Uzasadnienie
- 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji
- 1.1. T.G. (dalej: Strona lub Żaląca) wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 136/15. Postanowieniem tym Sąd negatywnie rozpoznał jej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
- 2. Stan sprawy przedstawiony w postanowieniu Sądu pierwszej instancji
- 2.1. Pismem z dnia 29 kwietnia 2016 r. Strona wniosła o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Dyrektora IS. Uzasadniając wniosek podała, że: - zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa i jako taka powinna być uchylona; - obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu męża oraz rodziców; ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, może wpłynąć na utratę płynności finansowej oraz uniemożliwić podjęcie zawieszonej działalności gospodarczej.
- 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji
- 3.1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: P.p.s.a.).
- 3.2. W motywach swojej oceny Sąd uznał, że: - Strona nie uprawdopodobniła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzić znaczną szkodę; - nieprzekonywujące były twierdzenia dotyczące utraty płynności finansowej i możliwości podjęcia zawieszonej działalności gospodarczej, gdyż nie prowadziła ona obecnie takiej działalności; - samo powoływanie się na konsekwencje wynikające z wykonania decyzji nie mogło stanowić podstawy do uznania jej racji.
- 4. Zażalenie
- 4.1. Strona zaskarżyła postanowienie w całości, wnosząc o jego zmianę oraz uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
- 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 61 § 1 i § 3 P.p.s.a. przez błędną wykładnię i odmowę wstrzymania wykonania decyzji, podczas gdy Strona powołała się na załączone do akt sprawy dowody wskazujące na jej trudną sytuację majątkową oraz firmy, a tym samym uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę.
- 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 5.1. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu.
- 5.2. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oczekiwanej przez Żalącą analizy dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej. Faktycznie nie jest ona dobra, czego potwierdzeniem jest postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt I FZ 391/15) zwalniające Stronę z kosztów sądowych. Sytuacja majątkowa Żalącej nie mogła jednak sama w sobie decydować o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji. Sąd oceniając bowiem, czy Strona na taką ochronę zasługuje, bierze pod uwagę przesłanki które ją warunkują. Z art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z punktu widzenia tego przepisu nie jest decydujący stan majątkowy strony, w odróżnieniu od postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W przypadku prawa pomocy Sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla skarżącego, który znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mógłby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o zwolnienie z kosztów sądowych musi wykazać, że nie ma środków na ich poniesienie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Niezasadne zatem było założenie Żalącej, że Sąd powinien uwzględnić fakt jej trudnej sytuacji wykazany dla potrzeb zwolnienia od kosztów sądowych. Okoliczność taka nie miała znaczenia przy zastosowaniu art. 61 § 3 P.p.s.a.
Właściwie przy tym Sąd pierwszej instancji odnotował, że Strona nie prowadzi działalności gospodarczej, co skutkowało uznaniem, że wskazywane przez nią okoliczności nie uzasadniały wstrzymania zaskarżonej decyzji. Strona podniosła, że jest w trudnej sytuacji majątkowej oraz utraciła płynność finansową, co też zmusiło ją do zawieszenia działalności gospodarczej. Ewentualna zatem egzekucja nie może doprowadzić do utraty płynności finansowej Strony, gdyż ta już nastąpiła. Obawy zaś, co do utrzymania stanu zawieszonej działalności i co za tym idzie wyrządzenia jej znacznej szkody, były gołosłowne. Żaląca nie przedstawiła stosownej argumentacji, popartej konkretnymi danymi, z której wynikałoby, że mimo złej kondycji finansowej, mogłaby taką działalność podjąć. Uniemożliwienie zatem Stronie podjęcia zawieszonej działalności i tym samym wyrządzenie jej znacznej szkody, jest założeniem czysto hipotetycznym i jako takie nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
W kontekście powoływanych przez Żalącą argumentów związanych z jej sytuacją materialną należy dodać, że wykonanie świadczenia pieniężnego co do zasady nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności. Ponadto dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu (por art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz. U. z 2016 r. poz. 599).
- 5.3. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.