Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 881/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) odmówił przyznania prawa pomocy F. w S. sp. z o.o. z siedzibą w K. Oddział w S.
2. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarżąca nawet w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniła swojego wniosku, eksponując w nim jedynie żądanie wsparcia jej w postaci przyznania instytucji prawa pomocy. Już tylko z powodu samego braku podstawowych danych ekonomicznych z działalności spółki (poza informacją o wysokości kapitału zakładowego, który według informacji został pochłonięty w związku z trudnościami) wniosek nie poddawał się weryfikacji pod katem ustawowych przesłanek zawartych w przepisach dotyczących prawa pomocy dla podmiotów będących osobami prawnymi. Tym samym sytuacja faktyczna, trudna jak twierdziła wnioskująca Spółka, w żaden sposób nie została nawet uprawdopodobniona.
Wojewódzki Sad Administracyjny uznał również, że brak pełnej współpracy w trakcie dodatkowego postępowania wyjaśniającego czynił wniosek niewiarygodnym.
3. Pełnomocnik spółki zaskarżył powyższe postanowienie w całości. Wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o przyznania prawa pomocy ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie. W uzasadnieniu środka zaskarżenia żalący podniósł, że sytuacja finansowa spółki wyklucza poniesienie jakichkolwiek wydatków. Dokumentów na tę okoliczność skarżący nie mógł przedłożyć, gdyż nimi nie dysponuje. W ocenie żalącego, okoliczność ta skarżącego nie obciąża, jeśli tylko udzielił pełnych i odpowiadających rzeczywistości wyjaśnień w zakresie swojej sytuacji finansowej.
- 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 u.p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 u.p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 u.p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów.
Z możliwości określonej w przywołanym przepisie skorzystał Sąd pierwszej instancji, wzywając Skarżącą o przedłożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Skarżąca nie spełniła jednak wezwań Sądu w pełni, więc brak wymaganych dokumentów oraz wyjaśnień uniemożliwił temu Sądowi obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Skoro zatem Strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dokumentacji, powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym przyjęcia, że Strona wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
W świetle wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, biernej postawy Strony w realizacji wezwania o dostarczenie stosownej dokumentacji, trafne było uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.
Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.