.a.) odrzucił skargę Skarżącej.
Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie WSA w Gliwicach i wniosła o jego uchylenie jako rażąco naruszające prawo z powodu błędnej interpretacji przepisów. Wskazała również, że przepisy w zakresie doręczenie korespondencji nie mówią o dacie, w której Skarżąca miała odebrać korespondencję, lecz o dacie odbioru korespondencji z Poczty Polskiej zatem twierdzenia o fikcji doręczenia jest przekroczeniem uprawnień przez sędzię. Siedmiodniowy termin od daty doręczenia korespondencji w ocenie Skarżącej, został dotrzymany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia wskazać należy, że wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez: podpisanie skargi, podanie numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu sądowego od skargi, w rozpoznawanej sprawie zostało skierowane na właściwy adres Skarżącej.
Mając na uwadze argumentację Skarżącej sformułowaną w zażaleniu wyjaśnienia wymaga, że jeżeli doręczenie korespondencji nie może nastąpić w sposób właściwy lub zastępczy (por. art. 67-72 P.p.s.a.), pismo, po uprzednim zawiadomieniu adresata, umieszcza się w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy na okres czternastu dni. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe - na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w tym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (por. art. 73 § 1-3 P.p.s.a.).
Po upływie ostatniego dnia terminu, ustanawia się fikcję prawną doręczenia. Innymi słowy, w razie nieodebrania pisma złożonego w placówce pocztowej za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru (por. art. 73 § 4 P.p.s.a.).
Z kolei w myśl art. 65 § 1 P.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Stosownie do art. 65 § 2 P.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.
W myśl art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.) w zw. z § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Z 2020 poz. 819), dalej: Rozporządzenie - po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis; oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdzają przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i podpisu przyjmującego (§ 7 ust. 2).
Awizowaną przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej operatora lub urzędzie gminy przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, o którym mowa w § 6 (§ 7 ust. 3). W myśl § 10 Rozporządzenia przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki. Z powyższym koresponduje § 11 ust. 1 i 3 Rozporządzenia, który określa jakiego rodzaju adnotacje i o jakiej treści są czynione na potwierdzeniu odbioru, stanowiąc kolejno, że jeżeli do doręczenia przesyłki nie doszło, to doręczający dokonuje adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza na tym formularzu datę i składa swój podpis (ust. 1).
Placówka pocztowa operatora, po potwierdzeniu przyjęcia przesyłki od doręczającego w sposób określony w § 7 ust. 2, niezwłocznie odsyła przesyłkę wraz z formularzem potwierdzenia odbioru sądowi wysyłającemu (ust. 3).
W tej sprawie z formularza zwrotnego potwierdzenia obioru wynika, że przesyłka sądowa zawierająca zobowiązanie do uzupełnienia braków formalnych skargi po raz pierwszy została awizowana 28 stycznia 2021 r. Z wydruku śledzenia przesyłek (k. 17 akt sądowych) oraz pisma operatora pocztowego z 17 marca 2021 r. (k. 22 akt sądowych) wynika również, że przesyłka po raz drugi została awizowana 5 lutego 2021 r. Przesyłka sądowa została odebrana przez Skarżącą w dniu 12 lutego 2021 r.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a., że przesyłka zawierająca przedmiotowe zarządzenia została doręczona z dniem 11 lutego 2021 r. Okoliczność odbioru przesyłki sądowej przez Skarżącą po tym terminie nie miała znaczenia. Pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie, stwierdzić należało, że Skarżąca nie wywiązała się z zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Zatem należało przyjąć, że WSA w Gliwicach prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 3 P.p.s.a. (zgodnie z którym sąd postanowieniem na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie) oraz art. 220 § 3 ww. ustawy (w myśl którego skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd). Doręczenie w sytuacji, której dotyczy art. 73 § 1 P.p.s.a. następuje w dniu, w którym złożone pismo zostało odebrane z placówki pocztowej, o ile odbiór nastąpił w terminie do tego przeznaczonym.
Natomiast w razie, gdy pismo nie zostało odebrane w tym terminie, to uznaje się, że doręczenie następuje w ostatnim jego dniu (art. 73 § 4 P.p.s.a.). Założeniem takiego rozwiązania musi być zrealizowanie przez operatora wszystkich warunków doręczenia zastępczego, a dolegliwe skutki procesowe wiążące się z tym sposobem doręczenia wymagają rygorystycznego przestrzegania jego wymogów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 września 2016 r., sygn. akt II CZ 79/16).
Okoliczność, że przesyłka, zamiast jej zwrócenia nadawcy jako niepodjętej w terminie, została wydana adresatowi po upływie terminu od pierwszego awizowania, nie powoduje, iż termin ten uległ wydłużeniu na skutek wadliwego działania operatora, który działał na żądanie adresata. O skutecznym doręczeniu nie decyduje data jego faktycznego wydania adresatowi, jeżeli nastąpiła po upływie terminu do odbioru pisma, na skutek niezrealizowania przez placówkę pocztową operatora obowiązku niezwłocznego zwrotu niepodjętej przesyłki do nadawcy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.