Uzasadnienie
Wyrokiem z 2 kwietnia 2012 r., III SA/Wa 615/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. P. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. W tych ramach Sąd wskazał, że postanowieniem z 12 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 9 grudnia 2010 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił w terminie braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed tutejszym Sądem lub sądami administracyjnymi.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt I FSK 2088/11 oddalił skargę kasacyjną.
Pismem z 3 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi odrzuconej wymienionym wyżej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2011 r. We wniosku o przywrócenie terminu podkreślił, że otrzymane przez pełnomocnika Skarżącego w dniu 14 marca 2011 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zawierało tylko jedną stronę, tj. pismo zatytułowane "Doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu". We wniosku o przywrócenie terminu wskazano ponadto na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a.". Pełnomocnik Skarżącego uznał, że poprzedni pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych skargi bez własnej winy, gdyż po otrzymaniu w dniu 14 marca 2011 r. tylko jednej strony pisma nie znał treści wezwania do załączenia pełnomocnictwa.
Pełnomocnik nieprawidłowe doręczanie pism sądowych uznał za przyczynę niezawinionego uchybienia terminu. Doręczenie tylko jednego, opisanego wyżej pisma, wskazuje - w jego ocenie - na szczególne okoliczności niniejszej sprawy. Te szczególne okoliczności powinny wpłynąć na ocenę braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy świadczy, według pełnomocnika, fakt, że poprzedni pełnomocnik, do którego wystosowano wezwanie odebrane 14 marca 2011 r., poinformował Sąd o otrzymaniu pisma bez załączników i sam nadesłał konieczne pełnomocnictwo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu.
W pisemnych motywach postanowienia Sąd ten wskazał na wstępie, że argumentacja wnioskodawcy jest wewnętrznie sprzeczna, skoro bowiem twierdzi on, że w otrzymanej przez poprzedniego pełnomocnika przesyłce nie było wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa, to przyjąć należy, że termin na uzupełnienie braku formalnego nie został uchybiony, gdyż w ogóle się nie otworzył. Jednocześnie Sąd potrzymał stanowisko Sądu zaprezentowane w postanowieniu o odrzuceniu skargi, że w dniu 14 marca 2011 r. doręczone zostało prawidłowe wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa.
Jednocześnie Sąd zauważył, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu przeczy przyjętym w prawomocnych postanowieniach tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z 12 maja 2011 r. oraz z 27 stycznia 2012 r.) ustaleniom faktycznym, iż w dniu 14 marca 2011 r. doradca podatkowy W. A., podający się za umocowanego pełnomocnika Skarżącego, otrzymał wezwanie do złożenia pełnomocnictwa w terminie 7 dni. Sądy obydwu instancji przyjęły ponadto, że spóźnione złożenie w dniu 22 marca 2011 r. pełnomocnictwa nastąpiło w wykonaniu prawidłowo wystosowanego wezwania Sądu Wojewódzkiego. Wniosek o przywrócenie terminu nie da się pogodzić także i z tym stanowiskiem Sądów obydwu instancji, dlatego nie mógł być uwzględniony, jako godzący w zasadę związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego (art. 170 p.p.s.a.).
Uznając zatem, że we wniosku nie została podana niezawiniona przyczyna uchybienia terminu 7 dni na uzupełnienie braku formalnego skargi w postaci braku pełnomocnictwa, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd odmówił przywrócenia terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji:
- 1) naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. w szczególności poprzez nie uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik strony bez własnej winy nie uzupełnił braków formalnych skargi z dnia 10 stycznia 2011 r. poprzez złożenie pełnomocnictwa,
- 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. w szczególności poprzez nie odniesienie się, bądź odniesienie się w niejasny i lakoniczny sposób do twierdzeń skarżącego wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, dotyczących w szczególności okoliczności, że pełnomocnik skarżącego bez własnej winy uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych, dochował należytej staranności, m.in. poprzez poinformowanie WSA w Warszawie o otrzymaniu pisma z dnia 14 marca 2011 r. bez przedmiotowego zarządzenia i innych załączników, jak również okoliczności, że pismem z dnia 21 marca 2011 r. pełnomocnik strony nadesłał wymagane pełnomocnictwo.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jest oczywiście bezzasadne.
Po pierwsze, Sąd pierwszej instancji nie uchybił wymogom wskazanym w art. 141 § 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymienione wyżej wskazania, a w szczególności zawarto w nim podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 86 § 1 p.p.s.a.) oraz jej wyjaśnienie. Sąd podał przecież powody, dla których nie mógł zostać uwzględniony wniosek o przywrócenie terminu, tj. przede wszystkim zwrócił uwagę na niespójną argumentację wnioskodawcy (z jednej strony podnoszenie okoliczności, które powodują, że termin do dokonania czynności nie otwiera biegu, z drugiej zaś – przyznanie się do uchybienia terminowi bez podania jednakowoż okoliczności przemawiających za brakiem winy w tym zakresie). Ponadto, Sąd odniósł się do przesądzonych prawomocnym wyrokiem ustaleń faktycznych sprawy, które jednoznacznie wskazują, że strona w zakreślonym w wezwaniu terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi, co stało się powodem jej odrzucenia.
Na obecnym etapie postępowania skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W zażaleniu strona ponownie prezentuje argumentację, zgodnie z którą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi było nieprawidłowe, gdyż nie zawierało zarządzenia o uiszczeniu wpisu sądowego, ani też wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego, a pełnomocnik nadesłał do akt pełnomocnictwo samoistnie i całkowicie niezależnie od wysłanego przez Sąd wezwania, co uzasadnia brak winy w uchybieniu terminu. Tego rodzaju argumentacja nie może odnieść skutku.
Przede wszystkim skarżący twierdzi w zażaleniu, że nie kwestionuje skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, podnosi jednak, że było ono "nieprawidłowe i mylące". Argumentacja strony jest jednakże nielogiczna, jak zauważył Sąd pierwszej instancji, albowiem owej "nieprawidłowości" w doręczeniu wezwania do nadesłania pełnomocnictwa skarżący upatruje przecież w braku wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego skargi. A skoro wezwanie to miałoby w ogóle nie nastąpić, jak w rzeczywistości argumentuje skarżący, to termin do uzupełnia braku skargi nie mógł otworzyć swojego biegu. Z tego względu trafnie uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko skarżącego za niespójne.
Niezależnie od powyższych rozważań trzeba powiedzieć, że wszelkie kwestie faktyczne, będące potencjalnie przedmiotem badania w postępowaniu spowodowanym wnioskiem o przywrócenie terminu, zostały już prawomocnie osądzone i legły u podstaw wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2012 r., I FSK 1088/11 oddalającego skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi. Z uzasadnienia tego wyroku (k.143-146 akt sądowych) wynika, że Sąd kasacyjny w sposób wyjątkowo wnikliwy zbadał okoliczności związane z wezwaniem skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi i w sposób jednoznaczny przesądził, że postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminu do nadesłania pełnomocnictwa procesowego było prawidłowe.
Zauważyć przy tym należy, że u podstaw postanowienia o odrzuceniu skargi legła wyłącznie kwestia uchybienia terminu do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego, a zatem wadliwe działanie strony wyłącznie w tym aspekcie było powodem odrzucenia skargi, a prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w tym zakresie potwierdził Sąd kasacyjny we wspomnianym wyżej prawomocnym wyroku. Domaganie się zatem przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności na obecnym etapie postępowania uznać należało za bezzasadne.
Art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponieważ w omawianej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił zażalenie.