Uzasadnienie
- 1. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 794/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy R. O. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
- 2. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za takim rozstrzygnięciem przemawiał fakt, że strona nie przedstawiła dokładnie informacji o stanie majątkowym i dochodach oraz danych o stanie rodzinnym. Sąd zaznaczył, że w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.), skarżący został wezwany przez referendarza sądowego do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe pismo strona nie nadesłała żadnych dokumentów ani oświadczeń.
- 3. W zażaleniu, sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego, zaskarżono powyższe postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia wyrażono zdanie, że Sąd nie zbadał dostatecznie wskazanych przez skarżącego okoliczności, związanych z jego sytuacją finansową. Wskazano, że skarżący nie posiada żadnego dochodu, majątku, a jedynym źródłem utrzymania są świadczenia z tytułu zasiłku rodzinnego oraz zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, wypłacane na rzecz konkubiny. Nie zgodzono się z tezą, że fakt nieprzedłużenia przez skarżącego dokumentów o które został wezwany uniemożliwia ocenę jego zdolności do poniesienia części kosztów w sprawie.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie można zgodzić się z autorem zażalenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu, który na obecnym etapie postępowania wynosił 11.714 zł.
Zgodzić się należało z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że wnioskujący nie przedstawił pełnej informacji o swojej sytuacji majątkowej. Zwrócić należy uwagę, że Sąd pierwszej instancji wezwał w trybie art. 255 u.p.p.s.a wnioskującego o szereg dokumentów potwierdzających twierdzenia strony złożone w formularzu PPF. Wezwanie to było zasadne. W ocenie tut. Sądu, oświadczenia zawarte w formularza PPF nie pozwalały bowiem jednoznacznie ustalić sytuację finansową skarżącego. Skarżący oprócz ogólnikowych twierdzeń wskazujących na trudną sytuację majątkową nie wskazał konkretnych danych, które by te fakty potwierdzały. W zarządzeniu z dnia 5 stycznia 2012 r. wezwano stronę m.in. o: przedłożenie zeznań podatkowych za ostatnie 2 lata; zaświadczenia o wysokości otrzymywanych świadczeń; zaświadczenia o posiadaniu statutu bezrobotnego; oświadczenia o wysokości ponoszonych wydatków; oświadczenia o tytule prawnym przysługującym do obecnie zamieszkiwanego lokalu. Na powyższe wezwanie wnioskujący nie odpowiedział. Nie złożył żadnego dokumentu ani nawet oświadczenia.
W tej sytuacji podzielić należało stanowisko Sądu pierwszej instancji, że postawa strony, która wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I FZ 287/08). Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. W przypadku, gdy zachodzą poważne wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez stronę oświadczeń, to wnioskującemu powinno zależeć na ich obaleniu. Sąd nie jest zaś zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne, mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy nie można było uznać, że skarżący wykazał, iż spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.