Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1330/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, stosownie do art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną Skarżącej z powodu nieuzupełnienia w terminie braku skargi kasacyjnej w postaci złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, zastępujący Stronę pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 176 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Sąd, że brak wskazania w treści skargi kasacyjnej wniosku o rozpoznanie skargi na rozprawie, bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, stanowi brak formalny uniemożliwiający rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, a tym samym odrzuceniu przedmiotowej skargi kasacyjnej, podczas gdy z literalnego brzmienia art. 182 § 2 P.p.s.a. czytanego a contrario wynika, że brak umieszczenia stosownego oświadczenia nie uniemożliwia rozpoznania sprawy w ramach rozprawy.
Mając na uwadze wskazany zarzut w zażaleniu wniesiono o:
- 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyjęcie skargi kasacyjnej z dnia 28 kwietnia 2017 r. do rozpoznania;
- 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
- 3) zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Konstytucyjnego "czy art. 176 § 2 PPSA w zw. z art. 178 PPS w zw. z art. 182 § 2 PPSA w zakresie, w jakim przepisy przewidują odrzucenie, skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań zawartych w art. 176 § 2 PPSA są zgodnie z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
W uzasadnieniu zażalenia jego autor wyraził pogląd, że brak w treści skargi kasacyjnej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy nie jest na tyle istotnym brakiem formalnym, aby tamował on nadanie sprawie biegu, w szczególności w sytuacji gdy na podstawie art. 182 jest możliwym rozpoznanie sprawy w ramach rozprawy. Jego zdaniem zastosowana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 176 § 2 P.p.s.a. w żaden sposób nie przyczynia się do uproszczenia i odformalizowania procesu rozpoznania niniejszej sprawy, co więcej narusza prawo Skarżącego do rzetelnego rozpoznania sprawy w toku dwuinstancyjnego postępowania sądowego, poprzez ukształtowanie nadmiernych i nieuzasadnionych wymogów formalnych zwykłego środka zaskarżenia, utrudniających merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji, a także prawo do sądu, przez jego niewspółmierne ograniczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 176 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać:
- - oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
- - przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
- - wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Ponadto skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy o czym stanowi art. 176 § 2 P.p.s.a. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że skarga kasacyjna skarżącej nie zawierała wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, i że brak ten – pomimo wezwania pod rygorem odrzucenia kasacji – nie został uzupełniony. Zdaniem natomiast pełnomocnika podatniczki brak ten nie umożliwiał nadania sprawie dalszego biegu, bowiem w braku wspomnianego wniosku skarga kasacyjna powinna zostać rozpoznana na rozprawie.
Z powyższą argumentacją nie można się zgodzić nadanie bowiem sprawie dalszego biegu w braku wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wyklucza wprost art. 178 P.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Podobnie nietrafne były argumenty Strony co do naruszenia w sprawie prawa dostępu do sądu. Skarżąca miała zagwarantowane prawo do uruchomienia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w zakresie kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji. W tym celu jej pełnomocnik powinien sporządzić skargę kasacyjną zgodną z wymogami przewidzianymi w art. 176 P.p.s.a. W przypadku zaś niedopełnienia niektórych z wymagań z tego przepisu, powinien uzupełnić skargę kasacyjną w wyznaczonym na to terminie. Odrzucenie w tym wypadku przez Sąd pierwszej instancji skargi kasacyjnej nie może być utożsamiane z odebraniem Skarżącej prawa do sądu. To bowiem wyłącznie wadliwa czynność procesowa pełnomocnika Strony w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej, a następnie brak jego reakcji na wezwanie o uzupełnienie tej skargi doprowadził do niekorzystnego dla Strony rozstrzygnięcia (por. post. NSA z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 361/16, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 oraz art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.