Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1706/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek PPHU "P." Spółki z o.o. w Z. o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W dniu 16 lutego 2009 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od powyższych kosztów. We wniosku tym wskazała, że ma zablokowane wszystkie konta bankowe, co uniemożliwia jej dysponowanie środkami finansowymi. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2009 r. została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Została też pouczona, że sposób dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy.
W odpowiedzi na wezwanie, w dniu 31 marca 2009 r. wpłynął do Sądu druk PPPr, w którym strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaś wskazała, że ma zablokowane wszystkie konta bankowe, co uniemożliwia jej dysponowanie środkami finansowymi. Wszystkie środki ruchome i nieruchomości zostały zajęte przez komorników. Wpisy hipoteczne uniemożliwiają ich sprzedaż. Trwa ich licytacja. Działanie organów skarbowych uniemożliwiło odzyskanie spółce zwrotu podatku VAT za styczeń 2004 r., a to z kolei doprowadziło do strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników.
Zdaniem Sądu I instancji oceniającego powyższe okoliczności, przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego nie została spełniona. Do wniosku strona nie dołączyła żądanych dokumentów źródłowych, które w pełni zobrazowałyby jej rzeczywistą sytuację finansową oraz możliwości płatnicze. Strona nie wykazała, że zaszły istotne zmiany w jej stanie majątkowym po uprzednim rozpoznaniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów. Strona w złożonym ponownie wniosku przedstawiła tę samą argumentację, co we wniosku złożonym w dniu 18 stycznia 2008 r., który był już rozpoznany przez dwie instancje sądowe.
Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. W treści uzasadnienia podniesiono, że wbrew twierdzeniom Sądu okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały udokumentowane "najbardziej wiarygodnym" dokumentem w postaci postanowienia Komornika Sądowego Rewiru II przy SR w Zabrzu z dnia 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu jako bezskutecznej prowadzonej przeciwko Spółce egzekucji. Podano, że działalność spółki została "zablokowana (...) przez przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych".
Jednocześnie wskazano, że Spółka funkcjonuje wyłącznie dzięki celowym pożyczkom jednego z wierzycieli. Nadto strona zaznaczyła, że w czternastu sprawach prowadzonych przez WSA w Gliwicach, w tych samych okolicznościach i w oparciu o te same dowody, zwolniono Spółkę z kosztów sądowych, czego potwierdzeniem ma być fotokopia postanowienia Sądu z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 586/07.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że kwestia przyznania spółce prawa pomocy na tle rozpatrywanej sporawy była już przedmiotem postanowień zarówno Wojewódzkiego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyższym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku. Oceniając ponowny wniosek strony, w świetle unormowań art. 165 p.p.s.a. należy zgodzić się za Sądem I instancji, że wniosek ten zasadniczo powielał argumentację, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. Ta jednak, jak wyżej wspomniano, została już oceniona, zaś ocena zweryfikowana w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Skoro skarżąca nie wykazała skutecznie nowych okoliczności, to stanowisko Sądu I instancji odmawiające zmiany pierwotnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy uznać należy za prawidłowe. Powyższego nie zmienia również ocena okoliczności podniesionych w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 11 marca 2009 r. do uzupełnienia wskazanego wniosku oraz okoliczności podniesione w zażaleniu. Kserokopia postanowienia Komornika Sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego była elementem oceny zarówno Sądu I instancji jak i NSA.
Osobną kwestią jest powoływanie się na treść orzeczeń, w których uwzględniono wniosek strony. Oczywiście sytuacją wysoce niepożądaną jest, gdy sytuację finansową strony różne składy orzekające tego samego sądu oceniają w sposób odmienny, jednakże okoliczność przyznania spółce prawa pomocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w innych sprawach, nie może sama w sobie stanowić argumentu uzasadniającego podobne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Nie do przyjęcia, w świetle zasady niezawisłości sędziowskiej, byłoby narzucanie sędziemu rozpoznającemu sprawę gotowego rozstrzygnięcia Sprawa winna być bowiem rozpatrywana w sposób indywidualny, w oparciu o akta konkretnej sprawy, stąd też możliwe jest wydanie odmiennych rozstrzygnięć wobec tego samego podmiotu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.