Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1313/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił Z. s.c. w K. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Sąd I instancji, analizując dokumenty i oświadczenia strony dotyczące jej sytuacji majątkowej, zaznaczył, że strona nie nadesłała wszystkich dokumentów, o które zwrócono się w wezwaniu. Zdaniem Sądu I instancji nie nadesłano żadnych wyciągów z rachunków bankowych samej spółki, ani z rachunków bankowych jej wspólników. Do sprzeciwu strona dołączyła natomiast wyciągi z rachunku bankowego Spółki w P. S.A. za okres od 1 do 28 lutego 2015 r. saldo końcowe – 279,27 zł, historię tego rachunku - operacje od 28 czerwca 2013 r. do 30 września 2014 r., z której wynikają obciążenia (w liczbie 16) na kwotę 480 zł, wyciąg z przedmiotowego rachunku za okres od 1 do 30 marca 2014 r. z wykazaną kwotą operacji - 30 zł (opłata za prowadzenie rachunku), saldo po operacji -299,27 zł oraz historię rachunku bieżącego w Banku Z. (bez wskazania posiadacza rachunku) za okres od 1 lipca 2013 r. do 28 lutego 2015 r.
Sąd wskazał następnie, że w aktach sprawy brak jest zarówno oświadczeń, co do stanu cywilnego obu wspólników, jak również stosownego zaświadczenia o osobach zameldowanych pod adresem, wskazanym we wniosku, jako miejsce zamieszkania skarżących, czy prowadzą oni samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też z innymi domownikami. W konsekwencji nie wiadomo, jakimi środkami finansowymi de facto dysponują wspólnicy wnioskodawcy. Brak jest informacji na temat wydatków (np. opłaty za media, zakup żywności, ubrań, środków czystości, leków, itd.).
Następnie Sąd stwierdził, że strona nie wyjaśniła kwestii dotyczącej posiadanych nieruchomości. Z nadesłanych wcześniej do akt sprawy formularzy PPF wynika, że oprócz nieruchomości budynkowej stanowiącej siedzibę firmy, dwaj jej wspólnicy są właścicielami czterech nieruchomości: mieszkania w K., przy ul. [...], domu mieszkalnego w Ć., położonego przy ul. [...], garażu przy ul. [...] i działki o powierzchni 9 arów. Jest to istotny majątek. Na nieruchomości te składa się bowiem dom mieszkalny, mieszkanie, garaż i działka o powierzchni 9 arów (domniemywać należy, że jest to działka budowlana). Strona jednak w żaden sposób nie wykazała jaki jest aktualny stan tych nieruchomości, w jaki sposób je wykorzystuje, nie wykazano również faktu, że nieruchomości te są przedmiotem hipoteki.
Sąd wskazał również, że wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma podnoszona przez stronę okoliczność przyznania jej prawa pomocy w innej sprawie, gdyż każdą sprawę należy ocenić indywidualnie.
W złożonym zażaleniu strona skarżąca zwróciła się o zmianę powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu przedstawiono okoliczności towarzyszące wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego i wskazano, że w dostateczny sposób uzasadniono przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Wskazano przy tym zarówno na kwestie finansowe, jak i związane ze zdrowiem wnioskodawców. Zarzucono, że WSA w Gliwicach nie odniósł się do wszystkich kwestii podnoszonych przez stronę, w tym również do statusu owych nieruchomości. Zaznaczono przy tym, że na posiadanych nieruchomościach prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Strona jednocześnie zgłosiła gotowość dostarczenia wszelkiej dokumentacji, która będzie wymagana.
Dodatkowo załączyła wydruki z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych dotyczące statusu posiadanych nieruchomości oraz kserokopie dokumentów dotyczących prowadzonych w stosunku do spółki i jej wspólników postępowań egzekucyjnych i dokonywanych zajęć.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika wprost, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa.
Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku w gruncie rzeczy zależy od przedstawionych przez wnioskodawcę dowodów. Treść art. 252 § 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się głównie, w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Przepis art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem. Dopóki zatem strona nie wykaże przy pomocy stosownych dokumentów źródłowych swojej sytuacji finansowej jej wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na jednolitym stanowisku, że niezłożenie wymaganych oświadczeń i dokumentów źródłowych, należy ocenić jako niewypełnienie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku.
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie uznał, że nienadesłanie dokumentów, o które Spółka i jej wspólnicy zostali wezwani spowodowało niewypełnienie obowiązku współdziałania z sądem, uniemożliwiając tym samym ustalenie podstawy faktycznej wnioskowanego uprawnienia procesowego.
Strona skarżąca na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym co prawda załączyła szereg dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego oraz prowadzonych w stosunku do niej postępowaniach egzekucyjnych, jednakże dokumenty te nie pozwalają w sposób rzetelny ocenić jej możliwości finansowych. Poza informacją o czynnościach egzekucyjnych podejmowanych na posiadanych przez stronę rachunkach bankowych, strona skarżąca nie nadesłała dokumentów dotyczących wysokości środków finansowych zgromadzonych na tychże rachunkach, w tym również nie wskazała wymaganego przez Sąd I instancji wyciągu z operacji finansowych na nich prowadzonych. Poza informacją o zajęciu wierzytelności w wysokości przekraczającej 1.300 zł na siedmiu rachunkach bankowych nadal nie jest wiadome, jaki jest stan środków finansowych na wszystkich posiadanych przez stronę czy jej wspólników rachunkach bankowych, a tym samym jakie są jej możliwości finansowe.
Ponadto, poza przedstawieniem dokumentów dotyczących statusu i stanu prawnego wskazanych przez Sąd nieruchomości nadal strona nie wyjaśniła pozostałych okoliczności wskazanych w treści zaskarżonego postanowienia, a dotyczących informacji o osobach zameldowanych pod adresem wskazanym we wniosku, jako miejsce zamieszkania skarżących oraz tego czy prowadzą oni samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też z innymi domownikami.
W konsekwencji powyższego, Sąd I instancji miał prawo uznać, że nie zaistniała możliwość rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W skutek braku informacji nie można było bowiem dokonać pełnej analizy stanu majątkowego Spółki. Ocena taka jest konsekwencją działania skarżącej Spółki, która nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Przy czym informacje dostarczone przez stronę skarżącą w toku postępowania zażaleniowego nie są do końca miarodajne przy ocenie jej sytuacji finansowej, zaś rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest prowadzenie dalszych ustaleń w tym zakresie, lecz dokonanie oceny odnośnie tego czy rozstrzygnięcie Sądu I instancji, będące przedmiotem zaskarżenia, odpowiadało prawu.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.