Uzasadnienie
Zarządzeniem z 14 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 866/17, będącym przedmiotem zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", pozostawił bez rozpoznania wniosek L. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tego podatnika na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Z motywów kontrolowanego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji wynikało, że postanowieniem z 28 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 866/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił, zaskarżone przez stronę, zarządzenie Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z 19 lutego 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy i na podstawie art. 257 P.p.s.a. wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez podpisanie złożonego formularza (osobiście lub przez pełnomocnika) oraz o wskazanie danych o majątku i dochodach oraz sytuacji rodzinnej - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Postanowienie doręczone zostało pełnomocnikowi wnioskodawcy wraz z kopią wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 19 kwietnia 2018 r. Odpowiadając na wezwanie pełnomocnik skarżącego - adwokat - w załączeniu przedłożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wniosek został podpisany "z up. O." wraz ze wskazaniem, że wnioskodawca nie ma środków do życia z powodu pobytu w areszcie tymczasowym. Do wniosku załączono także kserokopię pełnomocnictwa (pełnomocnik - adwokat przystawił pieczątkę za zgodność z oryginałem podając datę poświadczenia, nie podpisując się) udzielonego przez L. P. prowadzącego działalność gospodarczą pn. – H. L. P. dla M. M. O. do podejmowania wszelkich czynności prawnych, w tym do składania oświadczeń woli, we wszystkich sprawach związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W szczególności do prowadzenia spraw i reprezentowania przedsiębiorcy w stosunkach cywilnoprawnych i administracyjnych.
W tym stanie faktycznym, Sąd pierwszej instancji uznał, że pomimo prawidłowego wezwania, skarżący nie uzupełnił braków formalnych złożonego wniosku w zakreślonym terminie. Jak w tym zakresie zauważył WSA nadesłano jedynie niepoświadczoną kserokopię z notarialnego odpisu udzielonego pełnomocnictwa - na dokumencie postawiono pieczątkę, za zgodność z oryginałem, nie została ona jednak podpisana, umieszczono na niej jedynie miejsce i datę. Sąd pierwszej instancji wskazał również, iż nadesłana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata kserokopia pełnomocnictwa nie dawała umocowania do reprezentowania osoby skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym dla M. M. O.. Zakres udzielonego pełnomocnictwa pozwalał bowiem jedynie na reprezentowanie mocodawcy w stosunkach cywilnoprawnych i administracyjnych, a nie przed sądami administracyjnymi.
W zażaleniu na zarządzenie z 14 maja 2018 r., zastępujący skarżącego pełnomocnik - radca prawny, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia (NSA przyjął, że chodzi o zarządzenie, co wynika z treści zażalenia) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o wstrzymanie, na podstawie art. 196 P.p.s.a. tego postanowienia (ponownie należy przyjąć, że chodzi o zarządzenie) do czasu rozstrzygnięcia zażalenia przez NSA. W wywiedzionym środku zaskarżenia zarządzeniu z 14 maja 2018 r. zarzucono naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżący jest w stanie uiścić koszty opłaty od wpisu bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny, a także błędne ustalenie stanu faktycznego, że wniosek o udzielenie pomocy prawnej został wypełniony bez skreśleń niezacienionych rubryk.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie okazało się nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl z kolei art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Artykuł 49 § 1 P.p.s.a. przewiduje natomiast, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W rozpoznawanej sprawie kontrolowanym rozstrzygnięciem z 14 maja 2018 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z powodu niewykazania umocowania do reprezentowania strony dla osoby podpisującej wniosek w zastępstwie skarżącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić należało się z Sądem pierwszej instancji, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego, którego wezwano o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy tego wezwania nie wypełnił. Należy bowiem zauważyć, że wezwanie zawarte w postanowieniu z 28 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 866/17 m.in. o podpisanie złożonego formularza (osobiście lub przez pełnomocnika) zostało wypełnione w ten sposób, że wniosek został podpisany przez M. M. O.. Do wniosku załączono także kserokopię pełnomocnictwa (pełnomocnik - adwokat przystawił pieczątkę za zgodność z oryginałem podając datę poświadczenia, nie podpisując się) udzielonego przez L. P. prowadzącego działalność gospodarczą pn. – H. L. P. dla M. M. O. do podejmowania wszelkich czynności prawnych, w tym do składania oświadczeń woli, we wszystkich sprawach związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
Pełnomocnictwo to jednak, nawet gdyby pominąć, że nie zostało prawidłowo poświadczone za zgodność z oryginałem, brak było bowiem podpisu poświadczającego, nie uprawniało M. M. O. do zastępowania skarżącego przed WSA. Mimo zatem prawidłowego wezwania, zastępujący skarżącego profesjonalny pełnomocnik, w zakreślonym terminie nie uzupełnił braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie złożył bowiem wniosku podpisanego przez stronę ani przez pełnomocnika tej strony umocowanego do reprezentowania jej przed WSA.
Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.