Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1251/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. L. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd I instancji podniósł, że w sprawie nie wykazano istnienia przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Skarżący nadesłał bowiem jedynie część dokumentów, o które był wzywany. Wynagrodzenie miesięczne małżonki skarżącego na podstawie umowy o pracę wynosi 840 zł brutto, a wynagrodzenie skarżącego 560 zł brutto. Biorąc pod uwagę wysokość zadeklarowanych kwot i fakt, że zgodnie z treścią formularza skarżący i jego małżonka mają na utrzymaniu trójkę dzieci, a także w oparciu o doświadczenie życiowe za wysoce wątpliwe w ocenie Sądu uznać należy utrzymanie gospodarstwa domowego w oparciu o kwotę 280 zł na osobę.
Sąd podkreślił, że strona pomimo wezwania referendarza nie nadesłała wykazu ponoszonych opłat związanych z utrzymaniem domu, ani dokumentów obrazujących wysokość i stan zaległości z tego tytułu. Podkreślił, że małżonka skarżącego w 2013 r. osiągała wyższy roczny przychód aniżeli wynikający z zawartej przez nią umowy o pracę na 1/2 etatu. Różnice między tymi przychodami nie zostały w jej przypadku wyjaśnione. Skarżący nie nadesłał również wyciągu z żadnego z prowadzonych przez siebie rachunków bankowych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zwolnienie od kosztów wpisu sądowego.
Zarzucił naruszenie:
- - art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze m.) dalej: P.p.s.a., gdyż mimo zachodzących przesłanek nie przyznano mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia wpisu od złożonej skargi,
- - zasady budowania zaufania strony do Sądu, jaka powinna charakteryzować prowadzone postępowanie poprzez brak pełnego rozpoznania wniosku.
Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że przedstawił Sądowi wszelkie dokumenty, które mógł dostarczyć w zakreślonym terminie, a obarczenie go kosztami związanymi z wniesieniem skargi spowoduje pogorszenie sytuacji finansowej jego rodziny.
Wskazał, że w przypadku zebrania dodatkowych dokumentów wykazujących jego sytuację finansową przedstawi je Sądowi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. post. NSA: z 9 września 2004 r., FZ 360/04, z 7 marca 2006 r., II OZ 211/06, niepubl.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie nadesłał m.in. wykazu ponoszonych opłat związanych z utrzymaniem domu, ani dokumentów obrazujących wysokość i stan zaległości z tego tytułu, nie nadesłał również wyciągu z żadnego z prowadzonych przez siebie rachunków bankowych. Powyższe powoduje, że informacja o stanie majątkowym strony jest niepełna i jako taka nie daje podstaw do przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Warto podkreślić, że Sąd oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może opierać się na gołosłownych twierdzeniach strony, lecz te twierdzenia muszą zostać poparte przedłożonymi dokumentami.
Korzystanie z prawa pomocy, jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie, musi być związane z wystąpieniem szczególnych okoliczności, zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uznał, że przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenia zarówno te z wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i wynikające z późniejszych oświadczeń nie obrazują w wystarczającym stopniu sytuacji materialnej strony i nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.