Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 1 grudnia 2014 r.
W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarżący uchylił się od przedstawienia żądanych od niego informacji i dokumentów. Sąd podkreślił, że nie są mu znane udokumentowane wydatki strony, które można by zestawić z deklarowanymi dochodami 4-osobowej rodziny w kwocie 2.144,86 zł (dochody małżonków w kwotach odpowiednio 1.234,53 zł i 1.510,33 zł netto, pomniejszone o 300 zł alimentów i 300 zł przeznaczanych na spłatę zadłużenia karty kredytowej) i w ten sposób zweryfikować wiarygodność jego twierdzeń.
Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w sprzeciwie zgromadzenie i przedłożenie dokumentów w postaci szczegółowego zestawienia wydatków 4-osobowej rodziny, dowodów opłat, a w szczególności dotyczących utrzymania wynajmowanego mieszkania oraz wyciągu z rachunku bankowego żony, leżało w zakresie możliwości skarżącego.
Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącemu prawa pomocy.
Podkreślił, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd naruszył art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. Pomimo, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a uzyskiwane środki jakie posiadał do tej pory są wystarczające jedynie na utrzymanie, co spowodowało, że skarżący nie ma możliwości ponosić jakichkolwiek kosztów, bo gdyby je miał, to by je poniósł i nie zwracałby się o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem strony bez wątpienia w sytuacji jakiej znalazł się skarżący nie ma szans na zgromadzenie środków na opłacenie wpisu od skargi. Wynika to z samego porównania rocznych przychodów strony do łącznej wysokości wpisów we wszystkich prowadzonych obecnie przez Sąd I instancji sprawach strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie skarżącego nie może zostać uwzględnione.
Warto podkreślić, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. post. NSA: z 9 września 2004 r., FZ 360/04, z 7 marca 2006 r., II OZ 211/06, niepubl.).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że skarżący miał świadomość, że jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach – zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie były dla Sądu wystarczające do ustalenia jego rzeczywistych możliwości finansowych, o czym poinformowano skarżącego wystosowanym do niego w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwaniu. Tymczasem skarżący nie udokumentował wydatków swoich i swojej rodziny.
Zatem nie można było ich zestawić z deklarowanymi dochodami i ocenić wiarygodności twierdzeń strony. Skarżący nie przedstawił ponadto wyciągów z rachunków bankowych żony. Z kolei na wyciągach bankowych nadesłanych do Sądu I instancji widnieje nazwisko C., a nie nazwisko strony.
W związku z tym należy uznać, że skarżący przedstawiał tylko te informacje i dokumenty, które potwierdzały jego stanowisko o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał więc na podstawie materiału, w którym dane co do sytuacji majątkowej skarżącego były niepełne. Zatem rzeczywisty stan możliwości płatniczych skarżącego w dalszym ciągu pozostaje niewyjaśniony i budzi wątpliwości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji stwierdził, że nie zostały spełnione określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o przepis art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.