Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 817/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę kasacyjną V. spółki cywilnej M.M., P.W., S.R., M.P., R.W. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 817/14.
- 2. Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę wskazał, że wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarga kasacyjna przez skarżącą –została podpisana przez M.M., uprawnionego do reprezentowania spółki cywilnej. Według Sądu skarga kasacyjna podpisana przez wspólnika – M.M., nie spełniała wymogów określonych w art. 175 § 1 i § 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) Sporządzenie skargi przez osobę niebędącą adwokatem, radcą prawnym ani innym upoważnionym do tego podmiotem, stanowiło nieusuwalny brak prowadzący do jej odrzucenia i tym samym skargę taką należało odrzucić na podstawie art. 178 u.p.p.s.a.
- 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie, sporządzonym przez pełnomocnika strony skarżącej, zarzucono wydanemu postanowieniu naruszenie art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 13 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności. Wyrażono zdanie, że przymus adwokacki z art. 175 u.p.p.s.a. narusza uprawnienie do (co najmniej) dwuinstancyjnego postępowania. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W zaskarżonym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego, a w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami – także przez doradcę podatkowego. Twierdzenie Sądu pierwszej instancji było jak najbardziej prawidłowe. Z przepisu art. 175 u.p.p.s.a., po za wymienionymi w nim wyjątkami, jednoznacznie tak wynika.
W literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie już wyjaśniano jak należy rozumieć przedmiotowy przepis. Zgodnie z art. 175 u.p.p.s.a. skargi kasacyjnej nie może sporządzić strona. Uprawnionymi do tego są wyłącznie podmioty wymienione w tym przepisie, a mianowicie: adwokaci lub radcy prawni we wszystkich sprawach, natomiast w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz związanej z nimi egzekucji również doradcy podatkowi, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznicy patentowi. Wymóg ten, zwany dalej w skrócie przymusem adwokackim, ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego czy też rzecznika patentowego można bowiem oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2004 r., GSK 750/04, LEX nr 183160).
Przez "sporządzenie skargi kasacyjnej" należy rozumieć nie tylko jej napisanie, ale także podpisanie, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła skargę. Jedynie podpis złożony pod skargą kasacyjną potwierdza z punktu widzenia sądu oceniającego jego dopuszczalność, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez art. 175 p.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu (por. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11, LEX nr 1104008) [ por. komentarz do art. 175 u.p.p.s.a., B. Dauter, Lex Omega ].
W sprawie złożona skarga kasacyjna nie została podpisana przez osobę do tego uprawnioną. Również z treści skargi kasacyjnej nie wynika, że sporządził ją wskazany z imienia i nazwiska pełnomocnik należący do kategorii osób wymienionych w art. 175 § 1 i 3 albo osoba wymieniona w art. 175 § 2 u.p.p.s.a. W tej sytuacji prawidłowo Sąd pierwszej instancji skargę kasacyjną odrzucił po myśli art. 178 u.p.p.s.a.
W sprawie nie naruszono wskazanego przez autora zażalenia art.176 ust. 1 Konstytucji RP ani też art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Prawa strony do dwuinstancyjnego postępowania sądowego czy też wniesienia skutecznego środka odwoławczego nie przekreśla przymus adwokacki. Ratio legis jego wprowadzenia to konieczność profesjonalnego sporządzenia skargi kasacyjnej, a nie zablokowanie skarżącemu możliwości jej złożenia (por komentarz do art. 175 u.p.p.s.a., B. Dauter, Lex Omega).
W świetle powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.